المراجعات (کتاب): تفاوت میان نسخهها
| خط ۳۷: | خط ۳۷: | ||
==معرفی و جایگاه== | ==معرفی و جایگاه== | ||
کتاب المراجعات (یا المُناظراتُ الازهَریة والمُباحَثاتُ المصریة)، | کتاب المراجعات (یا المُناظراتُ الازهَریة والمُباحَثاتُ المصریة)، با هدف اثبات اعتقادات [[امامیه|شیعه امامیه]] درباره [[امامت]] و [[خلافت]] بعد از [[حضرت محمد صلی الله علیه و آله|پیامبر(ص)]] توسط [[سید عبدالحسین شرفالدین|علامه شرفالدین]] تألیف شده است.<ref>شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۳.</ref> این کتاب در زمره آثار فاخری چون ''[[عبقات الانوار فی امامة الائمة الاطهار (کتاب)|عَبَقاتُ الانوار]]''، ''[[احقاق الحق و ازهاق الباطل (کتاب)|اِحقاقُ الحق]]'' و ''[[الغدیر فی الکتاب و السنة و الادب (کتاب)|کتاب الغدیر]] در اثبات حقانیت شیعه و [[امامت]] و [[خلافت|جانشینی]] بیواسطه [[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] قرار داده شده است.<ref>مکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳۸۱ش، ج۹، ص۱۷۵.</ref>'' در این کتاب برای اثبات عقائد شیعه از معتبرترین منابع استفاده شده است.<ref>ابراهیمی، [http://ensani.ir/fa/article/187292 «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»]، ص۲۹.</ref> استدلالهای قوی و تعابیر روان و بیان شیوا،<ref>حسینی میلانی، تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۷.</ref> موجب شده است این کتاب به عنوان مفیدترین کتاب در زمینه جانشینی [[حضرت محمد صلی الله علیه و آله|پیامبر]] دانسته شود<ref>مروج خراسانی، حق جو و حق شناس، ۱۳۷۳ش، ص۸.</ref> و به اعتراف برخی از [[اهل سنت و جماعت|علمای اهلسنت]]، از جمله آثار تأثیرگذار در بین اقشار مختلف مردم به شمار آید.<ref>شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۶.</ref> | ||
از کتاب المراجعات به عنوان یکی از منابع معتبر روایی در نزد مسلمانان؛ حتی برخی از [[اهل سنت و جماعت|علمای اهل سنت]] نام برده شده است.<ref>شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۸.</ref> حنفی داود، استاد [[دانشگاه عین الشمس]] قاهره از جمله آثار این کتاب را دعوت مسلمانان به اتحاد، برادری و محبت به یکدیگر و انس گرفتن با اخلاق پیامبر(ص) عنوان کرده است.<ref>ابراهیمی، [http://ensani.ir/fa/article/187292 «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»]، ص۲۹-۳۰.</ref> گفته میشود مناظرات موجود در این کتاب، بدون اهانت و با انصافی متقابل انجام شده است.<ref>ناشر، «مقدمه»، در المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۶.</ref> | از کتاب المراجعات به عنوان یکی از منابع معتبر روایی در نزد مسلمانان؛ حتی برخی از [[اهل سنت و جماعت|علمای اهل سنت]] نام برده شده است.<ref>شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۸.</ref> حنفی داود، استاد [[دانشگاه عین الشمس]] قاهره از جمله آثار این کتاب را دعوت مسلمانان به اتحاد، برادری و محبت به یکدیگر و انس گرفتن با اخلاق پیامبر(ص) عنوان کرده است.<ref>ابراهیمی، [http://ensani.ir/fa/article/187292 «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»]، ص۲۹-۳۰.</ref> گفته میشود مناظرات موجود در این کتاب، بدون اهانت و با انصافی متقابل انجام شده است.<ref>ناشر، «مقدمه»، در المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۶.</ref> | ||
نسخهٔ ۱ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۷
 | |
| اطلاعات کتاب | |
|---|---|
| نویسنده | سید عبدالحسین شرفالدین |
| موضوع | اثبات حقانیت شیعه |
| سبک | مناظرهای |
| زبان | عربی |
| مجموعه | ۱ جلد |
| اطلاعات نشر | |
| ناشر | گوناگون |
| تاریخ نشر | ۱۳۵۵ق |
المُراجَعات کتابی درباره اثبات حقانیت شیعه و امامت بلافصل امام علی(ع) پس از پیامبر(ص) به قلم سید عبدالحسین شرفُالدین موسوی عامِلی، از علمای لبنان. استدلال قوی و بیان شیوا و استفاده از منابع معتبر و مورد قبول اهلسنت و رعایت انصاف، این کتاب را از تأثیرگذارترین کتابها قرار داده است. از جمله خصوصیات این کتاب، دعوت به وحدت و برادری بین مسلمانان قلمداد شده است.
