بند امیر
 | مقالات ویکیشیعه با رویکرد «ارتباط با مکتب اهلبیت» نوشته میشوند. برای آگاهی از دیگر ابعاد موضوع، منابع دیگر را جویا شوید. |
| اطلاعات اوليه | |
|---|---|
| بنيانگذار | به گفتخ مردم محلی امام علی(ع) |
| کاربری | مجموعه دریاچهها، پارک ملی، جاذبه گردشگری مذهبی/تاریخی |
| مکان | بامیان افغانستان |
| وقایع مرتبط | ساخت سدها به معجزه امام علی(ع) سجده شکر امام علی(ع) ارتباط با شاه بربر ثبت در میراث جهانی یونسکو |
| مشخصات | |
| مساحت | ۴۱ هزار هکتار (برای کل مجموعه/پارک ملی) |
| وضعیت | پارک ملی، ثبت شده در میراث جهانی یونسکو |
بَند امیر مجموعهای از ۶ دریاچه کوچک به هم پیوسته در بامیان افغانستان[۱] است. مردم محلی نامگذاریِ «بند امیر» و چگونگی شکلگیری این دریاچهها را به امیرالمؤمنین علی(ع) نسبت میدهند.[۲] گفته میشود آن حضرت با معجزه و برای جلوگیری از سیلاب ویرانگر رود، سدهای پیدرپی ساخت. در یکی از حکایتها، امام علی(ع) نخستین سد را با شکافتن کوه بهوسیله ذوالفقار ایجاد میکند، سپس بند بعدی را با استفاده از گیاه پودنه/پونه میسازد؛[۳] بعدی را با تبدیل پنیرهای زنان محلی به سنگ درست میکند، اما موفق نمیشود و در نهایت با نگاه غضبناک امام(ع)، سنگهای بستر رود از جای کنده شده و سد شکل میگیرد، و آخرین سد هم با کمک غلامان و به فرمان امام علی(ع) جلوی سیل را میگیرد.[۴]
در حکایت دیگری، برای سدسازیِ «شاه بربر» (سلطان بامیان و نواحی اطراف) که حتی با غلامان بسیار هم موفق نمیشود،[۵] امام علی(ع) وارد میشود؛ مرد فقیر از آن منطقه در مدینه از حضرت علی کمک میخواهد و امام پیشنهاد میکند[۶] او را به «بردگی» بفروشند تا شاه بربر در برابر طلا، شرط کند که امام علی(ع) سدی بسازد. طبق روایت، امام علی(ع) با ذوالفقار تکه بزرگی از کوه را جدا کرده و «بند ذوالفقار» را میسازد و سپس پنج سد دیگر را با پنج انگشت خود بنا میکند[۷] تا هم سیلاب کنترل شود و هم آب برای آبیاری و آسیابها مورد استفاده قرار گیرد.[۸] همچنین گفته شده الکساندر برنیس نخستین بار در سال ۱۲۱۷ش این داستانها را ثبت کرده و منبع آنها را گزارشهای شخصی انگلیسی به نام لیچ دانسته است که حکایت ساخت سدها را به پادشاه افسانهای هندو یعنی «بربر» مرتبط کرده بود.[۹]
در مرکز بند هیبت، «مزار بند امیر» با قدمت بیش از ۱۰۰ سال قرار دارد[۱۰] که مردم بومی آن را بهدلیل اسلامآوردن شاه بربر پس از آمدن امام علی(ع) و سجده شکر امام(ع)، بهعنوان قدمگاه امام علی(ع) مقدس میدانند.[۱۱] ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ این بنا ﺁﺭﺍﻣﮕﺎه ﭼﻨﺪ ﺗﻦ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ محل قرار دارد.[۱۲] در غرب بند هیبت، چشمهای به نام چشمه شفا، روان است که دارای آب بسیار سردی است.[۱۳] بخشی از بازدیدکنندگان، ﺧﻮﺩ ﯾﺎ ﺍﻃﻔﺎﻝ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ با انگیزه تبرک و درمان در این چشمه ﺷﺴﺖﻭﺷﻮ ﻣﯽﺩﻫﻨﺪ.[۱۴]
بند امیر، با مساحت ۴۱ هزار هکتار است[۱۵] که اولین و تنها پارک ملی این کشور محسوب میشود و در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شده است.[۱۶] دریاچههای بند امیر که ذوالفقار (۴۹۰ هکتار) وسیعترین آن[۱۷] و غلامان کوچکترین آنهاست،[۱۸] توسط رشتهکوههای هندوکش و بابا احاطه شدهاند و در ارتفاع ۲۹۰۰ متری از سطح دریا قرار دارند. دریاچه هیبت با عمق ۵۰ متر، عمیقترین و بند پنیر با دیوارههای سفید پنیری، متمایزترین دریاچههای این مجموعه هستند.[۱۹]
نگارخانه
-
-
-
-
-
-
عکس هوایی از بند امیر -
بند امیر در زمستان -
مزار بند امیر در کنار دریاچه هیبت -
یکی از بندهای مجموعه بند امیر -
موقعیت بند امیر
پانویس
- ↑ مدخل بند امیر (۲)، دانشنامه جهان اسلام، ۱۳۷۷ش، ج۴، ص۲۶۱.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ لی، عجایب تاریخی افغانستان، ۱۳۹۲ش، ص۴۵-۴۲.
- ↑ «بند امیر افغانستان از نقاط تماشایی جهان»، فارس نیوز.
- ↑ «پارک ملی بندامیر، بهشت بامیان»، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «بند امیر افغانستان از نقاط تماشایی جهان»، فارس نیوز.
- ↑ «بند امیر افغانستان از نقاط تماشایی جهان»، فارس نیوز.
- ↑ «پارک ملی بندامیر بهشت بامیان »، باشگاه خبرنگاران جوان.
- ↑ «دریاچههای آبی بند امیر در افغانستان»، سایت کجارو.
- ↑ «دریاچههای آبی بند امیر در افغانستان»، سایت کجارو.
- ↑ «بند امیر نخستین پارک ملی افغانستان از دریچه دوربین»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «بند امیر نخستین پارک ملی افغانستان از دریچه دوربین»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «بند امیر نخستین پارک ملی افغانستان از دریچه دوربین»، خبرگزاری تسنیم.
منابع
- لی، جاناتان، عجایب تاریخی افغانستان، ترجمه:سیدمحمد حسینی، کابل، نشر رحمت، ۱۳۹۲ش.
- مدخل بند امیر (۲)، در دانشنامه جهان اسلام، ج۴، تهران، بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، ۱۳۷۷ش.
- «بند امیر نخستین پارک ملی افغانستان از دریجه دوربین»، خبرگزاری تسنیم، نشر:۲۱اردیبهشت۱۳۹۴ش، بازدید:۲۱اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
- «پارک ملی بند امیر بهشت بامیان»، باشگاه خبرنگاران جوان، نشر:۲۴اردیبهشت ۳۹۴ش، بازدید: ۲۱اردیبهشت ۱۳۹۸ش.
- «دریاچههای آبی بند امیر در افغانستان»، سایت کجارو، نشر:۲۸تیر۱۳۹۶ش، بازدید:۲۱اردیبهشت۱۳۹۸ش.
- «بند امیر افغانستان از نقاط تماشایی جهان»، فارس نیوز، نشر:۸بهمن۱۳۹۳ش، بازدید:۲۲اردیبهشت۱۳۹۸ش.
پیوند به بیرون