پرش به محتوا

سوره مرسلات

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه
سوره مرسلات
شماره سوره۷۷
جزء۲۹
نزول
ترتیب نزول۳۳
مکی/مدنیمکی
اطلاعات آماری
تعداد آیات۵۰
تعداد کلمات۱۸۱
تعداد حروف۸۴۱
مرسلات


سوره مُرسَلات هفتادو‌هفتمین سوره و از سوره‌های مَکّی قرآن است که در جزء ۲۹ جای دارد. این سوره در ترتیب نزول، سی‌وسومین سوره‌ای است که بر پیامبر(ص) نازل شده است و ۵۰ آیه دارد. نام مرسلات از نخستین آیه سوره و به معنای فرستادگان گرفته شده است.

محتوای سوره مرسلات درباره قیامت و نشانه‌های آن، نعمت‌های الهی و سرانجام مجرمان و پرهیزکاران است و بخش مهمی از آن به هشدار درباره تکذیب‌کنندگان قیامت اختصاص دارد. در این سوره، حوادث پایان جهان و دگرگونی نظام آن و نیز ویژگی‌های حیات آخرت بیان شده است. در روایتی از پیامبر(ص)، سوره مرسلات در شمار سوره‌هایی آمده که موجب پیری ایشان شده‌اند. در روایات، برای تلاوت این سوره فضیلت‌هایی مانند پیوند با پیامبر(ص) در قیامت و خواصی مانند امنیت در سفر و پیروزی بر دشمنان ذکر شده است.

معرفی

سوره مرسلات به‌دلیل سوگند یادکردن به «مرسلات؛ به معنای فرستادگان» در آغاز آن، به این نام خوانده شده است.[۱] نام دیگر سوره «عُرف» است که در نخستین آیه آن آمده است.[۲] سوره مرسلات از سوره‌های مکی است و در ترتیب نزول، سی‌وسومین سوره‌ای است که بر پیامبر(ص) نازل شد. این سوره در چینش کنونی مصحف، هفتادوهفتمین سوره قرآن است و در جزء ۲۹ جای دارد.[۳]

سوره مرسلات ۵۰ آیه، ۱۸۱ کلمه و ۸۴۱ حرف دارد. این سوره از سوره‌های مفصلات، یعنی سوره‌های دارای آیات کوتاه، به شمار می‌رود.[۴] در پنج آیه نخست آن به پنج موضوع سوگند یاد شده است.[۵]

محتوا

مفسران محتوای سوره مرسلات را ناظر به وقوع قیامت و نشانه‌های آن، نعمت‌های الهی و سرانجام مجرمان و پرهیزکاران می‌دانند و تأکید اصلی آن را تهدید منکران قیامت دانسته‌اند.[۶] علامه طباطبایی، نویسنده المیزان، باتوجه به تکرار عبارت «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ»، «ویل» را به معنای هلاکت و «مکذبین» را تکذیب‌کنندگان روز قیامت می‌داند که با تحقق وعده‌های الهی، نتیجه انکار خود را خواهند دید.[۷]

شیخ صدوق در کتاب الخصال از ابن‌عباس روایت کرده است که ابوبکر به پیامبر(ص) گفت: «ای رسول خدا، زود پیر شده‌اید.» پیامبر(ص) در پاسخ فرمود: «سوره‌های هود، واقعه، مرسلات و نبأ مرا پیر کردند.»[۸] طبرسی در توضیح این روایت، با اشاره به اندک‌بودن موهای سفید پیامبر(ص) و خضاب‌نکردن ایشان، می‌گوید منظور پیامبر(ص) این بوده است که اگر چیزی بتواند موجب پیری انسان شود، تلاوت این سوره‌ها و تأمل در مضامین آنهاست.[۹]

دگرگونی جهان در قیامت و ویژگی‌های حیات آخرت

به گفته علامه طباطبایی، در بسیاری از سوره‌های قرآن، به‌ویژه سوره‌های کوتاهی مانند نبأ، نازعات، تکویر، انفطار و انشقاق، روز قیامت با حوادثی همراه دانسته شده است که از پایان نظام کنونی جهان و حیات انسانی حکایت دارند. به باور او، آیات ۸ تا ۱۲ سوره مرسلات نیز به برخی از این حوادث، از جمله تاریک و محو شدن ستارگان، شکافته‌شدن آسمان و کنده‌شدن کوه‌ها اشاره می‌کند.[۱۰] وی همچنین با استناد به آیات قرآن، نظام حاکم بر جهان آخرت را در همه شئون متفاوت از نظام دنیا می‌داند؛ چراکه آخرت سرای سعادت و حیات جاودان است و از سختی و مشقت در آن خبری نیست.[۱۱]

