سوره انفطار هشتادودومین سوره قرآن و از سوره‌های مکی است که در جزء سی‌ام قرار دارد. نام این سوره از واژه «انفطار» در آیه نخست گرفته شده است که به معنای شکافته‌شدن و ازهم‌گسستن آسمان است. محتوای سوره انفطار درباره وقوع قیامت و نشانه‌های آن است و سرنوشت و جایگاه دو گروه ابرار (نیکان) و فُجّار (بدکاران) را بیان می‌کند.
در فضیلتتلاوت سوره انفطار، از پیامبر(ص) روایت شده است که قرائت این سوره پاداش فراوانی دارد؛ به‌گونه‌ای که خداوند به تلاوت‌کننده آن، به تعداد همه قبرها و ده برابر قطره‌های برف و باران، حسنه عطا می‌کند.
معرفی
سوره انفطار از سوره‌های مکیقرآن است. نام این سوره از واژه «اِنفَطَرَت» در آیه نخست گرفته شده که به معنای شکافته‌شدن و ازهم‌گسستن آسمان هنگام قیامت است.[۱] «اِنفَطَرَت» نام دیگر این سوره نیز به شمار می‌رود.[۲]
سوره انفطار در ترتیب نزول، هشتادودومین سوره‌ای است که بر پیامبر(ص) نازل شده و در ترتیب مصحف نیز در جایگاه هشتادودوم قرار دارد.[۳] این سوره در جزء سی‌ام قرآن جای گرفته و دارای ۱۹ آیه، ۸۱ کلمه و ۳۳۳ حرف است. سوره انفطار از سوره‌های مفصلات، یعنی سوره‌هایی با آیات کوتاه، به شمار می‌رود.[۴]
سوره انفطار: استاد سعید مسلم
محتوا
براساس منابع پژوهشی، سوره انفطار با توصیف نشانه‌ها و حوادث پایان جهان، وقوع قیامت را یادآور می‌شود و انسان را به تأمل در نعمت‌های خداوند و توجه به مسئولیت خود در برابر او فرامی‌خواند. در ادامه، با اشاره به ثبت اعمال انسان‌ها به‌وسیله رقیب و عتید، بر ثبت و ضبط رفتار انسان تأکید می‌کند و با تقسیم‌بندی انسان‌ها به دو گروه ابرار (نیکان) و فُجّار (بدکاران)، سرنوشت و جایگاه هر گروه را در قیامت بیان می‌کند.[۵]
آیات مشهور
آیه ۶ سوره انفطار از آیات مشهور این سوره است که انسان را به سبب غرور و غفلت در برابر پروردگار کریم سرزنش می‌کند. مکارم شیرازی، نویسنده تفسیر نمونه، این آیه را هشداری برای شکستن غرور انسان و بیدارکردن او از خواب غفلت می‌داند.[۶]علامه طباطبایی، نویسنده تفسیر المیزان، نیز با تفسیر آیه به‌عنوان پرسشی توبیخی، آن را ناظر به ناسپاسی انسان در برابر نعمت‌های الهی می‌داند.[۷]امام علی(ع) در خطبه ۲۱۴ نهج‌البلاغه، ناسپاسی انسان در برابر احسان خداوند و غفلت او از پیامدهای گناه را نکوهش می‌کند.[۸]
در روایات، برخی فضایل برای تلاوت سوره انفطار به‌طور اختصاصی و برخی به‌صورت مشترک با سوره‌های دیگر نقل شده است.
فضایل اختصاصی: برای تلاوت سوره انفطار، پاداش فراوان و اصلاح امور تلاوت‌کننده در قیامت،[۹] رهایی از زندان،[۱۰] در امان ماندن از رسوایی در قیامت و تقویت بینایی و برطرف‌شدن دردهای چشم ذکر شده است.[۱۱]
فضایل مشترک: در روایتی از پیامبر(ص)، قرائت سوره‌های تکویر، انفطار و انشقاق برای دیدار ایشان در قیامت توصیه شده است.[۱۲] همچنین، از امام صادق(ع) نقل شده است که قرائت سوره‌های انفطار و انشقاق در نمازهای واجب یا مستحب، موجب برآورده‌شدن حاجت‌ها و برخورداری از عنایت الهی تا پایان حسابرسی مردم می‌شود.[۱۳]
﴿روزی که کسی برای کسی هیچ اختیاری ندارد و در آن روز فرمان از آن خداست ١٩﴾
﴿آنگاه که آسمان زهم بشکافد ١ و آنگاه که اختران پراکنده شوند ٢ و آنگاه که دریاها از جا برکنده گردند ٣ و آنگاه که گورها زیر و زبر شوند ٤ هر نفسی آنچه را پیش فرستاده و بازپس گذاشته بداند ٥ ای انسان چه چیز تو را دربارهٔ پروردگار بزرگوارت مغرور ساخته ٦ همان کس که تو را آفرید و [اندام] تو را درست کرد و [آنگاه] تو را سامان بخشید ٧ و به هر صورتی که خواست تو را ترکیب کرد ٨ با این همه شما منکر [روز] جزایید ٩ و قطعاً بر شما نگهبانانی [گماشته شده]اند ١٠ [فرشتگان] بزرگواری که نویسندگان [اعمال شما] هستند ١١ آنچه را می‌کنید می‌دانند ١٢ قطعاً نیکان به بهشت اندرند ١٣ و بی‌شک بدکاران در دوزخند ١٤ روز جزا در آنجا درآیند ١٥ و از آن [عذاب] دور نخواهند بود ١٦ و تو چه دانی که چیست روز جزا ١٧ باز چه دانی که چیست روز جزا ١٨ روزی که کسی برای کسی هیچ اختیاری ندارد و در آن روز فرمان از آن خداست ١٩﴾
