مسجد حمزه (مدینه)
 | |
| اطلاعات اوليه | |
|---|---|
| تأسیس | قرن ششم قمری |
| کاربری | مسجد |
| مکان | مدینه |
| نامهای دیگر | مسجد شهدا • مسجد احد |
| وقایع مرتبط | تخریب در سال ۱۳۴۴ق توسط وهابیان |
| مشخصات | |
| ظرفیت | گنجایش ۱۵هزار نمازگزار |
| مساحت | ۵۴هزار مترمربع |
| وضعیت | فعال |
| معماری | |
| بازسازی | در سالهای مختلف |
مسجد حَمْزه مسجدی در کنار قبرستان شهدای اُحُد در مدینه.[۱] گفته شده بهدستور پیامبر(ص) بر قبر حمزة بن عبدالمُطَّلِب و دیگر شهدای جنگ احد، مسجدی ساخته شد[۲] که بعدها بر اثر سیل از بین رفت و مادرِ الناصر لدینالله، خلیفه عباسی در قرن ششم قمری آن را بازسازی کرد و پس از آن توسعه یافت و زیارتگاه شد.[۳]
به گفته سَمهودی، تاریخنگار و مدینهشناس قرن نهم هجری[۴] و ابنجُبَیر، جهانگرد اندلسی که در سال ۵۷۹ق از مدینه دیدن کرده بود،[۵] قبر حمزه در داخل مسجد قرار داشت. ابراهیم رفعتپاشا نیز در سال ۱۳۲۵ق این مسجد را بنایی ساده و دارای گنبد توصیف کرده است.[۶]
وهابیان در سال ۱۳۴۴ق، مسجد حمزه را تخریب و قبرستان را محصور کردند تا مانع زیارت آن شوند.[۷] تخریب این مسجد باعث شد ۱۱ شهریور ۱۳۰۴ش/۱۳ صفر ۱۳۴۴ق در ایران به تعطیلی و عزای عمومی بینجامد.[۸]
پس از تخریب، مسجد جدیدی در فاصله ۵۰ متری شرق قبرستان اُحُد با نامهای مسجد حمزه، شهدا یا احد ساخته شد.[۹] این مسجد در سال ۲۰۱۷م تکمیل شد و با مساحت ۵۴هزار مترمربع گنجایش ۱۵ هزار نمازگزار را دارد و در سه کیلومتری مسجدالنبی قرار دارد.[۱۰]
نگارخانه
-
مسجد حمزه پیش از تخریب -
نمایی از مسجد حمزه در کنار قبرستان احد -
تصویری از مقبره شهدای احد و مسجد حمزه
پانویس
- ↑ جعفریان، آثار اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۷۹ش، ص۴۳۹.
- ↑ عمید زنجانی، در راه برپایی حج ابراهیمی، مشعر، ص۲۲۲.
- ↑ جمعی از نویسندگان، رهتوشه حج، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۳۷۸.
- ↑ سمهودی، وفاء الوفاء، ۲۰۰۶م، ج۳، ص۹۲۲.
- ↑ ابنجبیر، رحلة ابنجبیر، دار و مکتبة الهلال، ص۴۴.
- ↑ نجمی، حرم حضرت حمزه(ع) در بستر تاریخ، ۱۳۷۹ش.
- ↑ جمعی از نویسندگان، رهتوشه حج، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۳۷۸.
- ↑ بهبودی، روزشمار تاریخ معاصر ایران، ۱۳۸۵ش، ج۵، ص۲۹۱.
- ↑ بصیری، گلواژههای حج و عمره، ۱۳۸۷ش، ص۵۲۳؛ جمعی از نویسندگان، رهتوشه حج، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۳۷۸.
- ↑ «مسجد سیدالشهدا، یادگار جنگ احد در مدینه»، خبرگزاری ایکنا.
منابع
- ابنجبیر، محمد بن احمد، رحلة ابنجبیر، بیروت، دار و مکتبة الهلال.
- بصیری، علیرضا، گلواژههای حج و عمره، قم، مشعر، ۱۳۸۷ش.
- بهبودی، هدایتالله، روزشمار تاریخ معاصر ایران، تهران، مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی، ۱۳۸۵ش.
- جعفریان، رسول، آثار اسلامی مکه و مدینه، قم، مشعر، ۱۳۷۹ش.
- جمعی از نویسندگان، رهتوشه حج، قم، مشعر، ۱۳۸۰ش.
- سمهودی، علی بن احمد، وفاء الوفاء باخبار دار المصطفی، بیروت، دارالکتب العلمیة، ۲۰۰۶م.
- عمید زنجانی، عباسعلی، در راه برپایی حج ابراهیمی، قم، مشعر.
- «مسجد سیدالشهدا، یادگار جنگ احد در مدینه»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ انتشار : ۳ مرداد ۱۴۰۱ش.
- نجمی، محمدصادق، حرم حضرت حمزه در بستر تاریخ، میقات حج، ۱۳۷۹ش، شماره۳۳.