فضیلت و خواص

در فضیلت تلاوت سوره مرسلات، از پیامبر(ص) روایت شده است هر کس این سوره را بخواند، نام او در شمار مشرکان نوشته نمی‌شود.[۱۲] همچنین از امام صادق(ع) نقل شده است که خداوند در روز قیامت میان تلاوت‌کننده این سوره و پیامبر(ص) آشنایی و پیوند برقرار می‌کند.[۱۳]

در برخی منابع روایی، خواصی مانند امنیت و مصونیت در سفر،[۱۴] پیروزی بر دشمنان[۱۵] و برطرف‌شدن درد شکم[۱۶] نیز برای تلاوت این سوره ذکر شده است.


متن و ترجمه سوره مرسلات

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

﴿وَالْمُرْسَلَاتِ عُرْفًا ۝١ فَالْعَاصِفَاتِ عَصْفًا ۝٢ وَالنَّاشِرَاتِ نَشْرًا ۝٣ فَالْفَارِقَاتِ فَرْقًا ۝٤ فَالْمُلْقِيَاتِ ذِكْرًا ۝٥ عُذْرًا أَوْ نُذْرًا ۝٦ إِنَّمَا تُوعَدُونَ لَوَاقِعٌ ۝٧ فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ ۝٨ وَإِذَا السَّمَاءُ فُرِجَتْ ۝٩ وَإِذَا الْجِبَالُ نُسِفَتْ ۝١٠ وَإِذَا الرُّسُلُ أُقِّتَتْ ۝١١ لِأَيِّ يَوْمٍ أُجِّلَتْ ۝١٢ لِيَوْمِ الْفَصْلِ ۝١٣ وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الْفَصْلِ ۝١٤ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝١٥ أَلَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ ۝١٦ ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ ۝١٧ كَذَلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ ۝١٨ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝١٩ أَلَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ مَاءٍ مَهِينٍ ۝٢٠ فَجَعَلْنَاهُ فِي قَرَارٍ مَكِينٍ ۝٢١ إِلَى قَدَرٍ مَعْلُومٍ ۝٢٢ فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ ۝٢٣ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٢٤ أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفَاتًا ۝٢٥ أَحْيَاءً وَأَمْوَاتًا ۝٢٦ وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَيْنَاكُمْ مَاءً فُرَاتًا ۝٢٧ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٢٨ انْطَلِقُوا إِلَى مَا كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ ۝٢٩ انْطَلِقُوا إِلَى ظِلٍّ ذِي ثَلَاثِ شُعَبٍ ۝٣٠ لَا ظَلِيلٍ وَلَا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ ۝٣١ إِنَّهَا تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْقَصْرِ ۝٣٢ كَأَنَّهُ جِمَالَةٌ صُفْرٌ ۝٣٣ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٣٤ هَذَا يَوْمُ لَا يَنْطِقُونَ ۝٣٥ وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ ۝٣٦ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٣٧ هَذَا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْنَاكُمْ وَالْأَوَّلِينَ ۝٣٨ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ ۝٣٩ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٤٠ إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي ظِلَالٍ وَعُيُونٍ ۝٤١ وَفَوَاكِهَ مِمَّا يَشْتَهُونَ ۝٤٢ كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئًا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ۝٤٣ إِنَّا كَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ ۝٤٤ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٤٥ كُلُوا وَتَمَتَّعُوا قَلِيلًا إِنَّكُمْ مُجْرِمُونَ ۝٤٦ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٤٧ وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ارْكَعُوا لَا يَرْكَعُونَ ۝٤٨ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ ۝٤٩ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ ۝٥٠﴾

