سوره طارق

سوره طارق

بروج سوره بروج طارق اعلی سوره اعلی
شماره سوره	۸۶
جزء	۳۰
نزول
ترتیب نزول	۳۶
مکی/مدنی	مکی
اطلاعات آماری
تعداد آیات	۱۷
تعداد کلمات	۶۱
تعداد حروف	۲۵۴

سوره طارق هشتادوششمین سوره قرآن، از سوره‌های مکی و در جزء سی‌ام قرآن است. این سوره در ترتیب نزول، سی‌وششمین سوره نازل‌شده بر پیامبر(ص) است و ۱۷ آیه دارد. نام سوره از آیه نخست آن گرفته شده است که در آن به آسمان و طارق سوگند یاد شده است؛ طارق به معنای ستاره یا موجودی است که شب‌هنگام می‌آید.

براساس منابع تفسیری، محتوای سوره بر دو محور معاد و اهمیت قرآن استوار است. سوره با اشاره به مراقبت الهی بر انسان، از آفرینش او سخن می‌گوید و امکان زنده‌شدن دوباره انسان در قیامت را تبیین می‌کند؛ سپس بر جایگاه قرآن تأکید می‌ورزد و با تهدید کافران به مجازات الهی پایان می‌یابد.

از آیات مشهور آن، آیه نهم، «يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ» است که به آشکارشدن رازها و نهانی‌های انسان در روز قیامت اشاره دارد. در روایتی از پیامبر اکرم(ص) نیز برای قرائت این سوره، پاداشی به شمار ستارگان آسمان نقل شده است.

معرفی

سوره طارق به مناسبت سوگند به آسمان و طارق در آیه نخست، به این نام خوانده شده است. طارق در این آیه به معنای ستاره یا موجودی است که شب‌هنگام می‌آید. این سوره مکی است و در ترتیب نزول، سی‌وششمین سوره نازل‌شده بر پیامبر(ص) به شمار می‌رود.

در چینش کنونی مُصحَف، سوره طارق هشتادوششمین سوره قرآن است و در جزء سی‌ام قرار دارد. این سوره ۱۷ آیه، ۶۱ کلمه و ۲۵۴ حرف دارد و از سوره‌های مفصلات (دارای آیات کوتاه) و سوره‌های آغازشده با سوگند است.

محتوا

در تفسیر نمونه، محتوای سوره طارق در دو محور معاد و قرآن و اهمیت آن بررسی شده است. سوره با سوگندهایی آغاز می‌شود و به وجود مراقبان الهی بر انسان اشاره می‌کند. سپس، با یادآوری آفرینش انسان از آب نطفه، بر قدرت خداوند بر آفرینش دوباره انسان و امکان وقوع معاد استدلال می‌کند. در ادامه، برخی ویژگی‌های رستاخیز را بیان می‌کند و با سوگندهایی دیگر، بر اهمیت و جایگاه قرآن تأکید می‌ورزد. سوره در پایان نیز کافران را به مجازات الهی تهدید می‌کند.

نام دیگر قیامت، آیه نهم سوره طارق

آیات مشهور

از آیات مشهور سوره طارق می‌توان به آیات ۴ و ۹ اشاره کرد که به‌ترتیب بر وجود نگهبان برای هر نفس و آشکارشدن اسرار و حقیقت اعمال انسان در روز قیامت دلالت دارند:

• آیه ۴: «إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ»؛ این آیه مبنای بحث درباره بقای نفس و هویت انسان پس از مرگ قرار گرفته است. علامه طباطبایی حقیقت انسان را وابسته به نفس می‌داند و معتقد است با بازگشت نفس به بدن در قیامت، همان شخص دنیوی دوباره زنده می‌شود؛ هرچند بدن اخروی لزوماً عین بدن دنیوی نباشد. عبدالله جوادی آملی نیز روح را حقیقت انسان و بدن را ابزار آن می‌شمارد و بر بقای روح پس از مرگ و بازگشت آن به بدن تأکید می‌کند.

• آیه ۹: «يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ»؛ این آیه به آشکارشدن رازها و نهانی‌های انسان در روز قیامت اشاره دارد. درباره چگونگی این آشکارشدن، دو احتمال مطرح شده است: آشکارشدن رازها تنها برای خود انسان یا برای همگان. در تفسیر نمونه نیز آمده است که این آشکارشدن برای مؤمنان مایه افتخار و برای مجرمان موجب رسوایی و سرافکندگی است.

