طائف
 | مقالات ویکیشیعه با رویکرد «ارتباط با مکتب اهلبیت» نوشته میشوند. برای آگاهی از دیگر ابعاد موضوع، منابع دیگر را جویا شوید. |
 موقعیت جغرافیایی شهر طائف | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| ویژگی | شهری کوهستانی در غرب شبهجزیره عربستان |
| کشور | عربستان سعودی |
| نام محلی | الطائف |
| زبان | عربی |
| ادیان | بتپرستی و اسلام |
| اطلاعات تاریخی | |
| قدمت | از شهرهای کهن حجاز |
| پیشینه اسلام | سفر پیامبر(ص) به طائف در سال دهم بعثت؛ محاصره طائف پس از غزوه حنین (۸ق)؛ اسلام آوردن هیئت ثقیف در سال ۹ق |
| وقایع مهم | سفر پیامبر(ص) به طائف؛ محاصره طائف؛ اسلام آوردن قبیله ثقیف؛ تسلط وهابیان (۱۳۰۵ق)؛ تصرف شهر توسط سعودیها (۱۳۲۷ق)؛ انعقاد پیمان طائف (۱۳۴۷ق) |
| مکانهای تاریخی | قصر شبرا، باغ ملک فهد |
| اماکن | |
| زیارتگاه | آرامگاه عبدالله بن عباس |
| قبرستانها | قبرستان دارای سنگنوشتههای قرون چهارم و پنجم هجری |
| مساجد | مسجد ابنعباس، مسجد عداس، مسجد الهادی |
| مشاهیر | |
| سیاسی | تابع حکومت مکه در دوره اموی؛ مرکز اداری و نظامی در دوره عثمانی |
طائف شهری میان کوهها و درههای متعدد[۱] در غرب شبهجزیره عربستان است که در ۹۰ کیلومتری مکه، ۱۶۰ کیلومتری جده قرار دارد.[۲] نامگذاری طائف را به ساخت حصاری پیرامون شهر[۳] یا طواف دادن قطعهای از سرزمین فلسطین بهوسیله جبرئیل(ع) بر گرد کعبه و قرار گرفتن آن در محل کنونی طائف نسبت دادهاند.[۴]
بنابر گزارشهای تاریخی، عدوان و عمالقه از ساکنان کهن طائف بودند[۵] و همزمان با ظهور اسلام، قبایل ثقیف، حمیر و گروهی از قریش در آن سکونت داشتند.[۶] در دوره جاهلیت، بت «لات» در این شهر قرار داشت که اعراب پیرامون آن طواف میکردند.[۷] همچنین بازارهای مشهور عکاظ و حباشه در طائف و پیرامون آن برگزار میشد و این شهر، بهسبب تولید محصولات کشاورزی و ارتباط تجاری با مکه، از مراکز مهم اقتصادی حجاز بهشمار میرفت.[۸]
به گفته مورخان، در سال دهم بعثت، پیامبر اسلام(ص) برای دعوت مردم طائف به این شهر سفر کرد، اما دعوت ایشان با مخالفت ثقیف روبهرو شد. پس از غزوه حنین در سال هشتم هجری، پیامبر(ص) حدود بیست روز طائف را محاصره کرد، ولی شهر فتح نشد. اما سرانجام در سال نهم هجری، هیئتی از قبیله ثقیف به مدینه آمدند، اسلام آوردند و پیامبر(ص) عثمان بن ابیالعاص را به فرمانداری طائف منصوب کرد[۹] که در دوره خلافت ابوبکر و بخشی از خلافت عمر نیز این مسئولیت را بر عهده داشت.[۱۰]
در دوره امویان، طائف تابع حکومت مکه بود.[۱۱] در عصر عباسی، به سبب وجود آرامگاه عبدالله بن عباس و نیز موقعیت دفاعی آن در برابر قبایل بادیه، اهمیت ویژهای یافت. در دوره عثمانیان نیز با ایجاد مراکز نظامی، انتقال برخی مراکز اداری از مکه و رونق تجارت، بر جمعیت و جایگاه این شهر افزوده شد.[۱۲] پس از آن، وهابیان در سال ۱۳۰۵ق بر طائف مسلط شدند و سعودیها نیز در ۱۳۲۷ق آن را تصرف کردند. همچنین پیمان طائف که به جنگ عربستان و یمن پایان داد، در سال ۱۳۴۷ق در این شهر به امضا رسید.[۱۳]