﴿سوگند به فرستادگان پی‌درپی ۝١ که سخت توفنده‌اند ۝٢ و سوگند به افشانندگان افشانگر ۝٣ که [میان حق و باطل] جداگرند ۝٤ و القاکننده وحی‌اند ۝٥ خواه عذری باشد یا هشداری ۝٦ که آنچه وعده یافته‌اید قطعاً رخ خواهد داد ۝٧ پس وقتی که ستارگان محو شوند ۝٨ و آنگاه که آسمان بشکافد ۝٩ و آنگاه که کوه‌ها از جا کنده شوند ۝١٠ و آنگاه که پیمبران به میقات آیند ۝١١ برای چه روزی تعیین وقت‌شده است ۝١٢ برای روز داوری ۝١٣ و تو چه دانی که روز داوری چیست ۝١٤ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝١٥ مگر پیشینیان را هلاک نکردیم ۝١٦ سپس از پی آنان پسینیان را می‌بریم ۝١٧ با مجرمان چنین می‌کنیم ۝١٨ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝١٩ مگر شما را از آبی بی‌مقدار نیافریدیم ۝٢٠ پس آن را در جایگاهی استوار نهادیم ۝٢١ تا مدتی معین ۝٢٢ و توانا آمدیم و چه نیک تواناییم ۝٢٣ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٢٤ مگر زمین را محل اجتماع نگردانیدیم ۝٢٥ چه برای مردگان چه زندگان ۝٢٦ و کوه‌های بلند در آن نهادیم و به شما آبی گوارا نوشانیدیم ۝٢٧ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٢٨ بروید به سوی همان چیزی که آن را تکذیب می‌کردید ۝٢٩ بروید به سوی [آن] دود سه شاخه ۝٣٠ نه سایه‌دار است و نه از شعله [آتش] حفاظت می‌کند ۝٣١ [دوزخ] چون کاخی [بلند] شراره می‌افکند ۝٣٢ گویی شترانی زرد رنگند ۝٣٣ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٣٤ این روزی است که دم نمی‌زنند ۝٣٥ و رخصت نمی‌یابند تا پوزش خواهند ۝٣٦ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٣٧ این [همان] روز داوری است‌شما و [جمله] پیشینیان را گرد می‌آوریم ۝٣٨ پس اگر حیلتی دارید در برابر من بسگالید ۝٣٩ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٤٠ اهل تقوا در زیر سایه‌ها و بر کنار چشمه سارانند ۝٤١ با هر میوه‌ای که خوش داشته باشند ۝٤٢ به [پاداش] آنچه می‌کردید بخورید و بیاشامید گواراتان باد ۝٤٣ ما نیکوکاران را چنین پاداش می‌دهیم ۝٤٤ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٤٥ [ای کافران] بخورید و اندکی برخوردار شوید که شما گناهکارید ۝٤٦ [ولی] آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٤٧ و چون به آنان گفته شود رکوع کنید به رکوع نمی‌روند ۝٤٨ آن روز وای بر تکذیب‌کنندگان ۝٤٩ پس به کدامین سخن پس از [قرآن] ایمان می‌آورند ۝٥٠﴾


سوره پیشین:
سوره انسان
سوره مرسلات
سوره‌های مکی • سوره‌های مدنی
سوره پسین:
سوره نبأ