محتوای المراجعات، مجموعه نامههای مبادله شده میان سید عبدالحسین شرفالدین و شیخ سَلیم البِشْری رئیس الازهر و اولین رئیس هیئت کبارُالعلمای الازهر است. این کتاب ابتدا در لبنان به چاپ رسیده ولی به دلیل استقبال فراوان، در کشورهای مختلفی همچون مصر، عراق و ایران نیز چاپ گردید و به زبانهای مختلفی مانند فارسی، انگلیسی، اسپانیایی و دیگر زبانها ترجمه شد.
نویسنده
کتاب المراجعات توسط سید عبدالحسین شرفالدین موسوی عاملی (۱۲۹۰-۱۳۷۷ق) از مجتهدان شیعه لبنانی و مدافع تقریب مذاهب اسلامی و از رهبران نهضت استقلال لبنان، تألیف شده است.[۱] وی از شاگردان آخوند خراسانی و سید محمدکاظم طباطبایی یزدی به شمار میرود.[۲] ابتدا در حوزه علمیه سامراء مشغول به تحصیل گردید و پس از هجرت علماء از سامراء به نجف، وارد حوزه علمیه نجف شد.[۳]
شرفالدین در اواخر سال ۱۳۲۹ق با هدف کاهش تنش بین مسلمانان و ایجاد وحدت، به مصر سفر کرد.[۴] وی در شهر قاهره با شیخ سَلیم البِشری، عهدهدار دو دوره ریاست دانشگاه الازهر مصر[۵] و اولین رئیس هیئت کبارُالعلمای مصر، دیدار و گفتگو کرد.[۶] گفتگوهای این دو عالم، از طریق نامهنگاری ادامه پیدا کرد و در نهایت تحت عنوان کتاب المراجعات به چاپ رسید.[۷]
معرفی و جایگاه
کتاب المراجعات (یا المُناظراتُ الازهَریة والمُباحَثاتُ المصریة)، با هدف اثبات اعتقادات شیعه امامیه درباره امامت و خلافت بعد از پیامبر(ص) توسط علامه شرفالدین تألیف شده است.[۸] این کتاب در زمره آثار فاخری چون عَبَقاتُ الانوار، اِحقاقُ الحق و کتاب الغدیر در اثبات حقانیت شیعه و امامت و جانشینی بیواسطه امام علی(ع) قرار داده شده است.[۹] در این کتاب برای اثبات عقائد شیعه از معتبرترین منابع استفاده شده است.[۱۰] استدلالهای قوی و تعابیر روان و بیان شیوا،[۱۱] موجب شده است این کتاب به عنوان مفیدترین کتاب در زمینه جانشینی پیامبر دانسته شود[۱۲] و به اعتراف برخی از علمای اهلسنت، از جمله آثار تأثیرگذار در بین اقشار مختلف مردم به شمار آید.[۱۳]
از کتاب المراجعات به عنوان یکی از منابع معتبر روایی در نزد مسلمانان؛ حتی برخی از علمای اهل سنت نام برده شده است.[۱۴] حنفی داود، استاد دانشگاه عین الشمس قاهره از جمله آثار این کتاب را دعوت مسلمانان به اتحاد، برادری و محبت به یکدیگر و انس گرفتن با اخلاق پیامبر(ص) عنوان کرده است.[۱۵] گفته میشود مناظرات موجود در این کتاب، بدون اهانت و با انصافی متقابل انجام شده است.[۱۶]
مبارزات سیاسی علامه شرفالدین و اشغال لبنان توسط فرانسه و به آتش کشیده شدن کتابخانه شخصی او، تدوین کتاب را به تأخیر انداخت و موجب از بین رفتن اسناد شد؛[۱۷] اما شرفالدین با نوشتن مضمون سؤال و جوابها، کتاب المراجعات را سامان داد.[۱۸] برخی عالمان اهل سنت در دفاع از مذهب خود این کتاب را مورد نقد قرار دادند که از سوی عالمان شیعه به آنها پاسخ داده شد. کتاب تشیید المراجعات و تفنید المکابرات نوشته سید علی حسینی میلانی مهمترین این دفاعیهها است.[۱۹]
محتوا
کتاب المراجعات متشکل از ۱۱۲ نامه است که بین سید عبدالحسین شرف الدین و شیخ سلیم البشری رد و بدل شده است.[۲۰] محور اصلی مباحث این کتاب، دو موضوع اصلی اختلافی بین شیعه و اهلسنت یعنی امامت و مذهب و امامت عامه است. بر همین اساس، مطالب این کتاب در دو بخش ارائه شده است:[۲۱]