به گفته پژوهشگران، طائف به زیرکی و هوشمندی مردمش شهرت داشته و مغیرة بن شعبه، زیاد بن ابیه و امیة بن ابیالصلت، از این شهر بودهاند.[۱۴] از دیگر شخصیتهای مشهور طائف میتوان به حجاج بن یوسف ثقفی، حارث بن کلده، نضر بن حارث و مختار ثقفی اشاره کرد. آثار تاریخی و دیدنی این شهر همچنین آثار تاریخی متعددی، از جمله مسجد ابنعباس، مسجد عداس، مسجد الهادی، قبرستانی با سنگنوشتههای قرون چهارم و پنجم هجری، قصر شبرا و باغ ملک فهد را در خود جای داده است.[۱۵]
پانویس
- ↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ۱۳۸۰ش، ج۴، ص۹.
- ↑ بلادی، معجم معالم الحجاز، ۱۴۳۱ق، ج۲، ص۲۰۱۸.
- ↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ۱۳۸۰ش، ج۴، ص۹.
- ↑ جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ۱۳۹۱ق، ج۴، ص۱۴۶.
- ↑ قلقشندی، نهایة الارب، ۱۴۱۱ق، ص۱۸۶.
- ↑ یاقوت حموی، معجم البلدان، ۱۳۸۰ش، ج۴، ص۹.
- ↑ جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ۱۳۹۱ق، ج۴، ص۱۴۵.
- ↑ جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ۱۳۹۱ق، ج۱، ص۲۹.
- ↑ ابنسعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۳۷.
- ↑ ابنحبیب، المحبر، بیروت، ص۱۲۷.
- ↑ یعقوبی، البلدان، ۱۴۲۲ق، ص۷۹.
- ↑ أبو العلا، جغرافیة شبه جزیرة العرب، ۱۹۷۲م، ص۱۹۹.
- ↑ الخوند، الموسوعة التاریخیة الجغرافیه، ۲۰۰۲م، ص۴۶۱.
- ↑ ابنحبیب، المحبر، بیروت، ، ص۲۰۰.
- ↑ الخوند، الموسوعة التاریخیة الجغرافیه، ۲۰۰۲م، ص۴۶۲.
منابع
- أبو العلا، محمودطه،جغرافیة شبه جزیرة العرب، قاهره، مکتبة الأنجلو-المصریة، ۱۹۷۲م.
- ابناثیر، علی بن محمد جزری، الکامل فی التاریخ، بیروت،دار صادر، ۱۹۶۵م.
- ابنحبیب، محمد بن حبیب، المحبر، بیروت، دار الآفاق الجدیدة، بیتا.
- ابنسعد، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، بیروت، دار الکتب العلمیة، منشورات محمد علی بیضون، ۱۴۱۰ق.
- ابنقتیبه، عبدالله بن مسلم، المعارف، قاهره، الهیئة المصریة العامة للکتاب، ۱۹۹۲م.
- الخوند، مسعود، الموسوعة التاریخیة الجغرافیه، لبنان، بینا، ۲۰۰۲م.
- بلادی، عاتق بن غیث، معجم معالم الحجاز، بیروت، مؤسسة الریان، ۱۴۳۱ق.
- جوادعلی، المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، بیروت، دار العلم للملایین مکتبة النهضة، ۱۳۹۱ق.
- قلقشندی، احمد بن علی، نهایة الارب فی معرفة انساب العرب، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۱۱ق.
- یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، معجم البلدان، تهران، پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی، ۱۳۸۰ش.
- یعقوبی، احمد بن اسخاق، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۲ق.