۱.فاتحه ۲.بقره ۳.آل‌عمران ۴.نساء ۵.مائده ۶.انعام ۷.اعراف ۸.انفال ۹.توبه ۱۰.یونس ۱۱.هود ۱۲.یوسف ۱۳.رعد ۱۴.ابراهیم ۱۵.حجر ۱۶.نحل ۱۷.اسراء ۱۸.کهف ۱۹.مریم ۲۰.طه ۲۱.انبیاء ۲۲.حج ۲۳.مؤمنون ۲۴.نور ۲۵.فرقان ۲۶.شعراء ۲۷.نمل ۲۸.قصص ۲۹.عنکبوت ۳۰.روم ۳۱.لقمان ۳۲.سجده ۳۳.احزاب ۳۴.سبأ ۳۵.فاطر ۳۶.یس ۳۷.صافات ۳۸.ص ۳۹.زمر ۴۰.غافر ۴۱.فصلت ۴۲.شوری ۴۳.زخرف ۴۴.دخان ۴۵.جاثیه ۴۶.احقاف ۴۷.محمد ۴۸.فتح ۴۹.حجرات ۵۰.ق ۵۱.ذاریات ۵۲.طور ۵۳.نجم ۵۴.قمر ۵۵.الرحمن ۵۶.واقعه ۵۷.حدید ۵۸.مجادله ۵۹.حشر ۶۰.ممتحنه ۶۱.صف ۶۲.جمعه ۶۳.منافقون ۶۴.تغابن ۶۵.طلاق ۶۶.تحریم ۶۷.ملک ۶۸.قلم ۶۹.حاقه ۷۰.معارج ۷۱.نوح ۷۲.جن ۷۳.مزمل ۷۴.مدثر ۷۵.قیامه ۷۶.انسان ۷۷.مرسلات ۷۸.نبأ ۷۹.نازعات ۸۰.عبس ۸۱.تکویر ۸۲.انفطار ۸۳.مطففین ۸۴.انشقاق ۸۵.بروج ۸۶.طارق ۸۷.اعلی ۸۸.غاشیه ۸۹.فجر ۹۰.بلد ۹۱.شمس ۹۲.لیل ۹۳.ضحی ۹۴.شرح ۹۵.تین ۹۶.علق ۹۷.قدر ۹۸.بینه ۹۹.زلزله ۱۰۰.عادیات ۱۰۱.قارعه ۱۰۲.تکاثر ۱۰۳.عصر ۱۰۴.همزه ۱۰۵.فیل ۱۰۶.قریش ۱۰۷.ماعون ۱۰۸.کوثر ۱۰۹.کافرون ۱۱۰.نصر ۱۱۱.مسد ۱۱۲.اخلاص ۱۱۳.فلق ۱۱۴.ناس


پانویس

  1. ↑ خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۰.
  2. ↑ خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۰.
  3. ↑ معرفت، آموزش علوم قرآن، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۱۶۸.
  4. ↑ خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۰.
  5. ↑ خرمشاهی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۶۰.
  6. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۴۴.
  7. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۵۰.
  8. ↑ صدوق، خصال، ۱۳۶۲ش، ج۱، ص۱۹۹.
  9. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۶۷۰.
  10. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۴۸.
  11. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲۰، ص۱۴۸.
  12. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۱۰، ص۶۲۷.
  13. ↑ شیخ صدوق، ثواب الاعمال، ۱۳۸۲ش، ص۱۲۱.
  14. ↑ محدث نوری، مستدرک الوسائل، ۱۴۰۸ق، ج۸، ص۲۴۶.
  15. ↑ کفعمی، مصباح کفعمی، ۱۴۲۳ق، ص۴۵۹.
  16. ↑ بحرانی، البرهان، ۱۴۱۶ق، ج۵، ص۵۵۷.
  17. ↑ خامه‌گر، ساختار سوره‌های قرآن کریم، ۱۳۹۲ش، ص۹۲.

منابع

  • بحرانی، سید هاشم بن سلیمان، البرهان فی تفسیر القرآن، مصحح: قسم الدراسات الإسلامیة مؤسسة البعثة، قم، مؤسسه بعثه‏، چاپ اول، ۱۳۷۴ش/۱۴۱۶ق.
  • خامه‌گر، محمد، ساختار سوره‌های قرآن کریم، تهیه مؤسسه فرهنگی قرآن و عترت نورالثقلین، قم، نشر نشرا، چاپ اول، ۱۳۹۲ش.
  • خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، تهران، دوستان-ناهید، ۱۳۷۷ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، اَلخِصال، تحقیق علی‌اکبر غفاری، قم جامعهٔ مدرسین، چاپ اول، ۱۳۶۲ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، تحقیق: صادق حسن زاده، تهران، ارمغان طوبی، ۱۳۸۲ش.
  • طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة‌ الأعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، ۱۳۹۰ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تصحیح: فضل‌الله یزدی طباطبایی، بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۸ق.
  • کفعمی، ابراهیم بن علی، المصباح للکفعمی، قم، انتشارات محبین، ۱۴۲۳ق.
  • محدث نوری، میرزاحسین، مُستَدرَکُ الوسائل و مُستَنبَطُ المسائل، تحقیق مؤسسه آل‌البیت علیهم‌السلام، بیروت، چاپ اول، ۱۴۰۸ق.
  • معرفت، محمدهادی، آموزش علوم قرآن، قم، مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۱ش.

پیوند به بیرون

قرائت سوره مرسلات