مهدی خواجهپیری
| مدیر مرکز بینالمللی میکروفیلم نور | |
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| تاریخ تولد | ۱۳۳۴ش |
| زادگاه | تهران |
| محل زندگی | هند |
| اطلاعات علمی | |
مهدی خواجهپیری (زاده ۱۳۳۴ش) پژوهشگر، نسخهپژوه و مؤسس و مدیر مرکز بینالمللی میکروفیلم نور در هند است که به میکروفیلمبرداری، دیجیتالسازی، مرمت و نشر نسخ خطی میپردازد. خواجهپیری بیش از ۴۰ سال در شبهقاره هند به حفظ و احیای میراث مکتوب اسلامی، بهویژه نسخ خطی قرآنی و حدیثی، اشتغال داشته است.
از مهمترین دستاوردهای او میتوان به تهیه میکروفیلم از هزاران نسخه خطی و چاپ سنگی، نظارت بر تدوین فهرستهایی از نسخ خطیِ کتابخانههای هند، مرمت بزرگترین قرآن هند، تهیه بزرگترین صحیفه سجادیه جهان و احیای کهنترین نسخههای نهجالبلاغه اشاره کرد.
تلاشگر عرصه میراث مکتوب اسلامی در هند
مهدی خواجهپیری از شخصیتهای ایرانی مقیم هند است که در عرصه حفظ و احیای میراث مکتوب اسلامی، بهویژه نسخ خطی قرآنی و حدیثی، فعالیت دارد. او در سال ۱۳۳۴ش در تهران متولد شد و پس از تحصیل در حوزه علمیه مجتهدی در تهران و حوزه علمیه قم به هند رفت. خواجهپیری با اخذ دکترای تاریخ تمدن و فرهنگ عرب از دانشگاه لکهنو و کسب درجه افضلیت از مدرسه اهل سنت «اجمل العلوم» هند، بهمدت بیش از ۴۰ سال در این کشور ماندگار شد.[۱]
خواجهپیری در شرح حال خود میگوید در حدود سال ۱۳۵۸ش وارد هند شد و در لکهنو، کتابخانههای مهم شیعه مانند کتابخانه علامه ناصر حسین، مدرسة الواعظین و ممتازالعلما را دید که اغلب بهدلیل بیتوجهی مسئولان تخریب شده بودند. موشها به کتابخانهها نفوذ کرده، نسخههای خطی را پاره کرده بودند و یادداشتهای علامه امینی صاحب کتاب الغدیر و علامه میرحامد حسین صاحب عبقات الانوار از بین رفته بود. بهگفته او، دفتر کار علامه میرحامد حسین حدود پنجاه سال باز نشده بود. وی تصمیم گرفت با روگرفت و جمعآوری نسخههای خطی کار را آغاز کند و آیتالله سید علی خامنهای در این کار به او قول کمک داد.[۲]
خواجهپیری همچنین در گزارشی گفته است با دولت هند در زمینه چهار تا پنج برنامه توافق کرده، از جمله دسترسی به موزهای با ۲۵۰ هزار سکه که ۴۰ هزار از آنها طلا و نقره است و نسخ خطی نفیس. افزون بر این، با انجمن ادبیات اردو در دهلی قرارداد بسته و قرارداد یک مؤسسه آمریکایی زیر نظر پاپ را لغو کرده است.[۳]
خبرگزاری ایکنا در گزارشی از فعالیتهای قرآنی خواجهپیری، به او عنوان «خادم القرآن» داده است.[۴]
فعالیتهای علمی و فرهنگی
بخشی از فعالیتهای مهدی خواجهپیری به این شرح است:
- تأسیس و مدیریت مرکز بینالمللی میکروفیلم نور؛ خواجهپیری در سال ۱۳۶۴ش (۱۹۸۵م) بهدستور آیتالله خامنهای رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، مرکز بینالمللی میکروفیلم نور را در دهلی نو پایهگذاری کرد.[۵] این مرکز که در خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران مستقر است، به میکروفیلمبرداری، عکسبرداری دیجیتال، مرمت و نشر نسخ خطی میپردازد.[۶]
- مستندسازی و فهرستنگاری گسترده؛ تهیه میکروفیلم از ۶۰ هزار نسخه خطی و ۲۰ هزار نسخه چاپ سنگی از کتابخانههای مختلف هند از جمله اقدامات خواجهپیری در هند است. او همچنین بر تدوین ۶۲ فهرست از نسخ خطی کتابخانههای هند به زبانهای فارسی، عربی، اردو و انگلیسی نظارت داشته است.[۷]
