پرش به محتوا

فتوای جهاد علیه داعش

مقاله نامزد خوبیدگی
از ویکی شیعه

فتوای جهاد علیه داعش توسط سید علی سیستانی، مرجع تقلید ساکن عراق، در ۱۳ خرداد سال ۱۳۹۳ش[۱]، سه روز پس از اعلام تشکیل بسیج مردمی توسط دولت عراق، صادر شد.[۲] در این فتوا که توسط عبدالمهدی کربلایی، نماینده ایشان در نماز جمعه کربلا، قرائت گردید، از تمامی شهروندان توانمند خواسته شد تا در کنار نیروهای نظامی برای مبارزه با داعش به میدان بیایند.[۳] فتوای سید علی سیستانی به‌صورت واجب کفایی صادر شد، بدین معنا که در ابتدا بر همگان واجب بود، اما با تأمین نیروی کافی، تکلیف از دیگران ساقط می‌شد.[۴] نماینده سید علی سیستانی در کربلا و انگلیس تصریح کردند که این فتوا مخصوص عراقی‌های ساکن عراق است و شامل شیعیان یا عراقی‌های ساکن دیگر کشورها نمی‌شود.[۵]

ترجمه بخشی از فتوای سید علی سیستانی

خطراتی که در حال حاضر عراق و ملت عراق را تهدید می‌کند، دفاع از این سرزمین و جان و ناموس مردم آن را می‌طلبد. این دفاع بر همه شهروندان واجب کفایی است [...] بر این اساس بر شهروندانی که توانایی حمل سلاح و مبارزه با تروریست‌ها و دفاع از کشور و ملت و مقدسات خود را دارند، لازم است برای پیوستن به نیروهای نظامی داوطلب شوند.[۶]

فتوای جهاد علیه داعش به‌عنوان عاملی تعیین‌کننده در تغییر معادلات قدرت، مشروعیت‌بخشی به حشد شعبی و تقویت روحیه مقاومت ارزیابی شده و از آن به‌عنوان نقطه عطفی در شکست تروریسم و جلوگیری از سقوط عراق یاد می‌شود.[۷]

در سال ۱۳۹۲ش/۲۰۱۳م گروهی تکفیری در عراق به نام داعش شکل گرفت[۸] و شهرهای فلوجه و سامرا را تصرف کرد و وارد استان‌های سنی‌نشین الانبار، نینوا و صلاح‌الدین شد و سپس موصل را تصرف کرد.[۹] نیروهای داعش در این مناطق دست به اقدامات تروریستی و کشتار مردم می‌زدند.[۱۰] دولت عراق در واکنش به این حوادث ارتشی مردمی پایه‌گذاری کرد که به حشد شعبی معروف شد.[۱۱]

گفته شده پس از صدور فتوای جهاد علیه داعش، بسیاری از مردم عراق به حشد شعبی پیوستند.[۱۲] شخصیت‌های سیاسی مانند عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر وقت عراق، و محمد حلبوسی، رئیس وقت پارلمان عراق، این فتوا را عامل کلیدی پیروزی بر داعش دانستند[۱۳] و برخی اظهار داشتند که بدون این فتوا، داعش می‌توانست به دیگر مناطق جهان نفوذ کند.[۱۴] در پنجمین سالگرد صدور فتوا (۱۳ حزیران)، پارلمان عراق این روز را به‌عنوان مناسبت ملی به رسمیت شناخت.[۱۵]

گفته شده در پنجمین سالگرد صدور این فتوا[۱۶] و پس از آزادسازی مناطق تحت تصرف داعش، برخی از شخصیت‌های سیاسی عراق از احتمال منحل شدن حشد شعبی سخن گفتند، اما سید علی سیستانی تأکید کرد که فتوا همچنان معتبر است، زیرا تهدید داعش همچنان وجود دارد.[۱۷]

