آیه ۶۹ سوره مائده
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره مائده |
| شماره آیه | ۶۹ |
| جزء | ۶ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| آیات مرتبط | آیه ۶۲ سوره بقره |
آیه ۶۹ سوره مائده رستگاری مسلمانان، یهودیان، صابئین و مسیحیان را مشروط به ایمان به خدا و روز قیامت و انجام عمل صالح میداند.[۱] در روز قیامت، برای این افراد نه ترسی خواهد بود و نه اندوهی.[۲]
سید محمود طالقانی، مفسر قرآن، آیه ۶۹ سوره مائده همانند آیه ۶۲ سوره بقره، میداند که در آن بهطور صریح و بدون هیچگونه تأویل یا محدودیتی، رستگاری را مشروط به ایمان به خدا، آخرت و عمل صالح میداند.[۳]
﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَالَّذِينَ هَادُوا وَالصَّابِئُونَ وَالنَّصَارَى مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ ٦٩﴾ [مائده:69]﴿کسانی که ایمان آورده و کسانی که یهودی و صابئی و مسیحی اند هر کس به خدا و روز بازپسین ایمان آورد و کار نیکو کند پس نه بیمی بر ایشان است و نه اندوهگین خواهند شد ٦٩﴾
برخی معتقدند آیه مذکور به معنای نجات پیروان ادیان مختلف است[۴] و بر این باورند که نیازی به پذیرش اسلام نیست، بلکه ایمان به خدا و آخرت و انجام عمل صالح کافی است.[۵] در پاسخ به این برداشت، گفته شده که آیه در موقعیتی نازل شده که یهودیان و مسیحیان نسبت به دین خود احساس برتری داشتند و خود را تنها اهل نجات میدانستند.[۶] این آیه تأکید میکند که ایمان بدون عمل صالح، حتی از طرف مسلمانان، بیارزش است و تنها ایمان واقعی به خدا و روز قیامت همراه با عمل صالح موجب نجات است.[۷] ازاینرو، هدف آیه نفی برتریجویی دینی است و نمیخواهد بیان کند که تمام ادیان معتبرند.[۸] جعفر سبحانی نیز معتقد است این آیه ربطی به پلورالیسم دینی ندارد.[۹]
در پاسخ دیگر، گفته شده که اگر یهودیان و مسیحیان به محتوای کتابهای خود عمل کنند، به پیامبر اسلام(ص) ایمان خواهند آورد زیرا بشارت ظهور او در این کتب آمده است.[۱۰] همچنین، آیه ۸۵ سوره آلعمران و آیات دیگر قرآن به وضوح دعوت به اسلام دارند و بنابراین برداشت تکثرگرایی با این آیات تناقض دارد.[۱۱] برخی نیز این آیه را مربوط به مسلمانان صدر اسلام میدانند که نگران نجات پدران غیر مسلمان خود بودند و در پاسخ به این نگرانی گفته شده که هر کسی که در عصر خود به پیامبر و کتاب آسمانی ایمان آورده و عمل صالح کرده اهل نجات است.[۱۲] برخی دیگر این آیه را در مورد کسانی میدانند که از دین اسلام بیاطلاع بودهاند.[۱۳]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۲۶ و ۲۷.
- ↑ لاهیجی، تفسير شريف لاهيجى، ۱۳۷۳ش، ج۱، ص۶۸۶.
- ↑ طالقانی، پرتوى از قرآن، ۱۳۶۲ش، ج۱، ص۱۸۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۵، ص۲۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۲۸۳ و ۲۸۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۲۸۳.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۶، ص۶۷ و ج۱، ص۱۹۳؛ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۲، ص۳۴۱.
- ↑ سبحانی، منشور جاوید، قم، ج۱۴، ص۲۷۱.
- ↑ سبحانی، جعفر، مدخل مسائل جدید در علم کلام، ۱۳۸۲ش، ج۲، ص۳۱۵.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۲۸۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۲۸۳ و ۲۸۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱، ص۲۸۴.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۳، ص۱۱۴.
منابع
- سبحانی، جعفر، مدخل مسائل جدید در علم کلام، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، ۱۳۸۲ش.
- سبحانی، جعفر، منشور جاوید، قم، مؤسسه امام صادق(ع)، بیتا.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
- قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۵ش.
- طالقانی، محمود، پرتوى از قرآن، تهران، شركت سهامى انتشار، ۱۳۶۲ش.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
- لاهیجی، محمد بن على، تفسير شريف لاهيجى، تهران، دفتر نشر داد، ۱۳۷۳ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش.