غدیر خُمّ مکانی در مسیر مکه به مدینه است که پیامبر(ص) در ۱۸ ذی‌الحجه سال دهم هجری قمری در آنجا خطبه غدیر را خواند و امام علی(ع) را به عنوان جانشین خود به مسلمانان معرفی کرد. این حادثه به واقعه غدیر معروف است.[۱] در مکانی که پیامبر، نماز خواند و علی(ع) به عنوان جانشینی خود معرفی کرد، مسجدی ساخته شد که به مسجد غدیر خُم مشهور شد.[۲] در کتب دعا، برای این مسجد اعمالی ذکر شده است.[۳]

نمایی از محل غدیر خم
موقعیت جغرافیایی منطقه غدیرخم (نقشه اطلس تاریخ شیعه)

غدیر خُم، نام برکه‌ای[۴] در چهار کیلومتری جُحفه بود. جحفه حدوداً در فاصله ۲۰۰ کیلومتری شمال غربی مکه قرار دارد و یکی از میقات‌های پنجگانه حج است.[۵] این مکان به دلیل وجود مقداری آب و چندین درخت، محل توقف و استراحت کاروانیان بوده است.[۶]

پانویس

  1. قمی، تفسیر القمی، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۷۹؛ عیاشی، تفسیر العیاشی، ۱۳۸۰ق، ج۱، ص۳۳۲.
  2. سمهودی، وفاء الوفا، ۱۴۱۹ق، ج۳، ص۱۷۰-۱۷۱.
  3. برای نمونه نگاه کنید به طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۷۰۹.
  4. ابن‌منظور، لسان العرب، ذیل کلمه الغدیر.
  5. حموی، معجم البلدان، ۱۹۹۵م، ج۲، ص۱۱۱.
  6. ابن‌خلکان، وفیات الاعیان، ۱۳۶۴ش، ج۵، ص۲۳۱.

منابع

  • ابن‌خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، تحقیق احسان عباس، قم، الشریف الرضی، ۱۳۶۴ش.
  • ابن‌منظور، محمد بن مکرم، بیروت، دارصادر، بی‌تا.
  • سمهودی‌، علی بن عبدالله، وفاء الوفاء بأخبار‌ دار المصطفی،‌ بیروت، دار الکتب العلمیه، الطبعة الاولی، ۱۴۱۹ق.
  • طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة، الطبعة الاولی ۱۴۱۱ق/۱۹۹۱م.
  • عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، تصحیح هاشم رسولی، تهران، مکتبة العلمیة الاسلامیة، ۱۳۸۰ق.
  • قمى، على بن ابراهيم‌، تفسير القمی، قم‌، دار الكتاب‌، ۱۴۰۴ق.
  • یاقوت حموی، معجم البلدان، بیروت، دارصادر، الطبعة الثانیة، ۱۹۹۵م.