بخش اول کتاب
در بخش اول کتاب، امامت و مذهب در قالب ۱۶ نامه مورد بحث قرار میگیرد. در این قسمت به این موضوعات پرداخته شده است:
- علت عدم پیروی شیعه از مذاهب چهارگانه اهل سنت و تبعیت آنها از مذهب اهل بیت
- عدم ترجیح دیدگاههای علمای اهلسنت بر مذهب شیعه
- جایگاه اهل بیت در اسلام
- راه حل اختلافات بین شیعه و سنّی
- ادله قرآنی و روایی برتری مذهب اهلبیت
- حدیث ثقلین و تواتر آن
- بیان روایاتی از پیامبر(ص) از جمله حدیث سفینه در بیان جایگاه اهل بیت
- منظور از اهل بیت در آیات و روایات
- احتجاج ۱۲ نفر از اهل سنت به رجال شیعه در صحاح اهل سنت (مهمترین منابع روایی اهل سنت)
- معرفی یکصد نفر از رجال شیعه که در سند روایات مورد قبول اهل سنت واقع شدهاند
- اعتراف شیخ سلیم به کفایت تبعیت از مذهب اهل بیت در کنار مذاهب اهل سنت[۲۲]
بخش دوم کتاب
در بخش دوم کتاب، مباحث امامت و جانشینی پیامبر اکرم(ص) در مباحثی طولانی و در ضمن ۹۳ نامه مورد بحث و بررسی قرار میگیرد:
- روایات فراوانی از اهل سنت از جمله حدیث آغاز تبلیغ (حدیث انذار)، حدیث منزلت، پیمان برادری اول و دوم، ماجرای سد ابواب (بستن درب منزل همه اصحاب به مسجدالنبی به جز درب منزل علیعلیهالسلام)
- روایاتی که برتری حضرت علی (ع) بر دیگران را اثبات میکند
- آیه ولایت و منظور از لفظ «ولی» در آیات قرآن و روایات
- حدیث غدیر و تواتر آن
- چهل حدیث از طریق شیعه و علت اینکه چرا اهل سنت آنها را نقل نکردهاند
- علی (ع) وارث و وصی پیامبر
- بحث همسران پیامبر و علت نپذیرفتن احادیث عایشه و پذیرش احادیث ام سلمه
- عدم اجماع اصحاب بر جانشینی غیر علیبن ابیطالب
- علت اینکه امام علی پس از مدتی از مطالبه حق خویش سکوت اختیار کرد
- حدیث قرطاس و نسبت ناروا دادن بعضی اصحاب به پیامبر در روزهای پایان عمر ایشان
- تخلف بعضی اصحاب از سپاه اسامه و لعنت فرستادن پیامبر بر آنها
- بعید دانستن اینکه صحابه بعد از رحلت پیامبر تصریحات او به جانشینی علی (ع) را رها کرده باشند و پاسخ آن
- احتجاجات امام علی (ع) و حضرت زهرا (س) و برخی از صحابه پس از غصب خلافت
- تقدم شیعه در تدوین علوم.[۲۳]
چاپ، ترجمه و تحقیق
کتاب المراجعات برای اولین بار در سال ۱۳۵۵ق در شهر صیدا در لبنان چاپ گردید. پس از استقبال از این کتاب، در کشورهای مختلفی همچون ایران، مصر و عراق بارها به چاپ رسید.[۲۴]
ترجمههای فارسی
برای کتاب المراجعات که به زبان عربی تألیف شده، چندین ترجمه فارسی نگاشته شده است:
- مناظرات شیعه و سنی؛ تألیف سردار کابلی.[۲۵]
- ترجمه المراجعات؛ نوشته ابوالفضل نجم آبادی که توسط انتشارات آیت الله بروجردی به چاپ رسیده است.[۲۶]
- مناظره علمی؛ تألیف محمد صادق نجمی.[۲۷]
- رهبری امام علی در قرآن و سنت؛ اثر محمد جعفر امامی.[۲۸] علیاصغر مروج خراسانی با حذف قسمتهای فنی و گزینش بخشهای مهمتر این ترجمه، آن را تحت عنوان حقجو و حقشناس منتشر کرده است که پانوشتهای تحقیقی حسین راضی را نیز به همراه دارد.[۲۹]
سایر ترجمهها
این کتاب توسط مجمع جهانی اهل بیت به زبانهای مختلفی همچون زبانهای اسپانیایی، رواندایی، روسی، فرانسوی، اردو، تاجیکی، ترکی، فولانی و کردی سورانی ترجمه و چاپ شده است.[۳۰]
