مقاله ضعیف
عدم رعایت شیوه‌نامه ارجاع
کپی‌کاری از منابع مردود
استناد ناقص
شناسه ارزیابی نشده

شیعه در اسلام (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
شیعه در اسلام
شیعه در اسلام.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده: علامه طباطبایی (متوفای ۱۳۶۰ش.)
موضوع: شیعه
زبان: فارسی
مجموعه: ۱ جلد

کتاب شیعه در اسلام، نوشته علامه سید محمد حسین طباطبائی کتابی است که با هدف معرفی مذهب شیعه به‌خصوص برای مخاطبان غیرمسلمان نوشته شده است.

در این کتاب، بسیاری از مطالب لازم برای شناخت تشیع ــ از نحوه پیدایش تاریخی، عقاید، فقه و شریعت تا لطیف‌ترین حقایق معنوی ــ به زبانی ساده و مختصر، در سه فصل کلی جمع‌آوری و بیان شده است.

این کتاب به زبان فارسی بارها نشر یافته و ترجمه انگلیسی آن که توسط سید حسین نصر انجام شده است در آمریکا و اروپا منتشر شده است.

درباره مؤلف

علامه سید محمد حسین طباطبائی (متوفی ۱۳۶۰ ش) از علمای برجسته و مشهور سده ۱۴ قمری است که در علوم مختلفی مثل تفسیر، فلسفه اسلامی، فقه،‌ اصول فقه و عرفان نظری صاحب‌نظر و دارای تألیفاتی مهم است. تفسیر المیزان مهم‌ترین اثر اوست. دو کتاب فلسفی او با نام‌های بدایة الحکمة و نهایة الحکمة جزو کتاب‌های درسی حوزه علمیه قم هستند.[۱]

انگیزه نگارش

سید حسین نصر در مقدمه کتاب «شیعه در اسلام» توضیح می‌دهد که انگیزه نگارش این کتاب، معرفی شیعه به جهان غرب به درخواست پروفسور مورگان (دانشمند آمريكايى واستاد دانشگاه كولگيت) بود:

در تابستان ۱۹۶۴ پروفسور مورگان به ايران آمدند ... روزى به اتفاق آقاى مورگان خدمت علامه طباطبائی رسيديم. از اولين لحظه، حضور معنوى و روحانيت علامه طباطبائى پروفسور مورگان را شيفته خود ساخت ... در مراجعت از محضر استاد فورا طرح نگارش يك سلسله كتاب درباره شيعه ... مطرح گرديد ... استاد بزرگوار در عرض سه سال بعد دو اثر پرارزش نگاشتند: يكى كتاب فعلى[«شیعه در اسلام»] و ديگرى «قرآن از نظر شيعه‌» ... [۲]

ویژگی‌ها

کتاب شیعه در اسلام تحقیقی است با هدف شناساندن شیعه و جوانب گوناگون آن به افرادی که با عالَم فکری اسلامی و شیعی آشنایی ندارند و مایل‌اند از دیدگاهی کلی، نظری جامع به این بخش مهم از اسلام بیفکنند.

این کتاب تلاش کرده است که همه مطالب مهم مربوط به شیعه را در خود جای دهد. به همین منظور هم به تاریخچه شکل‌گیری شیعه پرداخته است، هم به انشعبات شیعه،‌ هم عقاید و باورهای شیعه و هم معرفی امامان شیعه.

ویژگی دیگر کتاب مختصر بودن آن است. به گونه‌ای که با وجود اشاره به همه مطالب مهم و مرتبط با شیعه حجم چندان زیادی ندارد.

از ویژگی‌های دیگر این کتاب این است که نویسنده بدون کوچک‌ترین اهانت به اهل سنّت و جماعت، به دفاع از مبانی و اصالت شیعه و بیان علل پیدایش آن پرداخته است و بدون اینکه کوچک‌ترین کلامی در جهت تفرقه یا شکاف بین تشیّع و تسنّن بیان کند، کوشیده است نشان دهد که تشیّع جنبه‌ای کاملاً اصیل از اسلام است.

نحوه بیان این کتاب نیز از جمله ویژگی‌های مثبت آن است؛ زیرا بیانی بسیار ساده و روان دارد و مطالعه آن نیازمند آگاهی به مباحث تخصصی نیست. از این رو، فهم آن برای مخاطبان عام نیز ممکن و ساده است.

این کتاب شاید نخستین کتاب به زبان فارسی باشد که تشیع را بر مبنای معارف شیعی به نحوی کامل معرفی کرده و تمام مطالب لازم برای شناخت تشیع ــ از نحوه پیدایش تاریخی آن و فقه و شریعت تا لطیف‌ترین حقایق معنوی ــ را به زبانی ساده عرضه کرده است.

