عید مبعث
 برگزاری جشن‌های خیابانی مبعث در ایران | |
| اطلاعات آیین | |
|---|---|
| زمان‌برگزاری | ۲۷ رجب |
| مکان برگزاری | اماکن مذهبی و عمومی |
| گستره جغرافیایی | مناطق مختلف جهان |
| منشأ تاریخی | بعثت پیامبر(ص) |
| ادعیه | روزه، صلوات، دعا و نماز با آداب و اذکار خاص |
| ثبت ملی | تعطیلی رسمی در ایران و برخی مناطق عراق |
| آیین‌های مهم | |
| سینه‌زنی • افطاری • تشییع جنازه • تعزیه خوانی سایر آیین‌ها | |
عید مبعث از بزرگترین اعیاد اسلامی و سالروز آغاز پیامبری حضرت محمد(ص) است. شیعیان و برخی از اهل‌سنت، ۲۷ رجب را روز مبعث می‌دانند و آن را گرامی می‌دارند؛ اما بیشتر اهل‌سنت، به‌دلیل اختلاف درباره تاریخ بعثت، مراسم ویژه‌ای برای مبعث ندارند.
در روایات شیعه، برای روز مبعث اعمال مستحبی مانند غسل، روزه، نماز و صلوات نقل شده است.
جایگاه و اهمیت
عید مبعث، از بزرگترین اعیاد اسلامی[۱] و سالروز برگزیده شدن حضرت محمد(ص) به پیامبری است.[۲] بعثت حضرت محمد(ص) از مهم‌ترین رویدادهای تاریخ اسلام به‌شمار می‌رود. درباره تاریخ دقیق آن اختلاف نظر وجود دارد. بنابر دیدگاه مشهور شیعه و برخی اهل‌سنت، این رویداد در ۲۷ رجب و بنابر دیدگاه مشهور اهل‌سنت، در ماه رمضان رخ داده است.[۳] اما درباره روز آن اختلاف‌نظر دارند.[۴] ازاین‌رو، شیعیان و برخی اهل‌سنت، ۲۷ رجب را گرامی می‌دارند.[۵]
برگزاری مراسم جشن
عید مبعث در بسیاری از جوامع شیعی با برگزاری جشن‌های مذهبی همراه است.[۶] این مراسم معمولاً شامل گردهمایی در مساجد، حسینیه‌ها و دیگر اماکن مذهبی، سخنرانی، قرائت قرآن، مدیحه‌سرایی، دعا، اطعام و آذین‌بندی است.[۷] در ایران[۸] و برخی از مناطق عراق[۹] ۲۷ رجب، تعطیل رسمی است.
مراسم عید مبعث در بسیاری از کشورهای دارای جمعیت شیعه یا مراکز اسلامی، از جمله در آسیا، اروپا و آفریقا برگزار می‌شود.[۱۰] همچنین برخی از اهل‌سنت نیز این مناسبت را گرامی می‌دارند.[۱۱]
اعمال شب و روز مبعث
در کتاب‌های دعا، برای شب و روز مبعث اعمالی ذکر شده است که انجام آنها مستحب است.[۱۲] در کتاب زاد المعاد به نقل از امام جواد(ع)، فضیلت اعمال عبادی شب و روز ۲۷ رجب، از هر آنچه خورشید بر آن می‌تابد، برتر شمرده شده و شیعیان به انجام این اعمال سفارش شده‌اند.[۱۳] همچنین از شب ۲۷ رجب با نام «لیلة المَحیا»، به‌معنای شب اِحیا و شب‌زنده‌داری نیز یاد شده است.[۱۴] برخی از اعمال روز و شب ۲۷ رجب عبارتند از:
| شب بیست و هفتم |
|
| روز بیست و هفتم |
|
پانویس
- ↑ اکبری، احکام مناسبت‌ها، ۱۳۸۸ش، ص۱۳۸.
- ↑ راغب اصفهانی، المفردات، ۱۴۱۲ق، ج۱، ص۱۳۲.
- ↑ آیتی، تاریخ پیامبر اسلام، ۱۳۶۹ش، ص۸۴.
- ↑ طبری، تاریخ الطبری، ۱۸۷۹م، ج۲، ص۴۴.
- ↑ «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟»، خبرگزاری رضوی.
- ↑ «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟»، خبرگزاری رضوی.
- ↑ «عید مبعث ۱۴۰۳ در جهان اسلام»، خبرگزاری ایمنا.
- ↑ «لایحه قانونی تعیین تعطیلات رسمی کشور»، سایت مرکز پژوهش‌های مجلس.
- ↑ «النجف تعطّل الدوام الیوم بمناسبة المبعث النبوی، سایت بغداد الیوم.
- ↑ «جشن مبعث پیامبر(ص) در کشورهای مختلف جهان برگزار شد.»، خبرگزاری حوزه.
- ↑ «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟»، خبرگزاری رضوی.
- ↑ مجلسی، زاد المعاد، ۱۴۲۳ق، ص۳۴.
- ↑ مجلسی، زاد المعاد، ۱۴۲۳ق، ص۳۴.
- ↑ انصاری، «رجب»، ص۱۷۶.
- ↑ قمی، مفاتیح الجنان، ۱۳۸۸ش، ص۲۴۸-۲۵۳.
- ↑ قمی، مفاتیح الجنان، ۱۳۸۸ش، ص۲۵۳-۲۵۵.
منابع
- عید مبعث ۱۴۰۳ در جهان اسلام، خبرگزاری ایمنا، انتشار: ۸ بهمن ۱۴۰۳ش، بازدید: ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- آیتی، محمدابراهیم، تاریخ پیامبر اسلام، تهران، دانشگاه تهران، ۱۳۶۹ش.
- اکبری، محمود، احکام مناسبت‌ها، قم، فتیان، ۱۳۸۸ش.
- انصاری، محمدرضا، «رجب»، در دانشنامه دائرة المعارف تشیع (ج۸)، قم، سعید محبی، ۱۳۷۹ش.
- راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد، مفردات الفاظ قرآن، بیروت، دارالقلم، ۱۴۱۲ق.
- طبری، محمد بن جریر، تاریخ الطبری، بیروت، ۱۸۷۹م.
- «لایحه قانونی تعین تعطیلات رسمی کشور»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، مصوب ۸ تیر ۱۳۵۹ش، تاریخ بازدید: ۲۸ تیر ۱۴۰۵ش.
- قمی، عباس، مفاتیح‌الجنان، قم، دارالعرفان، ۱۳۸۸ش.
- «جشن مبعث پیامبر(ص) در کشورهای مختلف جهان برگزار شد»، خبرگزاری حوزه، انتشار: ۲۶ فروردین ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۴ش.
- «عید مبعث یا معراج مذاهب اسلامی ۲۷ رجب چگونه جشن می‌گیرند؟»، خبرگزاری رضوی، انتشار: ۳ فروردین ۱۳۹۹ش، بازدید: ۲۸ تیر ۱۴۰۵ش.
- «النجف تعطّل الدوام الرسمي غدًا الخميس»، مندرج در سایت بغداد الیوم، تاریخ درج مطلب: ۷ فرویه ۲۰۲۴م، تاریخ بازدید: ۱۹ ژوئیه ۲۰۲۶م.