آیه ۱۹ سوره آلعمران
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | آلعمران |
| شماره آیه | ۱۹ |
| جزء | ۳ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| موضوع | اعتقادی |
| درباره | معنای اسلام |
| آیات مرتبط | آیه ۴ سوره بینه • آیه ۱۴ سوره شوری• آیه ۱۷ سوره جاثیه |
آیه ۱۹ سوره آلعمران بهطور مستقیم تفکر اهل کتاب را رد میکند[۱] و دین حقیقی نزد خداوند را اسلام معرفی مینماید. این آیه اختلافات میان اهل کتاب را نتیجه حسادت و کینهورزی پس از شناخت حقیقت میداند.[۲]
به باور جوادی آملی، مفسر شیعه، هرچند مسلمانان اسلام را تنها دین الهی میدانند و شریعت اهل کتاب با ظهور دین اسلام منسوخ شده است، اما اصول کلی دین، از جمله عقاید، اخلاق، فقه و حقوق اهل کتاب که با اسلام همخوانی دارد، ثابت و پایدار است.[۳]
﴿إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلَامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ إِلَّا مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَنْ يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ ١٩﴾ [آل عمران:19]
﴿در حقیقت دین نزد خدا همان اسلام است و کسانی که کتاب [آسمانی] به آنان داده شده با یکدیگر به اختلاف نپرداختند مگر پس از آنکه علم برای آنان [حاصل] آمد آن هم به سابقه حسدی که میان آنان وجود داشت و هر کس به آیات خدا کفر ورزد پس [بداند] که خدا زودشمار است ١٩﴾
مفسران با استناد به روایتی از حضرت علی(ع)،[۴] اسلام را به معنای لغوی آن، یعنی تسلیم در برابر خداوند تفسیر کردهاند.[۵] اسلام بهعنوان روح کلی و صفت مشترک تمامی ادیان الهی شناخته شده است،[۶] و پیامبران الهی، از جمله انبیای اولواالعزم، دین واحدی به نام اسلام داشتهاند.[۷] به باور سید محمدحسین طباطبایی، اهل کتاب باوجود آگاهی از حقانیت اسلام، بهدلیل فساد و ظلم، حقیقت را انکار کردند[۸] و از قبول اسلامی که پیامبر اکرم(ص) آورده بود، سر باز زدند.[۹]
برخی محققان با نگاه انحصارگرایانه دینی، آیه ۱۹ سوره آلعمران را فقط به شریعت پیامبر اسلام(ص) مربوط میدانند[۱۰] و معتقدند که تنها اسلام موجب رستگاری است.[۱۱] اما برخی پژوهشگران دین و شریعت را تفکیک کرده و بر این باورند که دین الهی واحد و ثابت است،[۱۲] درحالیکه شریعت هر پیامبر جزئیات خاص خود را دارد و براساس زمان و امتها متفاوت است.[۱۳]
پانویس
- ↑ خازن، لباب التأویل، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷1ش، ج۲، ص۴۷۱ و ۴۷۲.
- ↑ جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۷ش، ج۱۳، ص۴۳۷.
- ↑ کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۴۵.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۳، ص۱۲۰؛ رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۷ش ج۳، ص۵۷؛ جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۷ش، ج۱۳، ص۴۶۵؛ مکارم، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۴۷۱؛ فضل الله، من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۵، ص۲۷۵.
- ↑ فضل الله، من وحی القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۵، ص۲۷۵؛ رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۷ش ج۳، ص۵۷؛ محمد رشید، تفسیر المنار، ۱۴۱۴ق، ج۳، ص۲۵۷.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۳، ص۱۲۱؛ جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۸۷ش، ج۱۳، ص۴۳۴.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۳، ص۱۲۱.
- ↑ خازن، لباب التأویل، ۱۴۱۵ق، ج۱، ص۲۳۲.
- ↑ میبدی، کشف الاسرار، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۵۹؛ زمخشری، محمود بن عمر، الکشاف، ۱۴۰۷ق، ج۱، ص۳۴۵؛ دیبا، «اسلام» ص۲۴۲.
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به ابوالفتوح رازی، روض الجنان، ۱۳۷۶ش، ج۴، ص۴۱۸؛ هاشمی رفسنجانی، تفسیر راهنما، ۱۳۸۶ش، ج۲، ص۳۳۵.
- ↑ دیبا، «اسلام» ص۲۳۹ و ۲۴۰.
- ↑ دیبا، «اسلام»، ص۲۳۹ و ۲۴۰.
منابع
- جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، قم، اسراء، چاپ دوم، ۱۳۸۷ش.
- خازن، علی بن محمد، تفسیر الخازن المسمی لباب التأویل فی معانی التنزیل، تصحیح: محمد علی شاهین عبدالسلام، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، ۱۴۱۵ق.
- دهقان، اکبر، نسیم رحمت تفسیر قرآن کریم، قم، حرم، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
- دیبا، حسین، «اسلام» در دانشنامه دائرة المعارف قرآن کریم، ج۳، قم، مؤسسه بوستان کتاب، ۱۳۸۲ش.
- رضا، محمد رشید، تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار، بیروت، دار المعرفة، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
- رضایی اصفهانی، محمدعلی، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن، چاپ اول، ۱۳۸۷ش.
- زمخشری، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل و عیون الأقاویل فی وجوه التأویل، تصحیح، مصطفی حسین احمد، بیروت، دار الکتاب العربی، چاپ سوم، ۱۴۰۷ق.
- شاه عبدالعظیمی، حسین، تفسیر اثنی عشری، تهران، میقات، چاپ اول، ۱۳۶۳ش.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، ۱۳۹۰ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، تصحیح: ابوالقاسم گرجی، قم، مرکز مدیریت حوزه علمیه قم، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تصحیح: فضلالله یزدی طباطبایی، هاشم رسولی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- فضل الله، محمدحسین، من وحی القرآن، بیروت، دار الملاک، چاپ اول، ۱۴۱۹ق.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تصحیح، علی اکبر غفاری و محمد آخوندی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.
- مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، قم، دار الکتاب الإسلامی، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیه، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش.
- میبدی، احمد بن محمد، کشف الاسرار و عدة الابرار (معروف به تفسیر خواجه عبدالله انصاری)، تحقیق: علیاصغر حکمت، تهران، امیر کبیر، چاپ پنجم، ۱۳۷۱ش.
- ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان، تصحیح محمدجعفر یاحقی، مشهد، آستان قدس رضوی، ۱۳۷۶ش.
- هاشمی رفسنجانی، اکبر، تفسیر راهنما، قم، انتشارات بوستان کتاب، ۱۳۸۶ش.