فضیلت و خواص

مقالهٔ اصلی: فضائل سور

در روایات، برای قرائت سوره طارق فضائلی ذکر شده است؛ از جمله، از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که قرائت این سوره، به شمار ستارگان آسمان، ثواب دارد. در روایتی دیگر، آموختن سوره طارق موجب تقرب به خداوند و آمرزش گناهان، جز شرک، دانسته شده است. همچنین، از امام صادق(ع) نقل شده است که قرائت این سوره در نمازهای واجب، موجب برخورداری از منزلتی والا در روز قیامت و همراهی با انبیاء و یاران آنان در بهشت می‌شود.

در تفسیر البرهان نیز خاصیتی برای قرائت سوره طارق در جلوگیری از عفونت زخم نقل شده است.

محتوای سوره طارق
دلایل اثبات معاد جسمانی و بازگشت انسان دلیل اول؛ آیه۱-۴ محفوظ ماندن روح پس از مرگ دلیل دوم؛آیه۵-۱۰ قدرت خدا بر آفرینش انسان از آب جهنده دلیل سوم؛ آیه۱۱-۱۴ قانون بازگشت‌پذیری در نظام آفرینش نتیجه؛ آیه۱۵-۱۷ کید کافران برای انکار معاد جسمانی به جایی نمی‌رسد

متن و ترجمه سوره طارق

متنمتن / ترجمهترجمه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

﴿وَالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ ۝١ وَمَا أَدْرَاكَ مَا الطَّارِقُ ۝٢ النَّجْمُ الثَّاقِبُ ۝٣ إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ ۝٤ فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ مِمَّ خُلِقَ ۝٥ خُلِقَ مِنْ مَاءٍ دَافِقٍ ۝٦ يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ ۝٧ إِنَّهُ عَلَى رَجْعِهِ لَقَادِرٌ ۝٨ يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ ۝٩ فَمَا لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَلَا نَاصِرٍ ۝١٠ وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْعِ ۝١١ وَالْأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ ۝١٢ إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ ۝١٣ وَمَا هُوَ بِالْهَزْلِ ۝١٤ إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْدًا ۝١٥ وَأَكِيدُ كَيْدًا ۝١٦ فَمَهِّلِ الْكَافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْدًا ۝١٧﴾

