پرش به محتوا

آیه ۷۴ سوره انفال

از ویکی شیعه
آیه ۷۴ سوره انفال
فضیلت مهاجران و انصار
فضیلت مهاجران و انصار
مشخصات آیه
واقع در سورهسوره انفال
شماره آیه۷۴
جزء۱۰


آیه ۷۴ سوره انفال آیه‌ای در ستایش مهاجران و انصار است.[۱] در این آیه به نقش مهاجران و انصار در پیشبرد اسلام اشاره شده است؛‌ در روزهاى سخت و دوران قدرت‌نداشتن اسلام هر یک از آنان، به نوعى آیین خدا و پيامبر(ص) را یاری کردند.[۲] این آیه در میان آیات ۷۲ تا ۷۵ سوره انفال قرار دارد که مطالبی را درباره مهاجران، انصار و سائر گروه‌های مردمی بیان می‌کند.[۳] مضمون آیه ۷۴ سوره انفال در آیاتی مانند آیه ۲۱۸ بقره و آیه ۷۲ انفال نیز آمده است.[۴]

بر اساس آیه ۷۴ انفال، هجرت و جهاد نشانه‌ای از درستی ایمان مهاجران است،[۵] چنان‌که یاری‌کردن و پناه‌دادن به مهاجران نیز ارزشی همچون هجرت و جهاد دارد؛[۶] ازاین‌رو، مهاجران و انصار ایمان واقعی را محقق ساختند[۷] و به دلیل فداکاری‌هایشان، هم در آخرت از نعمت‌های الهی بهره‌مند می‌شوند و هم در این دنیا از عظمت، سربلندی، پیروزی، امنیت، آرامش[۸] و رزق فراوان برخوردار می‌شوند.[۹]

﴿وَالَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ ۝٧٤ [انفال:74]|﴿و کسانی که ایمان آورده و هجرت کرده و در راه خدا به جهاد پرداخته و کسانی که [مهاجران را] پناه داده و یاری کرده‌اند آنان همان مؤمنان واقعی‌اند برای آنان بخشایش و روزی شایسته‌ای خواهد بود ۝٧٤

برخی از علمای شیعه برای اثبات فضیلت جهاد[۱۰] و وجوب هجرت[۱۱] (به‌ویژه در شرایطی که فرد نتواند ایمان خود را حفظ کند[۱۲]) به آیه ۷۴ سوره انفال استناد کرده‌اند. همچنین شیخ طوسی[۱۳] و جوادی آملی،[۱۴] با توجه به این آیه معتقدند، حکم هجرت تا قیامت باقی است و کسانی که در سرزمین کفر، اسلام آورده و به مناطق مسلمان‌نشین هجرت کنند، مهاجر محسوب می‌شوند.

پانویس

  1. طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۸۶۴.
  2. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۷، ص۲۵۸.
  3. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۷، ص۲۵۵-۲۵۸.
  4. برای نمونه بنگرید به: مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۱۱۳؛ و ج۷، ص۲۵۶.
  5. شیخ طوسى، التبیان، دار احیاء التراث العربى، ج۵، ص۱۶۴؛ یزدی، فقه القرآن، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۲۷۹.
  6. جمعى از محققان، جهاد در آينه قرآن، ۱۴۲۸ق، ج۱، ص۳۹۴.
  7. طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۴، ص۸۶۴؛ فیض کاشانى، تفسیر الصافى، ۱۴۱۵ق، ج۲، ص۳۱۶.
  8. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۷، ص۲۵۸.
  9. سبزوارى نجفى، ارشاد الاذهان، ۱۴۱۹ق، ص۱۹۱.
  10. کاشف‌الغطاء، کشف الغطاء، ۱۴۲۲ق، ج۴، ص۲۹۵.
  11. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۷، ص۹۸؛ یزدی، فقه القرآن، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۲۷۹.
  12. یزدی، فقه القرآن، ۱۳۷۴ش، ج۲، ص۲۷۹.
  13. برای نمونه بنگرید به: شیخ طوسى، التبیان، دار احیاء التراث العربى، ج۵، ص۱۶۴.
  14. جوادی آملی، «تفسیر سوره انفال جلسه ۸۳»، پورتال اسراء.

منابع

  • جمعى از محققان در پژوهشگاه تحقيقات اسلامى، جهاد در آينه قرآن، قم، زمزم هدایت، ۱۴۲۸ق.
  • جوادی آملی، عبداالله، «تفسیر سوره انفال جلسه ۸۳»، پورتال اسراء، تاریخ درج مطلب: ۱ تیر ۱۳۷۹ش، تاریخ مراجعه: ۲۲ اریبهشت ۱۴۰۵ش.
  • سبزوارى نجفى، ارشاد الاذهان الی تفسیر القرآن، بیروت، دار التعارف للمطبوعات، ۱۴۱۹ق.
  • شیخ طوسى، محمد بن حسن، التبیان فى تفسیر القرآن، تحقیق احمد قصیرعاملى، بیروت، دار احیاء التراث العربى، چاپ اول، بی‌تا.
  • طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: محمدجواد بلاغی، تهران، ناصرخسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
  • فیض کاشانى، محسن، تفسیر الصافى، تحقیق حسین اعلمى، انتشارات الصدر، چاپ دوم، ۱۴۱۵ق.
  • کاشف‌الغطاء، جعفر بن خضر مالکى، کشف الغطاء عن مبهمات الشریعة الغراء، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
  • مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار(ع)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.
  • یزدی، محمد، فقه القرآن، قم، اسماعیلیان، ۱۳۷۴ش.