آیه ۲۱ سوره قصص
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | قصص |
| شماره آیه | ۲۱ |
| جزء | ۲۰ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مکه |
| موضوع | یکی از دعاهای حضرت موسی(ع) |
آیه ۲۱ سوره قصص در ادامه داستان حضرت موسی(ع)، به خروج او از مصر با ترس و نگرانی و دعای او برای نجات از دست ستمگران (سربازان فرعون) اشاره دارد.[۱]
﴿فَخَرَجَ مِنْهَا خَائِفًا يَتَرَقَّبُ قَالَ رَبِّ نَجِّنِي مِنَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ ٢١﴾ [قصص:21]|﴿موسی ترسان و نگران از آنجا بیرون رفت [در حالی که می]گفت پروردگارا مرا از گروه ستمکاران نجات بخش ٢١﴾
بنابر آیات ۱۵ تا ۲۰ سوره قصص، موسی(ع) پیش از آنکه به پیامبری برسد، در نزاع میان یکی از مؤمنان بنیاسرائیل و یکی از کافران قبطی و طرفداران فرعون مداخله کرد[۲] و آن مرد کافر بهطور ناخواسته توسط موسی(ع) کشته شد.[۳] پس از آن، مردی که او را مؤمن آل فرعون (حِزبیل) دانستهاند،[۴] از قصر فرعون - که بیرون شهر قرار داشت - آمد و خبر داد که فرعونیان در پی کشتن موسی(ع) هستند.[۵] موسی(ع) نیز این هشدار را جدی گرفت[۶] و در حالی که بیم دستگیری داشت[۷] و میترسید نتواند به اهدافش برسد،[۸] از شهر خارج شد و از خدا خواست او را از دست ستمگران نجات دهد.[۹]
از این آیه استفاده شده که دعا برای رهایی از ستمگران امری پسندیده است؛ چنانکه آیات ۸۵ سوره یونس و ۷۵ سوره نساء نیز بر همین معنا دلالت دارند.[۱۰] همچنین گفته شده چون موسی(ع) در حالت اضطرار قرار داشت، دعای او از مصادیق دعا در حال اضطرار بود؛ حالتی که در آیه ۶۲ سوره نمل نیز از زمینههای اجابت سریع دعا شمرده شده است.[۱۱]
در روایات آمده است که امام حسین(ع) هنگام خروج از مدینه، کنار قبر پیامبر اکرم(ص)، این آیه را تلاوت کرد.[۱۲] گفته شده امام حسین(ع) با خواندن این آیه خود را به موسی(ع) تشبیه کرد که از دست فرعون فرار میکرد.[۱۳]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۶، ص۵۲.
- ↑ طیب، اطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۱۴، ص۲۱۳.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۷، ص۳۸۱.
- ↑ حسینی شاهعبدالعظیمی، تفسیر اثنی عشری، ۱۳۶۳ش، ج۱۰، ص۱۱۹.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۷ق، ج۱۶، ص۲۱.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۶، ص۵۲.
- ↑ حسینی شاهعبدالعظیمی، تفسیر اثنی عشری، ۱۳۶۳ش، ج۱۰، ص۱۱۹.
- ↑ قرائتی، درسهایی از قرآن، ج۱، ص۹۶۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱۶، ص۵۲.
- ↑ هاشمی رفسنجانی و همکاران، فرهنگ قرآن، ۱۳۷۹ش، ج۱۱، ص۳۸۹.
- ↑ طیب، اطیب البیان، ۱۳۷۸ش، ج۱۴، ص۲۲۰.
- ↑ شیخ مفید، الارشاد، ۱۴۱۳ق، ج۲، ص۳۵.
- ↑ مطهری، حماسه حسینی، ۱۳۷۷ش، ج۱، ص۲۵.
منابع
- حسینی شاهعبدالعظیمی، حسین، تفسیر اثنی عشری، تهران، انتشارات میقات، ۱۳۶۳ش.
- شیخ مفید، محمد بن محمد، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، قم، کنگره شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، ۱۴۱۷ق.
- طیب، سید عبدالحسین، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات اسلام، ۱۳۷۸ش.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
- قرائتی، محسن، درسهایی از قرآن، تهران، مؤسسه درسهایی از قرآن، بیتا.
- مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۷ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش.
- هاشمی رفسنجانی، اکبر و همکاران، فرهنگ قرآن، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۹ش.