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

﴿وَالسَّمَاءِ وَالطَّارِقِ ۝١﴾

﴿سوگند به آسمان و آن اختر شبگرد ۝١﴾

﴿وَمَا أَدْرَاكَ مَا الطَّارِقُ ۝٢﴾

﴿و تو چه دانی که اختر شبگرد چیست ۝٢﴾

﴿النَّجْمُ الثَّاقِبُ ۝٣﴾

﴿آن اختر فروزان ۝٣﴾

﴿إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْهَا حَافِظٌ ۝٤﴾

﴿هیچ‌کس نیست مگر اینکه نگاهبانی بر او [گماشته شده] است ۝٤﴾

﴿فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ مِمَّ خُلِقَ ۝٥﴾

﴿پس انسان باید بنگرد که از چه آفریده شده است ۝٥﴾

﴿خُلِقَ مِنْ مَاءٍ دَافِقٍ ۝٦﴾

﴿از آب جهنده‌ای خلق شده ۝٦﴾

﴿يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَالتَّرَائِبِ ۝٧﴾

﴿[که] از صلب مرد و میان استخوانهای سینه زن بیرون می‌آید ۝٧﴾

﴿إِنَّهُ عَلَى رَجْعِهِ لَقَادِرٌ ۝٨﴾

﴿در حقیقت او [= خدا] بر بازگردانیدن وی بخوبی تواناست ۝٨﴾

﴿يَوْمَ تُبْلَى السَّرَائِرُ ۝٩﴾

﴿آن روز که رازها [همه] فاش شود ۝٩﴾

﴿فَمَا لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَلَا نَاصِرٍ ۝١٠﴾

﴿پس او را نه نیرویی ماند و نه یاری ۝١٠﴾

﴿وَالسَّمَاءِ ذَاتِ الرَّجْعِ ۝١١﴾

﴿سوگند به آسمان بارش‌انگیز ۝١١﴾

﴿وَالْأَرْضِ ذَاتِ الصَّدْعِ ۝١٢﴾

﴿سوگند به زمین شکافدار [آماده کشت] ۝١٢﴾

﴿إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ ۝١٣﴾

﴿[که] در حقیقت قرآن گفتاری قاطع و روشنگر است ۝١٣﴾

﴿وَمَا هُوَ بِالْهَزْلِ ۝١٤﴾

﴿و آن شوخی نیست ۝١٤﴾

﴿إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْدًا ۝١٥﴾

﴿آنان دست به نیرنگ می‌زنند ۝١٥﴾

﴿وَأَكِيدُ كَيْدًا ۝١٦﴾

﴿و [من نیز] دست به نیرنگ می‌زنم ۝١٦﴾

﴿فَمَهِّلِ الْكَافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْدًا ۝١٧﴾

﴿پس کافران را مهلت ده و کمی آنان را به حال خود واگذار ۝١٧﴾

﴿سوگند به آسمان و آن اختر شبگرد ۝١ و تو چه دانی که اختر شبگرد چیست ۝٢ آن اختر فروزان ۝٣ هیچ‌کس نیست مگر اینکه نگاهبانی بر او [گماشته شده] است ۝٤ پس انسان باید بنگرد که از چه آفریده شده است ۝٥ از آب جهنده‌ای خلق شده ۝٦ [که] از صلب مرد و میان استخوانهای سینه زن بیرون می‌آید ۝٧ در حقیقت او [= خدا] بر بازگردانیدن وی بخوبی تواناست ۝٨ آن روز که رازها [همه] فاش شود ۝٩ پس او را نه نیرویی ماند و نه یاری ۝١٠ سوگند به آسمان بارش‌انگیز ۝١١ سوگند به زمین شکافدار [آماده کشت] ۝١٢ [که] در حقیقت قرآن گفتاری قاطع و روشنگر است ۝١٣ و آن شوخی نیست ۝١٤ آنان دست به نیرنگ می‌زنند ۝١٥ و [من نیز] دست به نیرنگ می‌زنم ۝١٦ پس کافران را مهلت ده و کمی آنان را به حال خود واگذار ۝١٧﴾

سوره پیشین: سوره بروج	سوره طارق سوره‌های مکی • سوره‌های مدنی	سوره پسین: سوره اعلی
۱.فاتحه ۲.بقره ۳.آل‌عمران ۴.نساء ۵.مائده ۶.انعام ۷.اعراف ۸.انفال ۹.توبه ۱۰.یونس ۱۱.هود ۱۲.یوسف ۱۳.رعد ۱۴.ابراهیم ۱۵.حجر ۱۶.نحل ۱۷.اسراء ۱۸.کهف ۱۹.مریم ۲۰.طه ۲۱.انبیاء ۲۲.حج ۲۳.مؤمنون ۲۴.نور ۲۵.فرقان ۲۶.شعراء ۲۷.نمل ۲۸.قصص ۲۹.عنکبوت ۳۰.روم ۳۱.لقمان ۳۲.سجده ۳۳.احزاب ۳۴.سبأ ۳۵.فاطر ۳۶.یس ۳۷.صافات ۳۸.ص ۳۹.زمر ۴۰.غافر ۴۱.فصلت ۴۲.شوری ۴۳.زخرف ۴۴.دخان ۴۵.جاثیه ۴۶.احقاف ۴۷.محمد ۴۸.فتح ۴۹.حجرات ۵۰.ق ۵۱.ذاریات ۵۲.طور ۵۳.نجم ۵۴.قمر ۵۵.الرحمن ۵۶.واقعه ۵۷.حدید ۵۸.مجادله ۵۹.حشر ۶۰.ممتحنه ۶۱.صف ۶۲.جمعه ۶۳.منافقون ۶۴.تغابن ۶۵.طلاق ۶۶.تحریم ۶۷.ملک ۶۸.قلم ۶۹.حاقه ۷۰.معارج ۷۱.نوح ۷۲.جن ۷۳.مزمل ۷۴.مدثر ۷۵.قیامه ۷۶.انسان ۷۷.مرسلات ۷۸.نبأ ۷۹.نازعات ۸۰.عبس ۸۱.تکویر ۸۲.انفطار ۸۳.مطففین ۸۴.انشقاق ۸۵.بروج ۸۶.طارق ۸۷.اعلی ۸۸.غاشیه ۸۹.فجر ۹۰.بلد ۹۱.شمس ۹۲.لیل ۹۳.ضحی ۹۴.شرح ۹۵.تین ۹۶.علق ۹۷.قدر ۹۸.بینه ۹۹.زلزله ۱۰۰.عادیات ۱۰۱.قارعه ۱۰۲.تکاثر ۱۰۳.عصر ۱۰۴.همزه ۱۰۵.فیل ۱۰۶.قریش ۱۰۷.ماعون ۱۰۸.کوثر ۱۰۹.کافرون ۱۱۰.نصر ۱۱۱.مسد ۱۱۲.اخلاص ۱۱۳.فلق ۱۱۴.ناس

پیوند به بیرون

• قرائت سوره طارق
• قرائت مجلسی مشهور عبدالباسط