مقاله نامزد خوبیدگی
شناسه ارزیابی نشده

هدیة الزائرین و بهجة الناظرین (کتاب)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو
هدیة الزائرین و بهجة الناظرین
کتاب هدیه الزائرین.jpg
اطلاعات کتاب
نویسنده شیخ عباس قمی
تاریخ نگارش ۱۳۲۲ق
موضوع زیارات چهارده معصوم
زبان عربی
مجموعه یک جلد
اطلاعات نشر
ناشر مؤسسه جهانی سبطین
تاریخ نشر ۱۳۸۳ش

هَدیّةُ الزّائرین وَ بَهْجَةُ النّاظرین کتابی به زبان فارسی تألیف شیخ عباس قمی که به سال ۱۳۲۲ق در کربلا نگاشته است. این اثر مشتمل بر زیارات چهارده معصوم(ع)، مقامات و قبور علما در مشاهد و اعمال ماه‌ها، هفته‌ها و شبانه‌روز است. قمی، این اثر را بر اساس جغرافیای مناطق زیارتی تنظیم و موقعیت‌ اماکن زیارتی و اطلاعات پیرامون آن را نیز گزارش کرده است.

مؤلف

نوشتار اصلی: شیخ عباس قمی

عباس بن محمد رضا قُمی (۱۲۹۴-۱۳۵۹ق) مشهور به شیخ عباس قمی و محدث قمی، از علمای شیعه در قرن چهاردهم قمری است. وی در دروس سید محمد کاظم طباطبائی یزدی، میرزا حسین نوری، میرزا محمدتقی شیرازی، سید حسن صدر کاظمی و سید ابوالحسن نقوی لکنهوئی شرکت کرد و در علم حدیث و تاریخ و نیز در فن وعظ و خطابه صاحب جایگاه بود. شیخ عباس قمی صاحب تألیفات بسیاری است که مشهور‌ترین آن‌ها عبارتند از: مفاتیح الجنان، سفینة البحار و منتهی الآمال. محدث قمی در سال ۱۳۵۹ق در نجف درگذشت و در حرم علی بن ابیطالب(ع) دفن شد.

نام کتاب

از این اثر با نام «هدیة الزائرین فی تعیین مراقد الائمة الطاهرین(ع)» نیز نام برده شده،[۱] اما سید محسن امین در اعیان الشیعه، نام کتاب را «هدیة الزائرین و بهجة الناظرین» ذکر می‌کند.[۲] آقا بزرگ تهرانی هم در الذریعه، با همین نام یاد کرده و آن را کتاب خلاصه و جامعی دانسته که عامه مردم می‌توانند به هر مقدار که احتیاج به اعمال دارند از آن بخوانند.[۳]

انگیزه نگارش

محدث قمی در مقدمه کتاب، بهترین زاد و توشه را، پس از انجام واجبات و ترک محرمات، تمسک به اهل بیت(ع) می‌داند. وی زیارت و آداب آن را از جمله اعمال خیریه در سفر آخرت می‌داند و نگارش این اثر را در اجابت تقاضای مشهدی عباسعلی خیام تبریزی از مؤمنین و دوستداران اهلبیت و به علت نبود مجموعه زیارت حجج طاهرین و آداب و وظایف زائرین و همچنین نبود اعمال ماه‌ها و هفته‌ها در قالب کتابی خاص ذکر می‌کند.[۴]

تاریخ تألیف

مؤلف در پایان کتاب، تاریخ اتمام را روز پنجشنبه سوم ربیع الاول ۱۳۲۲ق در کربلا یادداشت نموده است.[۵]

محتوا

محدث قمی، این مجموعه را در یک مقدمه و چهارده باب مرتب ساخته است:

چاپ

انتشارت مؤسسه جهانی سبطین در قم در سال ۱۳۸۳ش، این کتاب را منتشر کرده است.[۷]

پانویس

  1. رفاعی، معجم المطبوعات العربیة فی ایران، ص۳۴۳.
  2. امین، اعیان الشیعه، ج۷، ص۴۲۵.
  3. تهرانی، الذریعه، ج۲۵، ص۲۰۹.
  4. قمی، هدیة الزائرین، ۱۳۸۳ش، ص۱۰-۱۳.
  5. محدث ربانی، ۱۳۸۹ش، ج۲، ص۵۰۹.
  6. قمی، هدیة الزائرین، ۱۳۸۳ش، ص۱۴-۲۲.
  7. هدیة الزّائرین و بهجة النّاظرین (هدیه زائر)، پایگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه جهانی سبطین.

منابع

  • قمی، عباس، هدیه الزائرین و بهجة الناظرین، قم، مؤسسه جهانی سبطین، ۱۳۸۳ش.
  • کنگره بزرگداشت، محدث ربانی، نور مطاف، قم، ۱۳۸۹ش.
  • امین، سید محسن، اعیان الشیعه، تحقیق و تخریج حسن الامین، بیروت، دارالتعارف.
  • تهرانی، آقابزرگ، الذریعه الی تصانیف الشیعة، بیروت، دارالاضواء.
  • رفاعی، عبدالجبار، معجم المطبوعات العربیة فی ایران، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  • هدیة الزّائرین و بهجة النّاظرین (هدیه زائر)، پایگاه اطلاع‌رسانی مؤسسه جهانی سبطین، تاریخ بازدید: ۱۸ اسفند ۱۳۹۹ش.