آیه ۷ سوره قصص
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| نام آیه | آیه ۷ سوره قصص |
| واقع در سوره | سوره قصص |
| شماره آیه | ۷ |
| جزء | ۲۰ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مکی |
| موضوع | اعتقادی |
| درباره | نجات موسی(ع) هنگام تولد از دست فرعون |
| آیات مرتبط | آیه ۳۸، ۳۹ و ۴۰ سوره طه |
آیه ۷ سوره قصص به چگونگی نجات موسی از کشتهشدن به دست فرعون و وعده بازگرداندن او به مادرش اشاره دارد.[۱] طبق این آیه، خداوند به مادر موسی دستور داد او را شیر دهد و اگر از مأموران فرعون بیم داشت، وی را در نیل بگذارد و نترسد و اندوهگین نباشد؛ زیرا خداوند او را به مادرش بازمیگرداند و از پیامبران قرار میدهد.[۲] این ماجرا در آیات ۳۸، ۳۹ و ۴۰ سوره طه نیز بیان شده است.[۳]
﴿وَأَوْحَيْنَا إِلَى أُمِّ مُوسَى أَنْ أَرْضِعِيهِ فَإِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَأَلْقِيهِ فِي الْيَمِّ وَلَا تَخَافِي وَلَا تَحْزَنِي إِنَّا رَادُّوهُ إِلَيْكِ وَجَاعِلُوهُ مِنَ الْمُرْسَلِينَ ٧﴾ [قصص:7]
﴿و به مادر موسی وحی کردیم که او را شیر ده و چون بر او بیمناک شدی او را در نیل بینداز و مترس و اندوه مدار که ما او را به تو بازمیگردانیم و از [زمره] پیمبرانش قرار میدهیم ٧﴾
بر اساس گزارش مفسران، فرعون پس از آگاهی از تولد پسری از بنیاسرائیل که در آینده حکومت او را تهدید میکرد، فرمان کشتن پسران بنیاسرائیل را صادر کرد. در پی این فرمان، قابلهها مأمور شدند تولد پسران بنیاسرائیل را به مأموران فرعون گزارش کنند.[۴] خداوند محبت موسی را در دل قابله قرار داد و او از گزارش تولد وی به مأموران فرعون خودداری کرد. سپس به مادر موسی، الهام کرد که او را شیر دهد و در صورت بیم از مأموران فرعون، وی را در نیل بگذارد.[۵] صندوق موسی به قصر فرعون رسید و آسیه، همسر فرعون، مانع کشتهشدن او شد. از آنجا که موسی شیر هیچ دایهای را نپذیرفت، خانواده فرعون در پی دایهای برای او برآمدند و سرانجام موسی به مادرش بازگردانده شد. بازگشت موسی به مادرش در آیات ۹ تا ۱۳ سوره قصص آمده است.[۶]
در برخی منابع، حکایتی درباره شیخ مرتضی انصاری و مادرش نقل شده است که به مضمون این آیه ارتباط دارد. بر اساس این گزارش، هنگامی که شیخ انصاری قصد داشت برای ادامه تحصیل سفر کند، مادرش به سبب نگرانی از دوری او با سفرش موافق نبود. پس از استخاره با قرآن، آیه ۷ سوره قصص آمد و مادر شیخ با توجه به مضمون آیه، با سفر او موافقت کرد.
داستان موسی و مادرش در شعر فارسی نیز بازتاب یافته است؛ از جمله مولوی و پروین اعتصامی در اشعار خود به این داستان پرداختهاند.[۷] چند بیت ابتدایی شعر مولوی در مثنوی معنوی چنین است:
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، ترجمه قرآن، ۱۳۷۳ش، ص۳۸۶.
- ↑ مکارم شیرازی، ترجمه قرآن، ۱۳۷۳ش، ص۳۸۶.
- ↑ قرآن کریم، سوره طه، آیات ۳۸-۴۰.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص۲۳-۳۷؛ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۷، ص۳۷۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۱۶، ص۲۳-۳۷؛ طوسی، التبیان، دار إحیاء التراث العربی، ج۸، ص۱۳۱.
- ↑ مکارم شیرازی، ترجمه قرآن، ۱۳۷۳ش، ص۳۸۶.
- ↑ پروین اعتصامی، دیوان پروین اعتصامی، ۱۳۴۱ش، ص۲۳۶.
- ↑ «وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آب افکن»، سایت گنجور.
منابع
- «لطف حق»، سایت گنجور، تاریخ بازدید: ۲۹/فروردین/۱۴۰۳.
- اعتصامی، پروین، دیوان قصائد و مثنویات وتمثیلات و مقطعات، سازمان مستقل چاپخانه دولتی ایران، چاپ پنجم، تهران،۱۳۴۱ش، ۱۳۸۲ق،
- طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ایران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول.
- مکارم شیرازی، ناصر، ترجمه قرآن، قم، دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۷۳ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دهم، ۱۳۷۱ش.
- «وحی آمدن به مادر موسی کی موسی را در آب افکن»، سایت گنجور.تاریخ بازدید: ۲۹/فروردین/۱۴۰۳.