ترجمههای دیگری نیز برای این کتاب وجود دارد مانند ترجمه انگلیسی: Al-Muraja'at توسط یاسین الجیبوری،[۳۱] ترجمه به زبان اسپانیولی توسط فیصل مورهل با نام Al-Muraya‘ât[۳۲] آلمانی با نام Die Konsultation[۳۳] و اندونزیایی با نام Dialog Sunnah Syi'ah [۳۴] که همگی چاپ شدهاند.
تحقیقها
از جمله تحقیقهایی که بر کتاب المراجعات نوشته شده، تحقیق حسین راضی است. وی در تحقیق خود علاوه بر بیان شماره جلد و صفحۀ منابع ذکر شده از سوی مؤلف، منابع تاریخی و حدیثی دیگری از کتب شیعه و اهلسنت ذکر کرده است. این تحقیق در برخی چاپها از جمله چاپ مجمع جهانی اهل بیت(ع) وجود دارد.[۳۵]
تحقیق دیگر توسط محمد جمیل حَمّود انجام گرفته و حاشیههایی بر بعضی مطالب کتاب زده شده است.[۳۶]
تحقیق دیگری در مرکز تحقیقات دفتر تبلیغات اسلامی قم توسط منصور ابراهیمی صورت گرفته است.[۳۷]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ «السيد عبد الحسين شرف الدين الموسوي العاملي، العاملي»، وبگاه مکتبة الروضة الحیدریه.
- ↑ حکیمی، شرف الدین، ۱۳۸۳ش، ص۵۱.
- ↑ قبیسی، حیاة الإمام شرفالدین، ۱۴۰۰ق، ص۳۲.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۹.
- ↑ زرکلی، الاعلام، ۲۰۰۲م، ج۳، ص۱۱۹.
- ↑ «الشيخ سليم البشري أول رئيس لهيئة كبار العلماء بالأزهر الشريف .. تعرف عليه»، وبگاه الجمهوریه.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۳-۱۴.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۳.
- ↑ مکارم شیرازی، پیام قرآن، ۱۳۸۱ش، ج۹، ص۱۷۵.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۲۹.
- ↑ حسینی میلانی، تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۷.
- ↑ مروج خراسانی، حق جو و حق شناس، ۱۳۷۳ش، ص۸.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۶.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۸.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۲۹-۳۰.
- ↑ ناشر، «مقدمه»، در المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۶.
- ↑ شبیری زنجانی، جرعهای از دریا، ۱۳۹۳ش، ج۳، ص۴۷۸.
- ↑ شبیری زنجانی، جرعهای از دریا، ۱۳۹۳ش، ج۳، ص۴۷۸.
- ↑ حسینی میلانی، تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۵.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۱۳-۱۴.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۳۳.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۵۱-۲۴۳.
- ↑ شرفالدین، المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۲۴۷-۶۲۳.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۳۰.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۳۲.
- ↑ نجمآبادی، «علل ترجمه کتاب نفیس المراجعات»، ص۴۲.
- ↑ نجمآبادی، «علل ترجمه کتاب نفیس المراجعات»، ص۴۲.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۳۳.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۳۳؛ «کتاب حقجو و حقشناس»، مذهب بوک.
- ↑ کرمانی، کارنامه ترجمه مجمع جهانی اهل البیت، ۱۴۰۱ق، ص۲۰.
- ↑ «Al-Muraja'at»، وبگاه al-islam.
