آیه ۷۴ سوره نساء
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره نساء |
| شماره آیه | ۷۴ |
| جزء | ۵ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| موضوع | جهاد در راه خدا و ارزش شهادت |
| آیات مرتبط | آیه ۷۳ و ۷۵ سوره نساء |
آیه ۷۴ سوره نساء مسلمانان را به جهاد در راه خدا دعوت میکند[۱] و مجاهدان را کسانی معرفی میکند که دنیا را با آخرت معامله میکنند.[۲] براساس تفسیر مجمع البیان، در عبارت «فَلْيُقٰاتِلْ فِي سَبِيلِ اَللّٰهِ»، فعلِ امر بهکار رفته است، ازاینرو، مقصود آیه آن است که باید در راه دین خدا جهاد کنند.[۳] برخی از فقیهان نیز برای اثبات وجوب جهاد، به همین آیه استناد کردهاند.[۴] گروهی دیگر از فقیهان با استناد به این آیه، تلاش کردهاند تا جهاد را در شمار ضروریات دین معرفی کنند.[۵]
﴿فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا ٧٤﴾ [نساء:74]﴿پس باید کسانی که زندگی دنیا را به آخرت سودا میکنند در راه خدا بجنگند و هر کس در راه خدا بجنگد و کشته یا پیروز شود به زودی پاداشی بزرگ به او خواهیم داد ٧٤﴾
مفسران، آیه ۷۴ سوره نساء را ادامهای بر آیه ۷۳ سوره نساء دانستهاند؛ آیه پیشین، از امتناع منافقان درباره مشارکت در جهاد سخن میگوید.[۶] به تعبیر علامه طباطبایی، آیات قبل، مسلمانان را به جهاد فرا میخواند و کسانی را که در این راه تعلل میورزند یا برای رفتن به میدان امروز و فردا میکنند، نکوهش مینماید.[۷]
علامه طباطبایی معتقد است که خداوند ابتدا از شهادت و سپس از پیروزی یاد کرده است؛ زیرا ثواب کشته شدن در راه خدا، بیشتر و پایدارتر است.[۸] با اینحال، محسن قرائتی در تفسیر خود، پاداش شهید و رزمنده پیروز را یکسان دانسته است.[۹]
در بخش پایانی آیه، خداوند وعده میدهد که مجاهدان، چه در میدان نبرد پیروز شوند و چه به شهادت برسند، پاداشی عظیم دریافت خواهند کرد.[۱۰]
پانویس
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۵۲ش، ج۴، ص۴۱۸.
- ↑ طبرسی، مجمع البيان، ۱۴۰۸ق، ج۳، ص۱۱۵.
- ↑ طبرسی، مجمع البيان، ۱۴۰۸ق، ج۳، ص۱۱۵.
- ↑ فاضل مقداد، كنز العرفان، المكتبه الحيدرية، ج۱، ص۳۴۶.
- ↑ نجفی جواهری، جواهر الكلام، ۱۳۶۲ش، ج۲۱، ص۸؛ کاشفالغطاء، کشف الغطاء، مكتب الإعلام الإسلامی، ج۴، ص۲۹۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۷.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۵۲ش، ج۴، ص۴۱۸.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۵۲ش، ج۴، ص۴۱۹.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۱۰۶.
- ↑ طبرسی، تفسير جوامع الجامع، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۲۷۰.
منابع
- سپاه پاسداران انقلاب اسلامی. نمایندگی ولی فقیه. پژوهشکده تحقیقات اسلامی، و تقیزاده اکبری، علی. ۱۳۸۶. جهاد در آینه قرآن، قم، زمزم هدایت.
- طباطبایی، سید محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۵۲ش/۱۳۹۳ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، جوامع الجامع، قم، حوزه علمیه قم، ۱۴۱۲ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۸ق.
- فاضل مقداد، ابوعبدالله، کنز العرفان فی فقه القرآن، نجف، المکتبه الحیدریة، بیتا.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
- کاشفالغطاء، جعفر، کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغرّاء، تهران، مکتب الإعلام الإسلامی، بیتا.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب إسلامیه، ۱۳۷۴ش.
- نجفی، محمدحسن، جَواهر الکلام فی شرحِ شرائعِ الاسلام، تصحیح عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دارُ اِحیاء التُّراثِ العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش.