آیه ۲۷۱ سوره بقره
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره بقره |
| شماره آیه | ۲۷۱ |
| جزء | ۳ |
| اطلاعات محتوایی | |
| مکان نزول | مدینه |
| درباره | صدقه |
| آیات مرتبط | آیه ۱۴۹ سوره نساء، آیه ۱۰۳ سوره توبه ، آیه ۱۰۴ سوره توبه ، آیه ۶۰ سوره توبه ، آیه ۲۶۴ سوره بقره |
آیه ۲۷۱ سوره بقره بیان میکند که آشکار کردن صدقه کار خوبی است، اما پنهانی دادن آن برای فرد بهتر است.[۱] به حکم این آیه آشکار کردن و پنهانیدادن صدقه هر دو جایز است و به اختیار شخص واگذار شده است.[۲] مفسران براساس این آیه صدقه پنهانی را بهتر و ثواب آن را زیادتر میدانند.[۳]
در این آیه گفته شده که صدقه باعث بخشش گناهان میشود[۴] و به گفته مفسران، این اثر عمیق صدقه در آمرزش گناهان از عبارت «وَ یُکَفِّرُ عَنْکُمْ مِنْ سَیِّئاتِکُمْ» استخراج میشود.[۵] همچنین، در روایات آمده که انفاق، به ویژه به صورت پنهانی، خشم خدا را فرو مینشاند و گناهان را مانند آب، که آتش را خاموش میکند، از بین میبرد.[۶]
﴿إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقَاتِ فَنِعِمَّا هِيَ وَإِنْ تُخْفُوهَا وَتُؤْتُوهَا الْفُقَرَاءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِنْ سَيِّئَاتِكُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ٢٧١﴾ [بقره:271]﴿اگر صدقهها را آشکار کنید، این، کار خوبی است، و اگر آن را پنهان دارید و به مستمندان بدهید، این برای شما بهتر است؛ و بخشی از گناهانتان را میزداید، و خداوند به آنچه انجام میدهید آگاه است ٢٧١﴾
به گفته مفسران، جمله «وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِیرٌ» بدین معناست که خدا از هر انفاقی، چه آشکار و چه پنهان، و همچنین از نیت بندگان در انجام آن آگاه است.[۷] ازاینرو، نیت پاک و خلوص عمل در انفاق اهمیت دارد.[۸]
مفسران براساس آیه ۲۷۱ سوره بقره گفتهاند که انفاق آشکار و پنهان هر کدام اثر مفیدی دارد و آیه هر دو را تشویق میکند.[۹] انفاق علنی باعث تشویق دیگران به صدقه، تبلیغ عملی[۱۰] برای کارهای خیر و حمایت از محرومان میشود[۱۱] و تهمتِ بخل را از فرد رفع میکند.[۱۲] از سوی دیگر، انفاق پنهانی از ریا و خودنمایی دور است، به اخلاص نزدیکتر بوده و آبروی گیرنده صدقه را حفظ میکند.[۱۳] در روایتی از امام علی(ع) آمده که صدقه پنهانی کفاره گناهان است، و صدقه آشکار از مرگ بد جلوگیری میکند.[۱۴] همچنین، گفته شده که صدقات مستحبی بهتر است پنهانی داده شوند و صدقات واجب باید آشکارا داده شوند.[۱۵]
پانویس
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۴.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۵۱۳.
- ↑ طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۲، ص۶۶۲.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۵.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۶ و ۳۴۷.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۶ و ۳۴۷؛ و ر.ک: ابن حيون، دعائم الاسلام، ۱۳۸۵ق، ج۲، ص۳۳۱.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۵۱۳؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۷.
- ↑ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۵۱۳؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۷.
- ↑ طباطبایی، المیزان، ۱۳۹۰ق، ج۲، ص۳۹۷؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۵.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۴۳۰؛ مصباح یزدی، رستگاران، قم، ص۶۶.
- ↑ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۵.
- ↑ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۴۳۰؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۵.
- ↑ مغنیه، التفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۴۲۴؛ قرائتی، تفسیر نور، ۱۳۸۸ش، ج۱، ص۴۳۰؛ قرشی بنابی، تفسیر احسن الحدیث، ۱۳۷۵ش، ج۱، ص۵۱۳.
- ↑ نهج البلاغه، تصحیح صبحی صالح، خطبه ۱۱۰، ص۱۶۳.
- ↑ طبرسی، تفسیر جوامع الجامع، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۴۸؛ مغنیه، التفسیر الکاشف، ۱۴۲۴ق، ج۱، ص۴۲۴؛ مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۱ش، ج۲، ص۳۴۶.
منابع
- ابنحيون، نعمان بن محمد مغربى، دعائم الاسلام، تحقیق: آصف فیضی، قم، مؤسسة آل البيت(ع)، چاپ دوم، ۱۳۸۵ق.
- طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۳۹۰ق.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصرخسرو، ۱۳۷۲ش.
- طبرسی، فضل بن حسن، جوامع الجامع، تصحیح ابوالقاسم گرجی، قم، حوزه علمیه قم، ۱۴۱۲ق.
- قرائتی، محسن، تفسیر نور، تهران، مرکز فرهنگی درسهایی از قرآن، ۱۳۸۸ش.
- قرشی بنابی، علیاکبر، تفسیر احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت، مرکز چاپ و نشر، ۱۳۷۵ش.
- مغنیه، محمدجواد، التفسیر الکاشف، قم، دارالکتاب الإسلامی، ۱۴۲۴ق.
- مصباح یزدی، محمد تقی، رستگاران، قم، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، بیتا.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الإسلامیة، ۱۳۷۱ش.
- نهج البلاغه، تصحیح صبحی صالح، قم، مركز البحوث الاسلاميه، ۱۳۷۴ش.