- ↑ »Al-Muraya‘ât«، وبگاه al-islam.
- ↑ » Die Konsultation [al-muradschaat]«، وبگاه eslam.
- ↑ »Dialog Sunnah Syiah«، وبگاه goodreads.
- ↑ ناشر، «مقدمه»، در المراجعات، ۱۴۲۲ق، ص۶.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۳۷.
- ↑ ابراهیمی، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، ص۳۷.
منابع
- ابراهیمی، منصور، «المراجعات چگونگی تدوین و کتابشناسی آن»، فصلنامه کتابهای اسلامی، شماره ۱۷، ۱۳۸۳ش.
- «السيد عبد الحسين شرف الدين الموسوي العاملي، العاملي»، وبگاه مکتبة الروضة الحیدریه، تاریخ بازدید: ۸ مرداد ۱۴۰۲ش.
- «الشيخ سليم البشري أول رئيس لهيئة كبار العلماء بالأزهر الشريف .. تعرف عليه»، وبگاه الجمهوریه، تاریخ درج مطلب: ۱۲ تیر ۱۴۰۱ش، تاریخ بازدید: ۱۸ خرداد ۱۴۰۲ش.
- حسینی میلانی، علی، تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، قم، الحقائق، چاپ چهارم، ۱۳۸۵ش.
- حکیمی، محمدرضا، شرف الدین، قم، دلیل ما، ۱۳۸۳ش.
- زرکلی، محمود بن محمد، الاعلام، بیروت، دار العلم للملائین، چاپ پانزدهم، ۲۰۰۲م.
- شبیری زنجانی، سید موسی، جرعهای از دریا؛ مقالات و مباحث، شخصیتشناسی و کتابشناسی (جلد ۳)، قم، کتابشناسی شیعه (وابسته به موسسه فرهنگی کتابشناسی بزرگ شیعه)، ۱۳۹۳ش.
- شرفالدین، عبدالحسین، المراجعات، تهران، مرکز الطباعه والنشر للمجمع العالمی لاهلالبیت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
- شرفالدین، عبدالحسین، المراجعات، ترجمه سردار کابلی، تهران، نشر سایه، چاپ اول، ۱۳۸۰ش.
- قبیسی، شیخ احمد، حیاة الامام شرفالدین فی سطور، بیروت، دارالتوحید الاسلامی، ۱۴۰۰ق.
- «کتاب حقجو و حقشناس»، مذهب بوک، تاریخ بازدید: ۱۰ خرداد ۱۴۰۲ش.
- کرمانی، عبدالکریم، کارنامه ترجمه مجمع جهانی اهل البیت (۱۳۶۹-۱۳۹۹)، تهران، اداره کل خدمات فرهنگی و انتشارات مجمع جهانی اهل البیت، ۱۴۰۱ق.
- مروج خراسانی، علی اصغر، حق جو و حق شناس، قم، بنیاد معارف اسلامی، ۱۳۷۳ش.
- نجمآبادی، ابوالفضل، «علل ترجمه کتاب نفیس المراجعات»، بزرگداشت مرحوم آیتالله حاج میرزا ابوالفضل نجمآبادی، ۱۳۸۷ش.
- مکارم شیرازی، ناصر، پیام قرآن، تهران، دارالکتب الاسلامیه، چاپ هفتم، ۱۳۸۱ش.
- ناشر، «مقدمه»، در المراجعات، تهران، مرکز الطباعه والنشر للمجمع العالمی لاهلالبیت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
- «Al-Muraja'at»، وبگاه al-islam، تاریخ بازدید: ۱۷ خرداد ۱۴۰۲ش.
- »Al-Muraya‘ât«، وبگاه al-islam، تاریخ بازدید: ۱۷ خرداد ۱۴۰۲ش.
- » Die Konsultation [al-muradschaat]«، وبگاه eslam، تاریخ بازدید: ۱۷ خرداد ۱۴۰۲ش.
- »Dialog Sunnah Syiah«، وبگاه goodreads، تاریخ بازدید: ۱۷ خرداد ۱۴۰۲ش.
پیوند به بیرون
- متن عربی کتاب در پایگاه ولی عصر(عج)
- ترجمه المراجعات؛ گفت و شنودهای مذهبی حقجو و حقشناس
- «نگاهى دیگر به کتاب المراجعات»
- «روش حدیثی علامه شرفالدین در المراجعات»