حزبالله
حزبالله اصطلاحی قرآنی است که برای مؤمنان راستین دینِ خدا به کار میرود.[۱] این افراد با پیروی از اوامر الهی، مورد یاری خدا قرار میگیرند،[۲] از بندگان برتر خدا هستند،[۳] که همواره بر مخالفانشان پیروز میشوند و از کسانیاند که در دنیا و آخرت رستگارند.[۴]
به گفته قرآن پژوهان، واژه حزبالله دو بار در آیات ۵۶ سوره مائده و ۲۲ سوره مجادله بهکار رفته است.[۵] براساس آیه ۵۶ مائده، مفسران شیعه، شرط حزبالله بودن را پذیرش ولایتِ خدا، پیامبر(ص) و مؤمنان دانستهاند.[۶] حسکانی از مفسران اهل تسنن، آیه ۵۶ را در مدح علی(ع) میداند و از ابنعباس نقل میکند که «حزبالله» به معنی «شیعة الله»، «شیعة محمد»، و «شیعة علی» است.[۷] در آیه ۲۲ مجادله نیز حزبالله به کسانی گفته میشود که با دشمنان خدا و پیامبر(ص) حتی اگر از خویشانشان باشند؛ پیوند دوستی ندارند. خداوند ایمان را در دل آنان استوار کرده، با روحی از جانب خود یاریشان میدهد و پاداششان را بهشت قرار میدهد.[۸]
واژه حزبالشیطان، در برابر حزبالله، دانسته شده است[۹] که تنها دوبار در آیه ۱۹ مجادله ذکر شده[۱۰] و به کسانی اشاره دارد که از ولایت الهی، پیامبر(ص) و ائمه(ع) دور مانده و تحت فرمان شیطان قرار گرفتهاند.[۱۱] به گفته مفسران، در آیات ۱۴ تا ۱۹ سوره مجادله، توصیفاتی دربارهٔ حزبالشیطان آمده است که حزبالشیطان کسانی هستند که با دشمنانِ مورد خشم الهی دوستی میورزند و دربارهٔ ایمانشان دروغ میگویند؛ تا آنجا که حتی در قیامت نیز سوگند دروغ میخورند و خود را بر حق میپندارند. شیطان بر آنان چیره شده و یاد خدا را از دلشان برده است.[۱۲]
براساس احادیث، پیامبر اکرم(ص) امام علی(ع) را پس از خود، ملاک شناسایی حزبالله معرفی کردهاند.[۱۳] ایشان دشمنان امام علی(ع) را حزبالشیطان[۱۴] و دوستان آن حضرت را حزب خود و در نتیجه حزبالله دانستهاند.[۱۵] پیامبر(ص) همین تعبیر را در مورد اهلبیت(ع) خود نیز به کار بردهاند.[۱۶] امام علی(ع) منافقان را مصداق حزبالشیطان دانسته[۱۷] و ویژگیهای حزبالله را در انجام واجبات، شکیبایی، شبزندهداری، سادهزیستی، ترس از حسابرسی الهی، یاد مداوم خدا و آمرزشخواهی خلاصه کردهاند.[۱۸]
همچنین، امام حسن(ع)،[۱۹] امام حسین(ع)،[۲۰] امام صادق(ع) خود و پیروانشان را حزبالله نامیدهاند.[۲۱] حضرت زینب(س) در خطبه شام، شهدای کربلا را حزبالله خواندند که به دست حزبالشیطان شهید شدهاند.[۲۲] امام صادق(ع) در زیارتنامه امام حسین(ع) نیز ایشان را از حزبالله معرفی کردند.[۲۳] اویس قرنی نیز از دیگر مصادیق حزبالله شمرده شده است.[۲۴] پیامبر اکرم(ص) فرمودهاند هر کس سوره مجادله را بخواند، از حزبالله خواهد بود.[۲۵]
پانویس
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: طبری، جامع البیان، ۱۴۱۲ق، ج۱۰، ص۴۲۷؛ طوسی،، التبیان، دار احیاء التراث العربی، ج۳، ص۵۶۶.
- ↑ طبری، جامع البیان، ۱۴۱۲ق، ج۱۰، ص۴۲۷؛ طوسی،، التبیان، دار احیاء التراث العربی، ج۳، ص۵۶۶.
- ↑ حسکانی، شواهد التنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۲۴۶.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۶، ص۱۵؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش،ج۲۳، ص۴۷۲؛ طیب، اطیب البیان، ۱۳۶۹ش، ج۴، ص۴۰۵.
