آیه ۸۳ سوره قصص
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره قصص |
| شماره آیه | ۸۳ |
| جزء | ۲۰ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مکه |
| موضوع | اوصاف متقین |
آیه ۸۳ سوره قصص سرای آخرت (بهشت)[۱] را برای کسانی میداند که نه اراده برتریجویی در زمین دارند، و نه فساد میکنند.[۲] در این آیه سرانجامِ نیکو را از آن متقین دانسته که خود را از صفات نفسانی پاک کرده و در زمین مانند جَبّاران(ستمگران) طالب برتری نیستند[۳] و بلکه اراده و قصد آن را نیز نمیکنند.[۴] مفسران منظور از «والعاقبة» را بهشت و یا سعادت دنیا و آخرت میدانند.[۵]
﴿تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَا يُرِيدُونَ عُلُوًّا فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَادًا وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ ٨٣﴾ [قصص:83]﴿آن سرای آخرت را برای کسانی قرار میدهیم که در زمین خواستار برتری و فساد نیستند و فرجام [خوش] از آن پرهیزگاران است ٨٣﴾
سلطهجویی بر مردم بدون حق[۶]، تکبر و برتریجویی نسبت به اهل زمین،[۷] استکبار بر بندگان خدا،[۸] ستمگری،[۹] تجاوز، بیبندوباری[۱۰] و ظلم بر مردم، مانند فرعون و قارون،[۱۱] همه بهعنوان برتریجویی و فساد در زمین دانسته شده است.[۱۲] البته استعلاء و برتریجویی نیز یکی از مصادیق فساد است، اما بهدلیل اهمیت خاص آن، جداگانه مطرح گردیده است.[۱۳]
در مجمع البیان از امام علی(ع) نقل شده که این آیه درباره زمامداران عادل و متواضع و سایر قدرتمندان است.[۱۴] همچنین با توجه به سرگذشت قارون در آیات قبل، او را مصداق برتریجویی در این آیه میدانند.[۱۵] امام علی(ع) در روایتی دیگر میفرمایند که حتی انسان ممکن است از این لذت ببرد که بند کفش او بهتر از بند کفش دوستش باشد، که این هم مصداقی از این آیه است.[۱۶]
پانویس
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۶، ص۸۱؛ کاشفی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، کتابفروشی نور، ص۸۷۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص۱۷۷.
- ↑ کاشفی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، کتابفروشی نور، ص۸۷۴.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص۱۷۸.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۸، ص۹۳.
- ↑ مغنیه، التفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۶، ص۸۹.
- ↑ کاشفی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، کتابفروشی نور، ص۸۷۴.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۶، ص۸۱.
- ↑ کاشفی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، کتابفروشی نور، ص۸۷۴.
- ↑ مغنیه، التفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۶، ص۸۹.
- ↑ بیضاوی، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، ۱۴۱۸ق، ج۴، ص۱۸۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص۱۷۸.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۱۶، ص۸۱.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۷، ص۴۲۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص۱۷۸؛ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۸، ص۹۳.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۷، ص۱۰۰؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص۱۷۸.
منابع
- بیضاوی، عبدالله بن عمر، أنوار التنزیل و أسرار التأویل، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۱۸ق.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
- قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، ۱۳۷۵ش.
- کاشفی، حسین بن علی، تفسیر حسینی (مواهب علیه)، سراوان، کتابفروشی نور، بیتا.
- مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، قم، دارالکتاب الإسلامی، ۱۴۲۴ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش.