پرش به محتوا

ترجمه قرآن (فیض‌الاسلام)

از ویکی شیعه
ترجمه قرآن فیض الاسلام
اطلاعات کتاب
عنوان اصلیقرآن عظیم با ترجمه و خلاصه تفسیر
نویسندهسید علی‌نقی فیض‌الاسلام
تاریخ نگارش۱۳۴۷ش
موضوعترجمه و تفسیر قرآن
زبانفارسی
تعداد جلد۳ جلد
اطلاعات نشر
محل نشرتهران


ترجمه قرآن اثر سید علی‌نقی فیض‌الاسلام، همراه با تفسیر آیات، با نام قرآن عظیم شناخته می‌شود.[۱]

ترجمه فیض الاسلام با ویژگی‌هایی همچون ارائه مشخصات کلی هر سوره در ابتدای آن شامل مکی یا مدنی بودن، تعداد آیات و شماره سوره همراه است.[۲] همچنین به شأن نزول آیات پرداخته،[۳] مطالب تفسیری را در داخل پرانتز ذکر کرده[۴] و در برخی موارد ارتباط آغاز سوره با سوره پیشین را بیان کرده است.[۵] علاوه‌بر این، مصادیق و تطبیق آیات بر ائمه معصومین(ع)[۶] و احکام فقهی آیات براساس اجماع اهل بیت(ع) مورد توجه قرار گرفته است.[۷]

مترجم در انتهای سوره‌ها، فضیلت تلاوت آن‌ها را با استناد به روایات ائمه معصومین(ع) بیان کرده است.[۸] همچنین مترجم در هنگام برخورد با مفاهیم و عناصر فرهنگی و اجتماعی با افزودن اطلاعاتی در متن مقصد تلاش کرده تا خلأ اطلاعاتی میان متن و خواننده را پر کند تا وی بتواند با متن ارتباط برقرار کند که در آیاتی مانند آیه ۳ سوره مائده و آیه ۱۰۴ سوره بقره بدان اشاره شده است.[۹]

این ترجمه از جهت ارائه معادل‌های مناسب برای واژه‌های قرآنی، برگرداندن درست ضمایر به مرجعشان، رعایت دقت در ترکیب ادبی و نحوی آیات، از جمله موارد قوّت آن بیان شده است.[۱۰] ترجمه فیض الاسلام از جهت دقت و انطباق با متن اصلی و رعایت نکات نحوی نسبت به بسیاری از ترجمه‌های دیگر، کم غلط‌تر معرفی شده است.[۱۱] از نقاط ضعف ترجمه فیض الاسلام، به استفاده زیاد از کلمات مترادف، ارائه توضیحات غیرضروری و تخصیص‌های نامناسب در مفهوم کلی آیه اشاره شده است.[۱۲]

مترجم بیان کرده است که این ترجمه پس از چهارده سال پژوهش در کتب اسلامی، فقهی، تفاسیر و نیز احادیث معتبر انجام شده است.[۱۳] به گفته او، پس از اتمام، ترجمه قرآن توسط میرزا طاهر خوشنویس تبریزی با خطی زیبا بازنویسی شد و سپس مترجم به‌همراه خانواده‌اش نسخه بازنویسی‌شده را با متن اصلی مطابقت داد.[۱۴]

ترجمه قرآن فیض الاسلام در سال ۱۳۴۷ش به پایان رسید و در همان سال در سه جلد و با تیراژ سی هزار متشر شد.[۱۵] پس از استقبال خوب از این ترجمه، چاپ آن به‌سرعت نایاب شد و با تجدید چاپ‌های متعدد دوباره در دسترس عموم قرار گرفت.[۱۶] این اثر در سال ۱۳۷۸ش نیز با حروف‌چینی جدید در تیراژ پنج هزار دوره از سوی انتشارات فقیه در تهران منتشر شده است.[۱۷]

سید علی‌نقی فیض‌الاسلام (۱۲۸۴-۱۳۶۴ش)، روحانی مجتهد، مترجم علوم اسلامی و از شاگردان سید ابوالحسن اصفهانی، آقا ضیاء عراقی و محمدکاظم شیرازی بود که از آنان اجازه اجتهاد گرفت؛ از علی‌اکبر نهاوندی و شیخ عباس قمی نیز اجازه روایت دریافت کرده بود.[۱۸] از آثار متعددی وی می‌توان به کتاب «ترجمه نهج‌البلاغه»، «ترجمه و خلاصة التفسیر قرآن»، «ترجمه و شرح صحیفه سجادیه»، «مساله رجعت» اشاره کرد.[۱۹]

پانویس

  1. فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۱و ۱۴.
  2. برای نمونه بنگرید به: فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۲، ص۵۷۵.
  3. برای نمونه بنگرید به: فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۷۰.
  4. برای نمونه بنگرید به: فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۲، ص۵۰۶.
  5. برای نمونه بنگرید به: فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۲، ص۵۷۵.
  6. برای نمونه بنگرید به: فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۳۰.
  7. برای نمونه بنگرید به: فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۶۸.
  8. برای نمونه بنگرید به: فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۲، ص۵۷۴.
  9. سیّاحی و دیگران، «اسلوب تصریح و تبیین در ترجمه قرآن (بررس موردی ترجمه فیض الاسلام)»، ص۴۷.
  10. کوشا، «معرفی و نقد ترجمه تفسیری فیض الاسلام از قرآن کریم»، ص۱۶.
  11. کوشا، «معرفی و نقد ترجمه تفسیری فیض الاسلام از قرآن کریم»، ص۱۵.
  12. کوشا، «معرفی و نقد ترجمه تفسیری فیض الاسلام از قرآن کریم»، ص۱۷ و ۱۸ و ۲۲.
  13. فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۴.
  14. فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۱.
  15. فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۱و ۱۴.
  16. فیض‌الاسلام، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۱۴.
  17. کوشا، «معرفی و نقد ترجمه تفسیری فیض الاسلام از قرآن کریم»، ص۱۵.
  18. کتابی، رجال اصفهان، ۱۳۷۵ش، ص۴۸۲.
  19. پایگاه اطلاع رسانی حوزه، «آثار و تألیفات سید علی‌ نقی اصفهانی آل محمّد دیباج (فیض الاسلام)».

منابع

  • آثار و تألیفات سید علی‌ نقی اصفهانی آل محمّد دیباج (فیض الاسلام)»، پایگاه اطلاع رسانی حوزه، تاریخ درج مطلب: ۲۹ فروردین ۱۳۹۹ش، تاریخ بازدید: ۱۰ آذر ۱۴۰۴ش.
  • سیّاحی، صادق و محمود آبدانان مهدی‌زاده و محمود شکیب انصاری و معصومه تراوش، «اسلوب تصریح و تبیین در ترجمه قرآن (بررس موردی ترجمه فیض الاسلام)»، دوفصلنامه ترجمه در زبان و ادبیات عربی، سال ششم، شماره ۱۴، بهار و تابستان ۱۳۹۵ش.
  • فیض‌الاسلام اصفهانی، سید علی‌نقلی، ترجمه و تفسیر قرآن عظیم (فیض الاسلام)، تهران، فقيه، ۱۳۷۸ش.
  • کتابی، سید محمدباقر، رجال اصفهان (در علم و عرفان و ادب و هنر): اصفهان، گلها، چاپ اول، ۱۳۷۵ش.
  • کوشا، محمدعلی، «معرفی و نقد ترجمه تفسیری فیض الاسلام از قرآن کریم» مجله ترجمان وحی، شماره۱۴، پاییز و زمستان ۱۳۸۲ش.