بنیامین
| از فرزندان یعقوب | |
| اطلاعات کلی | |
|---|---|
| دین | آیین حنیف ابراهیم |
| خویشاوندان سرشناس | یعقوب(پدر)، یوسف برادر تَنی، طالوت از خاندان بنیامین |
| محل زندگی | کنعان، مصر |
| محل دفن | شهر مُحیبیب در جنوب لبنان |
بِنْیامین کوچکترین پسر یعقوب(ع) و تنها برادر تنی یوسف(ع) است. نام بنیامین در قرآن ذکر نشده، اما در داستان یوسف(ع) بهعنوان «برادرم» تمایز یافته[۱] و در سفر برادران به مصر و کوچ خانوادهی یعقوب(ع)، چندین بار تکرار شده است.[۲]
در قرآن، به محبت خاص یعقوب(ع) نسبت به یوسف(ع) و سپس بنیامین اشاره شده است. یعقوب(ع) از طریق بنیامین، بوی یوسف(ع) را استشمام میکرد و در دوران قحطی، از رفتن بنیامین به مصر ممانعت کرد.
هنگامی که یوسف(ع) برادران خود را در مصر شناخت،[۳] سراغ برادر کوچکتر، بنیامین را گرفت و اصرار کرد که در سفرهای بعدی، او را نیز همراه خود به مصر بیاورند.[۴] سرانجام، با پذیرش مسئولیت مراقبت از بنیامین توسط برادر بزرگتر، راهی مصر شدند.[۵] یوسف(ع) نقشهای کشید و جام سلطنتی را در بار بنیامین قرار داد و او را به دزدی متهم کرد تا بتواند او را نزد خود نگه دارد. برخی معتقدند که یوسف(ع) پیش از این، خود را به بنیامین معرفی کرده بود.
برادر بزرگتر در ازای آزادی بنیامین، پیشنهاد داد که خودش به جای او دستگیر شود، اما یوسف(ع) این پیشنهاد را نپذیرفت. این مخالفت برادران با دستگیری بنیامین، به یوسف(ع) نشان داد که آنها دگرگون شدهاند و حتی از فروش یوسف(ع) احساس پشیمانی کرده و توبه کردهاند.[۶] هنگامی که بنیامین متهم به دزدی شد، برادران، یوسف(ع) را نیز در گذشته متهم به دزدی کردند،[۷] اما در عین حال برای آزادی بنیامین تلاش کردند.
در متون عرفانی، داستان بنیامین و اشخاص آن نمادهای قوای باطنی و درونی معرفی شدهاند.[۸] در عهد عتیق، بنیامین و سبط او بهعنوان یکی از دوازده قبیله بنیاسرائیل شناخته میشوند و سرزمین کوچک اما سوقالجیشی شمال فلسطین به آنها ارث رسیده است. ویژگیهای قوم بنیامین، بخصوص جنگجویی و مهارت در استعمال سلاح، توصیف شده و یعقوب(ع) او را به گرگی تشبیه میکند که صبحگاهان شکار و شامگاهان غارت میکند.[۹] شائول (طالوت) که اولین پادشاه اسرائیل بود، از خاندان بنیامین بود و بعدها سلیمان(ع)، معبد قدس را در سرزمین همین سبط ساخت. این امتیاز به آنها داده شد چون بنیامین تنها برادری بود که در انداختن یوسف(ع) به چاه یا فروش او مشارکت نداشت.[۱۰]
نام «بنیامین» معانی متعددی دارد؛ برخی میگویند مادرش راحیل، او را بهدلیل درد زایمان، «بناونی» (پسر رنج من) نامید،[۱۱] و برخی دیگر معتقدند که پدرش یعقوب(ع) او را «پسر دست راست» نامید، یا «پسر جنوب» بهدلیل تولد در کنعان، یا «فرزند روزگاران» چون در پیری یعقوب(ع) به دنیا آمد.[۱۲] در منابع اسلامی،[۱۳] نام «ابنیامین» آمده[۱۴] که نادرست دانسته شده است[۱۵] و امروزه در زبانهای اروپایی رواج دارد.[۱۶]
مرقد بنیامین در شهر «مُحَیْبیب» در جنوب لبنان واقع است. این مزار قبل از سال ۲۰۰۰م، در اشغال اسرائیل بوده و پس از عقبنشینی اسرائیل، شیعیان منطقه با کمک ایران، این مرقد را بازسازی کردهاند که نشاندهنده اهمیت نمادین و معنوی آن است.[۱۷]
پانویس
- ↑ آیه ۹۰ سوره یوسف.
