الواح موسی
| موسی پیامبر | |
الواح موسی به لوحهایی گفته میشود که براساس گزارش قرآن، خداوند مطالبی از هدایت،[۱] موعظه و احکام را برای حضرت موسی(ع) در آنها نوشت و موسی(ع) آنها را پس از بازگشت از میقات نزد بنیاسرائیل آورد.[۲] در منابع تفسیری، درباره ماهیت این الواح و نسبت آنها با تورات دیدگاههای گوناگونی بیان شده است؛ برخی مفسران آنها را همان الواح تورات دانستهاند[۳] و برخی دیگر، آنها را متعلق به پیش از نزول تورات[۴] و مشتمل بر بخش نخست شریعت موسی(ع) دانستهاند که به نوعی «تورات اجمالی» بوده و احکام تفصیلی در عبادات و معاملات پس از آن بهتدریج نازل شده است.[۵] در تورات نیز از دو لوح سنگی[۶] موسوم به «ده فرمان»[۷] یاد شده است. درباره تعداد الواح، میان گزارش قرآن و تورات تفاوت وجود دارد؛ قرآن از «الواح» بدون تعیین تعداد سخن گفته،[۸] درحالیکه تورات آنها را دو لوح معرفی میکند.[۹]
به گزارش قرآن، حضرت موسی(ع) چهل روز در طور سینا، اقامت داشت و پس از بازگشت، الواح را نزد بنیاسرائیل آورد.[۱۰] هنگامی که گوسالهپرستی قوم را مشاهده کرد، خشمگین شد و الواح را به زمین انداخت.[۱۱] برخی مفسران شکستن الواح را ناشی از خشم موسی(ع) از گوسالهپرستی بنیاسرائیل دانستهاند.[۱۲] تورات نیز شکستن الواح نخستین توسط موسی(ع) را گزارش کرده است.[۱۳] در ادامه، تورات از فرمان خداوند برای ساخت دو لوح دیگر و نوشتن مطالب الواح نخست بر آنها سخن میگوید.[۱۴] بااینحال، قرآن و دیگر منابع اسلامی تصریحی درباره الواح دوم ندارند و بسیاری از مفسران بر این باورند که قطعات الواح نخست در میان بنیاسرائیل باقی ماند و در تابوت عهد قرار گرفت.[۱۵]
براساس برخی گزارشها، الواح در تابوت عهد نگهداری میشدند. پس از حمله بختالنصر به اورشلیم و تخریب معبد، تابوت عهد و الواح موجود در آن مفقود شدند.[۱۶] در برخی روایات نیز بیان شده است که امام زمان(عج) پس از ظهور، تابوت عهدِ حاوی الواح را از غاری در انطاکیه خارج خواهد کرد.[۱۷]
پانویس
- ↑ سوره اعراف، آیه ۱۵۴.
- ↑ سوره اعراف، آیه ۱۴۵.
- ↑ طباطبائی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۸، ص۲۵۰.
- ↑ قرطبی، الجامع لأحکام القرآن، ۱۳۶۴ش، ج۷، ص۲۸۹.
- ↑ رشید رضا، تفسیر المنار، ۱۹۹۰م، ج ۹، ص.۱۶۴.
- ↑ تورات، سِفر خروج باب ۳۲، آیات ۱۵-۱۶.
- ↑ تورات، سِفر خروج، باب ۳۲، آیه ۱۵.
- ↑ رشید رضا، تفسیر المنار، ۱۹۹۰م، ج ۹، ص۱۶۴.
- ↑ تورات، سِفر خروج، باب ۳۲، آیه ۱۵.
- ↑ سوره بقره، آیه۵۱.
- ↑ سوره بقره، آیه۵۱.
- ↑ طبری، جامع البیان، ۱۴۱۲ق، ج۲، ص۳۸۸ و ج۹، ص۴۴.
- ↑ تورات، سِفر خروج، باب ۳۲، آیه۱۹.
- ↑ تورات، سِفر خروج، باب۳۴ آیات ۱-۴.
- ↑ ابنکثیر، تفسیر القرآن العظیم، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۵۰۸؛ طبرسی، جوامع الجامع، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۱۳۶.
- ↑ رشید رضا، تفسیر المنار، ۱۹۹۰م، ج۳، ص۱۳۱.
- ↑ سید بن طاووس، التشریف بالمنن، ۱۴۱۶ق، ص۱۴۲.
منابع
- ابنطاووس، علی بن موسی، التشریف بالمنن فی التعریف بالفتن المعروف بالملاحم و الفتن، مؤسسة صاحب الأمر (عج)، قم، چاپ اول، ۱۴۱۶ق.
- ابنکثیر دمشقی، اسماعیل بن عمرو، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: شمس الدین، محمد حسین،دار الکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۹ق.
- رشید رضا، محمد، تفسیر القرآن الحکیم الشهیر بتفسیر المنار، مصر، الهیئة المصریة العامة للکتاب، ۱۹۹۰م.
- طباطبائی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، تفسیر جوامع الجامع، انتشارات دانشگاه تهران، مدیریت حوزه علمیه قم، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۷ش.
- طبری، ابو جعفر محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار المعرفة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
- قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ اول، ۱۳۶۴ش.