پرش به محتوا

آیه بیوت

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه
آیه بیوت
مشخصات آیه
نام آیهآیه بیوت
واقع در سوره نور
شماره آیه۳۶
جزء۱۸
اطلاعات محتوایی
دربارهذکر و تسبیح


آیه بیوت آیه ۳۶ سوره نور است که در آن از خانه‌هایی یاد شده است که در آنها نام خدا یاد و او صبح و شام تسبیح می‌شود و خداوند به بزرگداشت آنها اذن داده است. ﴿فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ۝٣٦﴾ [نور:36]
﴿در خانه‌هایی که خدا رخصت داده که [قدر و منزلت] آنها رفعت‌یابد و نامش در آنها یاد شود در آن [خانه]ها هر بامداد و شامگاه او را نیایش می‌کنند ۝٣٦﴾

مفسران درباره مراد از بیوت در این آیه دیدگاه‌های مختلفی مطرح کرده‌اند. برخی آن را به خانه‌هایی تفسیر کرده‌اند که در آنها یاد و تسبیح خدا انجام می‌شود.[۱] گروهی نیز بیوت را به مساجد تفسیر کرده‌اند.[۲] فخر رازی اطلاق این واژه بر مساجد را مناسب‌تر دانسته است؛ زیرا تعبیر «أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ» را متناسب با جایگاه مساجد می‌داند.[۳]

برخی از مفسرانی که بیوت را به مساجد تفسیر کرده‌اند، مساجد معینی مانند مسجدالحرام، مسجدالاقصی، مسجدالنبی و مسجد قبا را مراد دانسته‌اند؛[۴] برخی آن را شامل همه مساجد دانسته‌اند.[۵] علامه طباطبایی نیز بیوت را مساجدی دانسته است که برای ذکر خدا ساخته شده‌اند.[۶]

کتیبه آیه بیوت بر سردر خانه امام خمینی در نجف.[۷]

در منابع روایی شیعه و اهل‌سنت، روایاتی درباره مصداق بیوت نقل شده است. در روایتی، پس از قرائت آیه، از پیامبر(ص) درباره این خانه‌ها پرسیده شد و او آنها را خانه‌های پیامبران معرفی کرد. در ادامه، ابوبکر درباره خانه امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) پرسید و پیامبر(ص) آن را نیز از این خانه‌ها و برترین آنها دانست.[۸]

علامه طباطبایی با استناد به این روایت، بیوت را دارای مصادیق متعدد دانسته و خانه امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) را کامل‌ترین مصداق آن معرفی کرده است.[۹] طبرسی نیز در مجمع‌البیان، خانه‌های پیامبران و خانه امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) را از مصادیق بیوت دانسته و آیه تطهیر را مؤید این دیدگاه معرفی کرده است و بر این باور است که مقصود از رفع بیوت انبیاء، تعظیم و پاک کردن آنها از آلودگی‌هاست.[۱۰]

در روایاتی که شیخ صدوق[۱۱] و کلینی[۱۲] نقل کرده‌اند، خانه‌های انبیاء، رسل، حکما و ائمه(ع) هستند و پیروی از این خانه‌ها موجب نجات است.

در زیارت جامعه کبیره،[۱۳] خانه‌های اهل‌بیت(ع) با تعبیر بیوت یاد شده است.[۱۴]

پانویس

  1. ↑ شیخ طوسی، التبیان، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۴۴۰.
  2. ↑ طبری، جامع البیان، ۱۴۱۲ق، ج۱۹، ص۱۹۰.
  3. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  4. ↑ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۹، ص۳۶۷.
  5. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  6. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۵، ص۱۲۶.
  7. ↑ «گزارشی تصویری از بیت امام خمینی(ره) در نجف اشرف»، خبر رضوی.
  8. ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۶، ص۱۱۸؛ سیوطی، درالمنثور، دارالفکر، ج۶، ص۲۰۳؛ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۹، ص۳۶۷.
  9. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۵، ص۱۴۲.
  10. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۷، ص۲۵۳.
  11. ↑ شیخ صدوق، کمال‌الدین، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۲۱۸.
  12. ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۸۷ش، ج۱۵، ص۲۸۷.
  13. ↑ قمی، مفاتیح الجنان، ۱۳۸۷ش، ص۸۹۳.
  14. ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸، ج۶، ص۱۸۹.

منابع

  • آلوسی، شهاب الدین، روح المعانی، بیروت، دار الکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
  • سیوطی، جلال‌الدین، درالمنثور فی التفسیر بالماثور، بیروت، انتشارات دارالفکر، بی‌تا.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمه، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ سوم، ۱۴۱۶ق.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی التفسیر القران، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۱۳ق.
  • طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ سوم، ۱۳۹۳ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دارالمعرفه، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
  • طبری، محمد بن جریر، جامع البیان، بیروت، دارالمعرفه، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • فخر رازی، محمد بن عمر، التفسیر الکبیر، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.
  • قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۸ش.
  • قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، قم، انتشارات آئین دانش، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیرالقمی، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، قم، دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
  • «گزارشی تصویری از بیت امام خمینی(ره) در نجف اشرف»، خبر رضوی، درج مطلب: ۲۳ مرداد ۱۳۹۶ش، بازدید: ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ش.
  • مجلسی، محمدباقر، بِحار الاَنوارِ الجامعةُ لِدُرَرِ اَخبارِ الاَئمةِ الاَطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.