- ↑ آیات ۵۸ تا ۹۰ سوره یوسف.
- ↑ آیه ۵۸ سوره یوسف.
- ↑ ابنکثیر، قصص الانبیاء، ۱۹۸۸ق، ص۲۵۲-۲۵۳؛ قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، بیروت، ج۹، ص۲۲۱-۲۲۲.
- ↑ طبری، تاریخ طبری، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۷۹؛ قطب راوندی، قصص الانبیاء، ۱۴۰۹ق، ص۱۳۰.
- ↑ طبری، جامع البیان، ۱۴۱۳ق، ج۷، ص۷،۱۱،۲۲؛ طبری، تاریخ الطبری، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۱۷۹-۱۸۱؛ ابنکثیر، قصص الانبیاء، ۱۹۸۸ق، ص.۲۵۵.
- ↑ آیه ۷۷ سوره یوسف.
- ↑ رجوع کنید به: قشیری، لطائف الاشارات، ۱۹۸۱م، ج۲، ص۱۹۱ـ۱۹۲؛ ابنعربی، تفسیر القرآن الکریم، ۱۹۷۸م، ج۱، ص۵۹۰ ـ۵۹۱.
- ↑ کتاب مقدس، پیدایش، باب ۴۹: ۲۷.
- ↑ د. جودائیکا.
- ↑ معنای «پسر توانمند من» هم برای آن ذکر کردهاند.
- ↑ دایرة المعارف جودائیکا؛ بستانی، دائرةالمعارف، ذیل مادّه؛ هاکس، قاموس کتاب مقدس، ۱۹۲۸، ص۱۹۰-۱۹۱.
- ↑ به عنوان نمونه رجوع کنید به: طبرسی، جمجمع البیان، بیروت، ج۴، ص۸۲-۸۶و۹۴؛ قطب راوندی، قصص الانبیاء، ۱۴۰۹ق، ص۱۳۰.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۴۱۵ق، ج ۵، ص۳۶۳.
- ↑ دهخدا، لغتنامه، ۱۳۵۹ش، ذیل «بنیامین».
- ↑ برای نمونه رجوع کنید به دایرة المعارف فارسی، ذیل مادّه.
- ↑ مرقد حضرت بنیامین، عصر ایران.
منابع
- مرقد حضرت بنیامین، عصر ایران، تاریخ درج مطلب: تیر ۱۳۸۹ش، تاریخ بازدی: اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- ابنعربی، محیالدین، تفسیر القرآن الکریم، بیروت، چاپ مصطفی غالب، ۱۹۷۸م.
- ابنکثیر، اسماعیل بن عمر، قصص الانبیاء، بیروت، بینا، ۱۹۸۸م.
- بستانی، کتاب دائرة المعارف، بیروت، بیتا.
- دایرة المعارف فارسی، به سرپرستی غلامحسین مصاحب، تهران، ۱۳۴۵-۱۳۷۴ش.
- دهخدا، علیاکبر، لغت نامه، زیر نظر محمد معین، تهران، بینا، ۱۳۲۵-۱۳۵۹ش.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، بیتا.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری: تاریخ الامم و الملوک، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، بیتا.
- طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، بیتا.
- عهد عتیق.
- قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لاحکام القرآن، بیروت، بیتا.
- قشیری، عبدالکریم بن هوازن، لطائف الاشارات: تفسیر صوفی کامل للقرآن الکریم، قاهره، چاپ ابراهیم بسیونی، ۱۹۸۱-۱۹۸۳م.
- قطب راوندی، سعیدبن هبة الله، قصص الانبیاء، بیروت، چاپ غلامرضا عرفانیان یزدی، ۱۴۰۹/۱۹۸۹ق.
- کتاب مقدس.
- هاکس، جیمز، قاموس کتاب مقدس، بیروت، ۱۹۲۸م
- Encyclopaedia Judaica , Jerusalem 1978-1982, s.v. "Benjamin".
- EI 2 , s.v. "Binya ¦ m ¦ â n" (by A. J. Wensinck).
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: دانشنامه جهان اسلام
- دایرة المعارف بزرگ اسلامی