گزارش محتوا

کتاب «شیعه در اسلام» در سه بخش کلی سامان یافته است:

بخش اول: کیفیت پیدایش و نشو و نمای شیعه
در این بخش، تاریخ شیعه از قرن اول تا قرن چهارده اجمالاً مورد بررسی قرار گرفته و به مباحثی همچون آغاز پیدایش شیعه، منشا اختلاف شیعه و سنی و چگونگی پیدایش و تثبیت حکومت‌های بنی‌امیه، بنی‌عباس و آل‌بویه پرداخته شده است.[۳] در ادامه، مذاهب شیعیِ امامیه و زیدیه و اسماعیلیه نیز بررسی شده‌اند.[۴]

بخش دوم: تفکر مذهبی شیعه
در بخش دوم، در توضیح منابع تفکر مذهبی در دین اسلام و مذهب شیعه، به سه منبع اشاره شده و روش صحیح استفاده از هر یک از آنها به اختصار آمده است:[۵]

بخش سوم: اعتقادات اسلامى از نظر شيعه دوازده امامى
در این بخش، اعتقادات اسلامی از دیدگاه شیعه امامیه مورد بررسی قرار گرفته است:[۹]

سید محمد حسین طباطبایی در پایان کتاب، در بخشی با عنوان «پیام معنوى شیعه»، جهانیان را به رستگار شدن از طریق خداشناسی و دستیابی به بینش الهی فراخواند.[۱۴]

ترجمه و چاپ و نشر

کتاب «شیعه در اسلام» بارها توسط ناشران مختلف (دفتر انتشارات اسلامی، موسسه بوستان كتاب و مركز بررسى‌هاى اسلامى) به زبان فارسی در ایران منتشر شده است.

ترجمه انگلیسی این کتاب به قلم سید حسین نصر توسط انتشارات انصاریان و انتشارات دانشگاه نیویورک چاپ و نشر یافت و مدتی نیز در آمریکا در سطح دانشگاهی تدریس شد.[۱۵]

برخی از منتقدان، ضمن تایید ارزندگی ترجمه، به نقد ادبی برخی از فرازهایش پرداختند[۱۶] اما گروهی دیگر به نقد محتوایی ترجمه نظر داشته و به این نتیجه رسیدند که این ترجمه گاهی مغایرت‌های اساسی با متن اصلی دارد و در بیشتر این موارد، اساساً نظر نویسنده کتاب، دگرگون شده و معانی مورد نظر او به صورت کاملاً متفاوت بازتاب داده شده است.[۱۷] در سال ۲۰۰۷ این کتاب به زبان ژاپنی نیز ترجمه گردید .[۱۸]

پانويس

  1. غیاثی کرمانی، «اقیانوس حکمت: زندگی نامه علامه سید محمدحسین طباطبائی»، ۱۳۸۱ش؛ رجایی نژاد، «یارقدوسیان و بانی نظم نوین حوزه»، هفته نامه حریم امام، ۱۳۹۴ش.
  2. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۸۸ش، ص۱۶.
  3. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۲۴-۶۴.
  4. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۶۴-۷۶.
  5. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۷۶-۸۳.
  6. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۸۳-۱۰۰.
  7. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۱۰۰-۱۰۸.
  8. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۱۰۸-۱۱۵.
  9. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۱۱۵-۱۱۷.
  10. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۱۱۷-۱۳۴.
  11. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۱۳۴-۱۵۸.
  12. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۱۵۸-۱۷4.
  13. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۱۷۵-۲۳۶.
  14. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۷۸ش، ص۲۳۶-۲۴۰.
  15. طباطبائی، شیعه در اسلام، ۱۳۸۸ش، ص۱۶.
  16. حاجی رستملو، «نقدی بر ترجمه کتاب شيعه در اسلام مرحوم علامه طباطبايی»، ۱۳۸۹ش.
  17. خیاطیان و شاه محمدی، «نگاهی انتقادی به ترجمه انگلیسی کتاب شیعه در اسلام علامه طباطبایی»، ١٣٩٧ش.
  18. سایت شفقنا

منابع

  • حاجی رستملو، قدرت، «نقدی بر ترجمه کتاب شيعه در اسلام مرحوم علامه طباطبايي»، در مجله پژوهش دینی، شماره ٢٠، ١٣٨٩ش.
  • خیاطیان، قدرت الله و شاه محمدی، علیرضا، «نگاهی انتقادی به ترجمه انگلیسی کتاب شیعه در اسلام علامه طباطبایی»، در مجله شیعه شناسی، شماره ٦١، بهار ١٣٩٧ش.
  • رجایی نژاد، محمد، «یارقدوسیان و بانی نظم نوین حوزه»، هفته نامه حریم امام، شماره ۱۸۳، ۱۳۹۴ش.
  • طباطبائی، محمدحسین، شیعه در اسلام، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۸ش.
  • طباطبائی، محمدحسین، شیعه در اسلام، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۷۸ش.
  • غیاثی کرمانی، سيد محمدرضا، «اقیانوس حکمت: زندگی نامه علامه سید محمدحسین طباطبائی»، در مرزبان وحی و خرد: یادنامه علامه طباطبائی ره، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۱ش.

پيوند به بيرون