پرش به محتوا

آیه بیوت

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه
آیه بیوت
مشخصات آیه
نام آیهآیه بیوت
واقع در سوره نور
شماره آیه۳۶
جزء۱۸
اطلاعات محتوایی
موضوع فضائل اهل‌بیت(ع)
دربارهذکر و تسبیح


آیه بیوت سی و ششمین آیه از سوره نور، درباره خانه‌هایی است که هر صبح و شام ذکر و تسبیح خدا در آنها گفته می‌شود و به همین جهت خدا اذن داده منزلت این خانه‌ها بالا رود.

﴿فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ يُسَبِّحُ لَهُ فِيهَا بِالْغُدُوِّ وَالْآصَالِ ۝٣٦﴾ [نور:36]
﴿در خانه‌هایی که خدا رخصت داده که [قدر و منزلت] آنها رفعت‌یابد و نامش در آنها یاد شود در آن [خانه]ها هر بامداد و شامگاه او را نیایش می‌کنند ۝٣٦﴾

در مورد لفظ «بیوت» در آیه مورد نظر، مفسران نظرات متفاوتی دارند:[۱]

  1. نظر برخی مفسران: «بیوت» به خانه‌هایی اطلاق می‌شود که در آن‌ها تسبیح خدا و ذکر نام او انجام می‌شود.[۲] این دیدگاه به عکرمه بن عبدالله نسبت داده شده است.[۳]
  2. نظر طبری: براساس روایات، «بیوت» به مساجدی اطلاق می‌شود که برای تسبیح خدا و نماز ساخته شده‌اند.[۴]
  3. نظر فخر رازی: او معتقد است که لفظ «بیوت» بهتر است بر مساجد اطلاق شود،[۵] زیرا در آیه عباراتی همچون «اذن الله ان ترفع» (خدا اجازه داده که منزلت آنها رفعت یابد) آمده که مناسب همه خانه‌ها نیست،[۶] بلکه بیشتر به مساجد می‌خورد.[۷]
  4. نظر بیشتر مفسران: «بیوت» به مساجد اطلاق می‌شود. دو دیدگاه در این باره وجود دارد:[۸] برخی مساجد خاص (مثل کعبه، مسجد بیت‌المقدس، مسجد النبی و مسجد قبا) را مراد می‌دانند.[۹] گروهی دیگر معتقدند که لفظ «بیوت» به همه مساجد اطلاق می‌شود[۱۰] و به روایتی از پیامبر(ص) استناد شده که مساجد خانه‌های خدا در زمین هستند.[۱۱]
  5. نظر علامه طباطبایی: او معتقد است که این «بیوت» مساجد هستند که برای ذکر خدا ساخته شده‌اند.[۱۲]

درباره معنا و مصداق «بیوت» در آیه ۳۶ سوره نور، روایاتی نقل شده که برخی از آنها عبارتند از:

  • در منابع روایی شیعه و اهل سنت: نقل شده است که وقتی پیامبر(ص) این آیه را خواند، یکی از اصحاب پرسید که منظور از «بیوت» کدام خانه‌ها هستند. پیامبر فرمودند: «خانه‌های پیامبران»، و وقتی ابوبکر پرسید آیا خانه علی(ع) و فاطمه(س) هم جزو آن‌ها است، پیامبر پاسخ داد: «بله، و از همه بهتر و بالاتر است.»[۱۳] آلوسی از مفسران اهل سنت می‌نویسد که اگر این روایت، صحیح باشد، پس شایسته نیست که [در تفسیر آیه] از آن عدول شود.»[۱۴] علامه طباطبایی، ضمن اشاره به این روایت بر این باور است که لفظ بیوت دارای مصادیقی است و خانه امام علی(ع) و حضرت زهرا(س) کامل‌ترین این مصادیق است.[۱۵]
  • صاحب تفسیر مجمع البیان خانه‌های پیامبران و خانه امام علی(ع) و حضرت زهرا(ع) را مصداق «بیوت» دانسته و آیه تطهیر را مؤید این نظر معرفی کرده است و بر این باور است که مقصود از رفع بیوت انبیاء، تعظیم و پاک کردن آنها از آلودگی‌هاست و مقصود از تطهیر، پاک کردن از معصیت‌ها است.[۱۶]
  • شیخ صدوق[۱۸] و کلینی [۱۹] نقل کرده‌اند که «بیوت» خانه‌های انبیاء، رسل، حکما و ائمه هدی(ع) هستند و پیروی از این خانه‌ها موجب نجات است.
همچنین ببینید: خانه حضرت فاطمه(س)

پانویس

  1. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  2. ↑ شیخ طوسی، التبیان، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۴۴۰.
  3. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  4. ↑ طبری، جامع البیان، ۱۴۱۲ق، ج۱۹، ص۱۹۰.
  5. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  6. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  7. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  8. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  9. ↑ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۹، ص۳۶۷.
  10. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  11. ↑ رازی، التفسیر الکبیر، ۱۴۲۰ق، ج۲۴، ص۳۹۶.
  12. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۵، ص۱۲۶.
  13. ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۳۶، ص۱۱۸؛ سیوطی، درالمنثور، انتشارات دارالفکر، ج۶، ص۲۰۳؛ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۹، ص۳۶۷.
  14. ↑ آلوسی، روح المعانی، ۱۴۱۵ق، ج۹، ص۳۶۷.
  15. ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۳ق، ج۱۵، ص۱۴۲.
  16. ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۰۸ق، ج۷، ص۲۵۳.
  17. ↑ قمی، تفسیرالقمی، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۱۰۴.
  18. ↑ شیخ صدوق، کمال الدین، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۲۱۸.
  19. ↑ کلینی، الکافی، ۱۳۸۷ش، ج۱۵، ص۲۸۷.
  20. ↑ قمی، مفاتیح الجنان، ۱۳۸۷ش، ص۸۹۳.
  21. ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸، ج۶، ص۱۸۹.

منابع

  • آلوسی، شهاب الدین، روح المعانی، بیروت،‌ دار الکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
  • رازی، فخر الدین، التفسیر الکبیر، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.
  • سیوطی، جلال الدین، درالمنثور فی التفسیر بالماثور، بیروت، انتشارات دارالفکر، بی‌تا.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمه، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ سوم، ۱۴۱۶ق.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی التفسیر القران، قم، مؤسسه النشر الاسلامی، ۱۴۱۳ق.
  • طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، چاپ سوم، ۱۳۹۳ق.
  • طبری، محمد، جامع البیان، بیروت، دارالمعرفه، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دارالمعرفه، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
  • قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۸ش.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیرالقمی، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق.
  • قمی، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، قم، انتشارات آئین دانش، چاپ اول، ۱۳۸۴ش.
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، قم، دارالحدیث، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
  • مجلسی، محمدباقر، بِحارُ الاَنوارِ الجامعةُ لِدُرَرِ اَخبارِ الاَئمةِ الاَطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.



برگرفته از «https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=آیه_بیوت&oldid=1472846»