آیه اخلاص
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| نام آیه | آیه اخلاص |
| واقع در سوره | بینه |
| شماره آیه | ۵ |
| جزء | ۳۰ |
| اطلاعات محتوایی | |
| موضوع | اعتقادی • اخلاقی • فقهی |
| درباره | توحید • اخلاص • عبادت |
آیه اخلاص پنجمین آیه سوره بینه و از آیات الاحکام در قرآن است[۱] که اخلاص در نماز، زکات و دیگر عبادات را از فرمان‌های خدا می‌داند.[۲] به گفته فقیهان باید عبادت با انگیزه اطاعت خدا انجام شود و اگر نیت با چیز دیگری مثل ریا مخلوط شود، عبادت فاسد خواهد شد و تکلیف ساقط نمی‌شود؛ زیرا تکلیف انجام نشده است.[۳]
﴿وَمَا أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ حُنَفَاءَ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ وَذَلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ ٥﴾ [بینه:5] ﴿و فرمان نیافته بودند جز اینکه خدا را بپرستند و در حالی که به توحید گراییده‌اند دین [خود] را برای او خالص گردانند و نماز برپا دارند و زکات بدهند و دین [ثابت و] پایدار همین است ٥﴾
به گفته ناصر مکارم شیرازی، آیه اخلاص نشان مى‌دهد كه همه دستورهاى الهى از حقيقت توحید و اخلاص سرچشمه مى‌گيرد.[۴] همچنین معتقد است دين مفهوم گسترده‌اى دارد كه عقايد و اعمال درون و برون را فرامی‌گیرد و ضمير در «ما امُروا» به همه پيروان ادیان آسمانى برمى‌گردد.[۵]
بنابر روایتی از امام باقر(ع)، اخلاص در آیه ۵ سوره بینه، ایمان به خدا، پیامبر(ص) و ائمه(ع) است. همچنین نماز و زکات، امام علی(ع) است و «وَ ذلِکَ دِینُ الْقَیِّمَةِ» اشاره به حضرت فاطمه(س) دارد.[۶]
پانویس
- ↑ فاضل مقداد، کنز العرفان، نشر مرتضوی، ج۱، ص۳۲؛ مقدس اردبیلی، زبدة البیان، مکتبة المرتضویه، ص۲۸؛ استرآبادی، آیات الاحکام، نشر معراجی، ج۱، ص۵۴.
- ↑ قطب راوندی، فقه القرآن، ۱۴۰۵ق، ج۱ ص۱۰۰- ۱۰۱؛ شیخ انصاری، کتاب الطهارة، ۱۳۸۵ش، ج۲، ص۹؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۸۸.
- ↑ یزدی، فقه القرآن، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۶۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۷، ص۲۰۳و۲۰۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۷، ص۲۷۰.
- ↑ استرآبادى، تأویل الآیات الظاهره، ۱۴۰۹ق، ص۸۰۰.
منابع
- استرآبادی، علی، تأویل الآیات الظاهره، به تحقیق و تصحیح حسین استاد ولی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.
- استرآبادی، محمد بن علی، آیات الاحکام، به تصحیح محمدباقر شریف‌زاده، تهران، نشر معراجی، چاپ اول، بی‌تا.
- شیخ انصاری، مرتضی، کتاب الطهارة، قم، مجمع الفکر الاسلامی، چاپ سوم، ۱۳۸۵ش.
- فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله، کنز العرفان فی فقه القرآن، به تصحیح محمدباقر شریف‌زاده و محمدباقر بهبودی، تهران، نشر مرتضوی، چاپ اول، بی‌تا.
- قطب راوندی، سعید بن هبةالله، فقه القرآن، قم انتشارات کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی، چاپ دوم، ۱۴۰۵ق.
- مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، زبدة البیان فی احکام القرآن، به تحقیق محمدباقر بهبودی، تهران، نشر مکتبة المرتضویه، چاپ اول، بی‌تا.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ سی و دوم، ۱۳۷۴ش.
- نجفی، محمدحسن، جَواهر الکلام فی شرحِ شرائعِ الاسلام، تصحیح عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دارُ اِحیاء التُّراثِ العربی، چاپ هفتم، ۱۴۰۴ق.
- یزدی، محمد، فقه القرآن، قم انتشارات اسماعیلیان، چاپ اول ۱۴۱۵ق.