پرش به محتوا

ید بیضا

از ویکی شیعه
موسی پیامبر

ید بَیضَاء (دست تابان) یکی از معجزات نه‌گانه حضرت موسی(ع) است[۱] که قرآن از آن در سوره‌هایی همچون اعراف، طٰه، شعراء، نمل و قصص یاد کرده است.[۲] بنابر آیات قرآن، این معجزه دو بار رخ داد: یک‌بار پیش از دیدار موسی با فرعون برای آمادگی ایشان و بار دیگر در برابر فرعون.[نیازمند منبع] براساس آیه ۳۲ سوره قصص: «اسْلُكْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُ‌جْ بَيْضَاءَ مِنْ غَيْرِ‌ سُوءٍ»، خداوند به موسی(ع) فرمان داد تا دستش را در گریبان فرو برد، تا بدون هیچ عیبی، سفید و درخشان بیرون آید.[۳]

مفسران در تفسیر «بیضاء» دو دیدگاه اصلی دارند. برخی آن را به معنای نورانی شدن دست موسی(ع) دانسته‌اند که نوری می‌تابانید.[۴] بعضی روایات نیز این تفسیر را تأیید می‌کنند.[۵] در مقابل، برخی دیگر معتقدند با توجه به گندم‌گون بودن رنگ پوست موسی(ع)، سفید شدن دست، مایه شگفتی دیگران می‌شد.[۶] در آیات قرآن با توجه به کلمه «من غیر سوء»، تأکید شده که این سفیدی از نوع بیماری‌های پوستی نبوده است.[۷] این معنا در برخی روایات نیز دیده شده است؛[۸] اما در تورات این واقعه یعنی سفیدی دست حضرت موسی(ع) به‌عنوان بیماری برص توصیف شده است.[۹]

جستار وابسته

پانویس

  1. سوره نمل، آیه ۱۲.
  2. سوره اعراف، آیه۱۰۸؛ سوره طه، آیه۲۲؛ سوره شعراء، آیه۳۳؛ سوره نمل، آیه۱۲؛ سوره قصص، آیه۳۲.
  3. سوره قصص، آیه ۳۲.
  4. شبر، تفسیر القرآن الکریم، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۸۰؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۷۰۵.
  5. قمی، تفسیر قمی، ۱۴۰۴ق، ج۲، ص۱۴۰.
  6. شیخ طوسی، التبیان، ج۴، ص۴۹۲؛ مغنیه، تفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۳، ص۳۷۵.
  7. فخر رازی، مفاتیح الغیب، ۱۴۲۰ق، ج۱۴، ص۳۳۰؛ قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۷، ص۲۵۷.
  8. شیخ صدوق، معانی الأخبار، ۱۴۰۳ق، ص۱۷۳.
  9. کتاب مقدس، سِفر خروج؛ باب ۴:‌ فقره ۶-۷.

منابع

  • تورات، ترجمه انجمن کلیمیان ایران.
  • سیوطی، جلال‌الدین، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، قم، کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۴ق.
  • شبر، سید عبدالله، تفسیر القرآن الکریم، بیروت،‌ دارالبلاغة للطباعة و النشر، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • شیخ صدوق، معانی الاخبار، به تحقیق و تصحیح علی‌اکبر غفاری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، ۱۴۰۳ق.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، مقدمه شیخ آقابزرگ تهرانی، به تحقیق احمد قصیرعاملی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه محمدجواد بلاغی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
  • قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، به تحقیق و تصحیح سید طیب موسوی جزائری، قم، دارالکتاب، چاپ سوم، ۱۴۰۴ق.
  • فخرالدین رازی، ابوعبدالله محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.
  • قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، تهران، ناصر خسرو، چاپ اول، ۱۳۶۴ش.
  • مغنیه، محمدجواد، تفسیر الکاشف، تهران،‌ دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۲۴ق.