یوم التغابن
یوْمُ التَّغابُن از نام‌های روز قیامت است[۱] که در آیه ۹ سوره تغابن به آن اشاره شده[۲] و به‌معنای روز آشکار شدن سود و زیان واقعی انسان‌ها در آخرت است.[۳] در لغت، تغابن به‌معنای زیان در معامله یا آشکار شدن خسارت یا افسوس خوردن آمده است.[۴] در کاربرد قرآنی، به این معناست که در قیامت جایگاه واقعی انسان‌ها روشن می‌شود؛ به‌گونه‌ای که کافر مغبون (زیان‌دیده) و مؤمن غابن (برنده) شناخته می‌شود.[۵]
در برخی تفاسیر نیز آمده است که انسان‌ها نتیجه اعمال خود را مشاهده می‌کنند و همین امر موجب شکر یا حسرت آنان می‌شود.[۶] همچنین برخی مؤمنان نیز از کوتاهی در اعمال صالح احساس حسرت می‌کنند.[۷]
در برخی دیدگاه‌های تفسیری، تغابن به‌معنای آشکار شدن زیان متقابل در روابط گمراه‌کننده دانسته شده است؛ به‌گونه‌ای که هم رهبران گمراهی و هم پیروان آنان در قیامت زیان‌کار بودن خود را درمی‌یابند.[۸]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۴، ص۱۹۴.
- ↑ دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ۱۳۷۷ش، ج۲، ص۱۲۵۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۴، ص۱۹۴.
- ↑ فرهنگ معین، واژه «غبن».
- ↑ نگاه کنید به طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱۰، ص۴۵۰.
- ↑ طبرسی، مجمع‌البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱۰، ص۴۵۰.
- ↑ ثعلبی، الکشف و البیان، ۱۴۲۲ق، ج۹، ص۳۲۸؛ طیب، أطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۱۳، ص۴۰.
- ↑ نگاه کنید به مطهری، آشنایی با قرآن، انتشارات صدرا، ج۷، ص۱۵۰؛ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۹، ص۳۰۱.
منابع
- قرآن کریم، ترجمه محمدمهدی فولادوند، تهران، دارالقرآن الکریم، ۱۴۱۸ق/۱۳۷۶ش.
- ثعلبی، احمد بن محمد، الکشف و البیان، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۲۲ق.
- دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران، دوستان-ناهید، ۱۳۷۷ش.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی جامعۀ مدرسین حوزه علمیه، ۱۴۱۷ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه: محمدجواد بلاغی، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.
- طیب، سید عبدالحسین، أطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، اسلام، ۱۳۷۸ش.
- مطهری، مرتضی، آشنایی با قرآن، قم، انتشارات صدرا، ۱۳۸۴ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش.
- معین، محمد، فرهنگ معین.