- ↑ مصباح یزدی، در پرتو ولایت، ۱۳۸۲ش، ص۲۷۹.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۴، ص۴۳۳؛ طباطبایی، تفسیر المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۶، ص۱۰؛ جوادی آملی، تفسیر تسنیم، ۱۳۹۱ش، ج۲۳، ص۱۵۲؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۷، ص۸۳.
- ↑ حسکانی، شواهد التنزیل، ۱۴۱۱ق، ج۱، ص۲۴۶.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج ۱۹، ص۱۹۸.
- ↑ مصباح یزدی، در پرتو ولایت، ۱۳۸۲ش، ص۲۸۱.
- ↑ مصباح یزدی، در پرتو ولایت، ۱۳۸۲ش، ص۲۸۱.
- ↑ مصباح یزدی، در پرتو ولایت، ۱۳۸۲ش، ص۱۸۳.
- ↑ برای نمونه نگاه کنید به: مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲۳، ص۴۷۲.
- ↑ شیخ صدوق، عُیونُ اَخبارِ الرِّضا، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۹، شیخ صدوق، اَلاَمالی، ۱۳۷۶ش، ص۴۵۰.
- ↑ شیخ صدوق، خصال، ۱۳۶۲ش، ج۲، ص۴۹۶.
- ↑ شیخ صدوق، عُیونُ اَخبارِ الرِّضا، ۱۳۷۸ش، ج۲، ص۶.
- ↑ شیخ صدوق، عُیونُ اَخبارِ الرِّضا، ۱۳۷۸ش، ج۲، ص۲۶۲.
- ↑ شریف الرضی، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ۱۴۱۴ق، خطبه۱۹۴.
- ↑ شریف الرضی، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ۱۴۱۴ق، خطبه۴۵.
- ↑ مفید، الامالی، ۱۴۰۳ق، ص۳۴۹؛ طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ج۱، ص۱۲۱.
- ↑ طبرسی، الاحتجاج، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۲۲.
- ↑ مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۴، ص۲۵.
- ↑ ابنطاووس، الملهوف، ۱۴۲۲ق، ص۲۱۷.
- ↑ ابنقولویه قمی، کامل الزیارت، ۱۳۵۶ق، ص۱۴۴.
- ↑ شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۱، ص۳۱۶.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۹، ص۴۰۷.
منابع
- ابنطاووس، علی بن موسی، الملهوف علی قتلی الطفوف، تصحیح:فارس تبریزیان، تهران، دار الأسوة للطباعة و النشر، ۱۴۲۲ق.
- ابنقولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات، نجف، مکتبة المرتضویة، ۱۳۵۶ق.
- جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، قم، إسراء، ۱۳۹۱ش.
- شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، قم، نشر هجرت، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، اَلاَمالی، تهران، کتابچی، چاپ ششم، ۱۳۷۶ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، اَلخِصال، تحقیق علیاکبر غفاری، قم جامعهٔ مدرسین، چاپ اول، ۱۳۶۲ش.
- شیخ صدوق، محمد بن علی، عُیونُ اَخبارِ الرِّضا، تحقیق و تصحیح مهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، چاپ اول، ۱۳۷۸ش.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، اَلاَمالی، تحقیق مؤسسة البعثه، قم، دارالثقافه، چاپ اول، ۱۴۱۴ق.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، اَلتِّبیان فی تفسیرِ القرآن، تحقیق احمد قصیر عاملی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بیتا.
- شیخ مفید، محمد بن محمد، الامالی، تحقیق: علیاکبر غفاری و حسین استادولی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۰۳ق.
- شیخ مفید، محمد بن محمد، اَلاِرشاد فی معرفةِ حُجَجِ اللهِ علی العباد، تحقیق و تصحیح مؤسسه آلالبیت، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
- طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی اهل اللجاج، تحقیق و تصحیح محمدباقر خرسان، مشهد، نشر مرتضی، چاپ اول، ۱۴۰۳ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، دار المعرفة، بیروت، ۱۴۱۲ق.
- طیب، عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، اسلام، ۱۳۶۹ش.
- مجلسی، محمدباقر، بِحارُ الاَنوارِ الجامعةُ لِدُرَرِ اَخبارِ الاَئمةِ الاَطهار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
- مصباح یزدی، محمدتقی، در درتو ولایت، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(قدس سره)، ۱۳۸۲ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیة، ۱۳۷۴ش.
پیوند به بیرون
- منبع مقاله: دانشنامه جهان اسلام