پرش به محتوا

غلمان

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه
معاد
مرگ
احتضارعزرائیلغسل میتکفننماز میتتدفینشهادت
برزخ
شب اول قبرسؤال قبرنکیر و منکرحیات برزخیبدن برزخی
قیامت
اسرافیلمعاد جسمانینفخ صورنامه اعمالصراطصحرای محشراصحاب یمیناصحاب شمال
بهشت
درهای بهشتحور العینغلمانرضواننعمت‌های بهشت
جهنم
درهای جهنمدرکات جهنمزقوماسفل سافلینهاویهجحیمغساق
مفاهیم وابسته
شفاعتتجسم اعمالرقیب و عتیدتناسخرجعتروحباقیات صالحات

غِلمان واژه‌ای قرآنی[۱] به معنای نوجوانان زیبا است[۲] که در خدمت بهشتیان هستند.[۳] این واژه یک‌بار در آیه ۲۴ سوره طور آمده است. به گفته مفسران، منظور از واژه «وِلْدَان» (پسران) در آیه ۱۹ سوره انسان و آیه ۱۷ سوره واقعه، همان غلمان است.[۴] همچنین، از ظاهر این آیات برمی‌آید که پسران زیبای بهشتی تنها برای خدمتگزاری بهشتیان آفریده شده‌اند.[۵]

مفسران در این‌که غلمان مخلوقاتی بهشتی هستند یا انسان‌های زمینی که در خلقتی نو در خدمت بهشتیان قرار می‌گیرند، اختلاف نظر دارند. برخی معتقدند که غلمان فرزندان کافران هستند که نه حسناتی برای پاداش دارند و نه گناهی برای کیفر. از امام علی(ع) نیز روایتی نقل شده که فرزندان مشرکان که قبل از رسیدن به تکلیف می‌میرند، خادمان اهل بهشت خواهند بود.[۶] علامه طباطبایی نیز غلمان را مانند حورالعین از مخلوقات بهشتی می‌داند که طبق آیات قرآن، از شدت زیبایی مانند مروارید در گنجینه‌ای پنهان نگه‌داشته شده‌اند.[۷]

امیرالمؤمنین(ع) در فرازی از روایتی بلند درباره حوادث پس از مرگ، غلمان را به‌گونه‌ای توصیف می‌کند که نوجوانانی مانند مروارید در بهشت به‌دور شما می‌گردند، با جامی از شراب زلال، سفید و درخشنده، که لذت‌بخش برای نوشندگان است.[۸]

ملاصدرا حقیقت غلمان و حورالعین در بهشت را تجلی اعمال نیک بهشتیان دانسته است که به‌صورت‌های زیبا و لذت‌بخش در بهشت آشکار می‌شود. او بر این باور است که همان‌طور که عذاب‌های قیامت حقیقت اعمال دوزخیان است، لذت‌های بهشت نیز حقیقت اعمال نیک بهشتیان هستند.[۹] برخی نویسندگان نیز معتقدند که عبارت «لؤلؤ مکنون» در قرآن اشاره به طراوت نفس و زیبایی چهره‌های غلمان دارد که جمال پروردگار را ابراز می‌کند و هیچ ربطی به مسائل شهوانی و جنسی ندارد. از این دیدگاه، لذت‌های بهشتی تنها روحانی و نورانی هستند، مشابه لذت‌هایی که انسان از زیبایی یک گل احساس می‌کند.[۱۰]

پانویس

  1. سوره طور، آیه ۲۴.
  2. ابن‌منظور، لسان العرب، ۱۴۱۱ق، ج۱۲، ص۴۴۰.
  3. سوره طور، آیه ۲۴.
  4. قرشی، قاموس قرآن، ۱۳۶۷ش، ج۷، ص۲۴۴.
  5. طیب، اطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۱۲، ص۳۰۲.
  6. طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۹، ص۳۲۷.
  7. طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج‌۱۹، ص۱۴.
  8. شیخ طوسی، الأمالی، ۱۴۱۴ق، ص۶۵۲.
  9. ملاصدرا، تفسیرالقرآن الکریم، ۱۳۶۶ش، ج۵، ص۱۸۸.
  10. «مقصود از لوء لوء مکنون در قرآن کریم»، وبگاه مکتب وحی.

منابع

  • قرآن کریم.
  • ابن‌منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، بیروت،‌ دار احیاء التراث العربی، ۱۴۱۱ق.
  • طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۷ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.
  • طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، ۱۳۷۸ش.
  • قرشی، علی‌اکبر، قاموس قرآن، تهران، اسلامیه، ۱۳۶۷ش.
  • ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، تفسیر القرآن الکریم، قم، نشر بیدار، چاپ دوم، ۱۳۶۶ش.
  • «مقصود از لوء لوء مکنون در قرآن کریم»، وبگاه مکتب وحی، تاریخ بازدید: ۸ بهمن ۱۴۰۴ش.