- مرمت آثار نفیس و برگزاری نمایشگاههای قرآنی؛ از آثار شاخص مرمت و بازآفرینیشده تحت نظر خواجهپیری میتوان به مرمت بزرگترین قرآن هند، تهیه قرآن پارچهای به ابعاد ۵×۳ متر، کتابت قرآنی روی پوست آهو همراه با ورق طلا با خط نستعلیق، تهیه بزرگترین صحیفه سجادیه جهان (۳ در ۲ متر، بهخط کوفی نیشابوری)، نوشتن «دعای ناد علی» با ۵۰ نوع خط مختلف (مانند خط طغری، هلالی، شکسته افغانستان، خط به شکل پرنده و طاووس) و صلوات ۵۰۰ صفحهای شامل ۵۰۰ بار نام امام علی(ع) و ۱۰۰۰ بار نام پیامبر(ص) به خطوط گوناگون اشاره کرد.[۸] همچنین نمایشگاههایی از این آثار در سالهای ۱۹۹۴ و ۱۹۹۶م در آرشیو ملی هند و با حضور معاون رئیسجمهور وقت این کشور برگزار گردید.[۹]
- احیای متون کهن و شخصیتهای تاریخی؛ مرمت و احیای کهنترین نسخههای خطی نهجالبلاغه، احیای مزار قاضی نورالله شوشتری، محقق و عالم شیعه در آگره هند و تألیف آثاری همچون «تاریخ تشیع در هند» و کتابهایی درباره علامه میر حامد حسین از دیگر اقدامات مهدی خواجهپیری است.[۱۰] همچنین شجرهنامه سادات در ۱۱۰۰ متر روی پوست کتابت شده و از حضرت آدم تا تمام سادات هندی را در بر دارد.[۱۱]
پانویس
- ↑ «گذری به آثار قرآنی هندوستان با خادمالقرآن مهدی خواجهپیری»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ خواجهپیری، «وضعیت نگهداری نسخههای خطّی فارسی در کتابخانههای هند»، ص۱۱۷-۱۱۸.
- ↑ «خواجهپیری در طول ۴۰ سال دغدغهای جز حفظ آثار دیرینه نداشت»، خبرگزاری ایبنا.
- ↑ «گذری به آثار قرآنی هندوستان با خادمالقرآن مهدی خواجهپیری»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «درباره ما»، سایت مرکز میکروفیلم نور.
- ↑ «Apercu sur les œuvres coraniques de l'Inde avec le serviteur du Coran, Mehdi Khajeh Piri»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «Apercu sur les œuvres coraniques de l'Inde avec le serviteur du Coran, Mehdi Khajeh Piri»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «Apercu sur les œuvres coraniques de l'Inde avec le serviteur du Coran, Mehdi Khajeh Piri»، خبرگزاری ایکنا؛ «مرکز میکروفیلم نور؛ گنجینه قرآن و نسخ اسلامی در سرزمین ۷۲ ملت»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «Apercu sur les œuvres coraniques de l'Inde avec le serviteur du Coran, Mehdi Khajeh Piri»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «گذری به آثار قرآنی هندوستان با خادمالقرآن مهدی خواجهپیری»، خبرگزاری ایکنا.
- ↑ «مرکز میکروفیلم نور؛ گنجینه قرآن و نسخ اسلامی در سرزمین ۷۲ ملت»، خبرگزاری ایکنا.
منابع
- «درباره ما»، سایت مرکز میکروفیلم نور، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- خواجهپیری، مهدی، «وضعیت نگهداری نسخههای خطّی فارسی در کتابخانههای هند»، گزارش فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بهار و تابستان ۱۳۸۶ - شماره ۵.
- «خواجهپیری در طول ۴۰ سال دغدغهای جز حفظ آثار دیرینه نداشت»، خبرگزاری ایبنا، تاریخ انتشار: ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «گذری به آثار قرآنی هندوستان با خادمالقرآن مهدی خواجهپیری»، خبرگزاری ایکنا، ۲۸ اردیبهشت، ۱۴۰۰ش، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «مرکز میکروفیلم نور؛ گنجینه قرآن و نسخ اسلامی در سرزمین ۷۲ ملت»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ انتشار: ۱۶ دی ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.
- «Apercu sur les œuvres coraniques de l'Inde avec le serviteur du Coran, Mehdi Khajeh Piri»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ انتشار: ۱۸ می۲۰۲۱م، تاریخ بازدید: ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ش.