آیه ۹۲ سوره آلعمران
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره آلعمران |
| شماره آیه | ۹۲ |
| جزء | ۳ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| آیات مرتبط | آیه بر، آیه ۲۵۴ سوره بقره، آیه ۱۹۵ سوره بقره، آیه ۱۶ سوره تغابن، آیه ۸ سوره انسان |
آیه ۹۲ سوره آلعمران نیکوکار واقعی را کسی میداند[۱] که از آنچه دوست دارد اِنفاق کند.[۲] طبق این آیه، انفاق باید از بهترین داراییها باشد تا انفاقکننده به نهایت نیکوکاری برسد.[۳] این ویژگی از اوصاف ابرار دانسته شده است.[۴]
﴿لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ وَمَا تُنْفِقُوا مِنْ شَيْءٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ ٩٢﴾ [آل عمران:92]﴿هرگز به نیکوکاری نخواهید رسید تا از آنچه دوست دارید انفاق کنید و از هر چه انفاق کنید قطعاً خدا بدان داناست ٩٢﴾
گفته شده راه رسیدن به مقام نیکوکاران، انفاق خالصانه از امور مورد علاقه است؛ از این جهت دلبستگی به دنیا سبب محرومشدن از رسیدن به مقام برّ است.[۵] در تفسیر منهجالصادقین آمده است که انسان تنها با انفاق از آنچه دوست دارد، به حقیقت نیکویی، رضایت خداوند و بهشت دست مییابد.[۶]
در معنای واژه «بِرّ» در این آیه اختلاف وجود دارد.[۷] برخی معتقدند مراد از آن بهشت است،[۸] به این معنا که تا آنچه را دوست داری انفاق نکنی، به بهشت نخواهی رسید.[۹] دیگران اطاعت از خدا، خیر، تقوا و ابرار را نیز بهعنوان معانی «بِرّ» ذکر کردهاند.[۱۰] بااینحال، گفته شده که ظاهر آیه نشان میدهد مفهوم «بِرّ» وسیع است و همه این معانی را در بر میگیرد.[۱۱] براساس جمله آخر آیه: «از هر چه انفاق کنید قطعا خدا به آن داناست»، گفته شده که انفاق در دنیا و آخرت پاداش خواهد داشت و به معنای تلفشدن مال نیست.[۱۲]
برخی مفسران در ذیل این آیه به انفاق حضرت زهرا(س) در شب عروسی اشاره کردهاند.[۱۳] پیامبر اسلام(ص) برای حضرت زهرا(س) لباسی نو خریدند تا در شب عروسی بپوشند. حضرت زهرا(س) پس از مراسم، لباسی که در عروسی پوشیده بود را به فقیر دادند که برای غذا و لباس درخواست کرده بود. سپس آیه «لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» را قرائت کردند.[۱۴]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسير نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۳، ص۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۳، ص۳.
- ↑ مکارم شیرازی، والاترین بندگان، ۱۳۸۳ش، ص۱۳۸.
- ↑ سبحانى، منشور جاويد، قم، ج۵، ص۶۶۰.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۵۶۳.
- ↑ کاشانی، منهج الصادقین، تهران، ج۲، ص۲۶۷.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۷۹۲.
- ↑ میبدی، کشف الاسرار، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۱۹۹.
- ↑ ابوالفتوح رازی، روض الجنان و روح الجنان، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۴۲۶.
- ↑ ابوالفتوح رازی، روض الجنان و روح الجنان، ۱۴۰۸ق، ج۴، ص۴۲۶؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۷۹۲.
- ↑ مکارم شیرازی، اخلاق در قرآن، ۱۳۷۰ش، ج۲، ص۳۹۰.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۲، ص۱۳۳.
- ↑ قرائتی، تفسير نور، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۵۶۲.
- ↑ شوشتری، إحقاق الحق و إزهاق الباطل، ۱۴۰۹ق، ج۱۰، ص۴۰۱.
منابع
- ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی، ۱۴۰۸ق.
- سبحانى، جعفر، منشور جاويد، قم، مؤسسه امام صادق (عليه السلام)، بیتا.
- شوشتری، قاضی نورالله، إحقاق الحق و إزهاق الباطل، م، مکتبة آیة الله المرعشى النجفى، ۱۴۰۹ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
- قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، مرکز چاپ و نشر، ۱۳۷۵ش.
- کاشانی، فتحالله بن شکرالله، منهج الصادقین فی إلزام المخالفین، تهران، کتابفروشی اسلامیه، بیتا.
- مکارم شیرازی، ناصر، اخلاق در قرآن، قم، مدرسه الامام علی بن ابی طالب(ع)، ۱۳۷۰ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، والاترین بندگان، تهیه و تنظیم ج فرازمند، قم، نسل جوان، ۱۳۸۳ش.
- میبدی، احمد بن محمد، کشف الاسرار و عدة الابرار، به اهتمام علی اصغر حکمت، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۱ش.