جستار وابسته

پانویس

  1. حطاب، «توظیف الحشد الشعبی فی المدرک السیاسی العراقی»، ص۱۰۸.
  2. حطاب، «توظیف الحشد الشعبی فی المدرک السیاسی العراقی»، ص۱۰۸.
  3. آیت الله سیستانی فتوای جهاد صادر کرد، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  4. نگاه کنید به محمدی، شرح اصول فقه، ۱۳۸۷ش، ج۱، ص۲۰۲.
  5. فتوی الجهاد الکفائی تخص العراقیین، خبرگزاری براثا.
  6. الحشد الشعبی بین مصادرة التضحیات والإصرار علی حله، سایت الاخبار.
  7. مستند جدارالماء: مصاحبه با سران الحشد الشعبی.
  8. نباتیان، زمینه‌های فکری سیاسی جریان بعثی تکفیری داعش، ۱۳۹۳ش، ص۵۳ و ۸۸.
  9. نباتیان، زمینه‌های فکری سیاسی جریان بعثی تکفیری داعش، ۱۳۹۳ش، ص۵۵.
  10. أبشع ۱۰ جرائم لداعش، سایت آر.تی عربیک.
  11. الحشد الشعبی.. القوة النظامیة البدیلة فی العراق، سایت مرکز الجزیرة للدراسات.
  12. مستند جدارالماء: مصاحبه با سران الحشد الشعبی.
  13. فتوای جهاد آیت‌الله سیستانی نقطه عطفی در مقابله با داعش بود، خبرگزاری تسنیم؛ الحلبوسی یشکر السیستانی، خبرگزاری ناس.
  14. اگر فتوای جهاد نبود، داعش به آفریقا و سایر کشورهای جهان می‌رسید، خبرگزاری رسمی حوزه.
  15. الحلبوسی یشکر السیستانی، خبرگزاری ناس.
  16. بیان هام للمرجع السیستانی، شبکه العالم.
  17. السیستانی یجدد فتوی الجهاد، سایت العربی الجدید.

منابع

  • «اگر فتوای جهاد نبود، داعش به آفریقا و سایر کشورهای جهان می‌رسید.»، در خبرگزاری رسمی حوزه، تاریخ درج مطلب۴ اردیبهشت ۱۳۹۷، تاریخ بازدید ۷ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • «فتوای جهاد آیت الله سیستانی نقطه عطفی در مقابله با داعش بود.»، در خبرگزاری تسنیم، تاریخ درج مطلب۳۰ فروردین ۱۳۹۸، تاریخ بازدید ۷ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • «واکنش تروریست‌ها به حکم جهاد آیت الله سیستانی»، در سایت شبکه خبر، تاریخ درج مطلب ۲۵ خرداد ۱۳۹۳، تاریخ بازدید ۷ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • «أبشع ۱۰ جرائم لداعش»، در سایت آر.تی عربیک، تاریخ درج مطلب ۲۰۱۵/۱۲/۴م، تاریخ بازدید ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • ‌«الحشد الشعبی: القوة النظامیة البدیلة فی العراق»، در سایت مرکز الجزیرة للدراسات، تاریخ درج مطلب ۲۰۱۵/۱/۱م، تاریخ بازدید ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • «الحشد الشعبی بین مصادرة التضحیات والإصرار علی حلِّه»، در سایت الاخبار، تاریخ درج مطلب ۱ آگوست ۲۰۱۷م، تاریخ بازدید ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • حطاب، جواد کاظم، «توظیف الحشد الشعبی فی المدرک السیاسی العراقی»، در مجلة حمورابی، سال هفتم، شماره ۲۹، زمستان ۲۰۱۹م.
  • «الحلبوسی یشکر السیستانی بشأن الجهاد الکفائی»، در خبرگزاری ناس، تاریخ درج مطلب ۱۳ ژوئن ۲۰۱۹م، تاریخ بازدید ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • «بیان هام للمرجع السیستانی فی ذکری فتوی الجهاد الکفائی»، در شبکه العالم، تاریخ درج مطلب ۳ فوریه، تاریخ بازدید ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • «السیستانی یجدد فتوی "الجهاد الکفائی" التی أسست الملیشیات»، در سایت العربی الجدید، تاریخ درج مطلب ۷ آوریل ۲۰۱۹، تاریخ بازدید ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • «ممثل الامام السیستانی: فتوی الجهاد الکفائی تخص العراقیین فقط»، در خبرگزاری براثا، تاریخ درج مطلب ۲۰۱۴/۶/۱۵، تاریخ بازدید ۱۴ بهمن ۱۳۹۸ش.
  • مستند جدارالماء: مصاحبه با سران الحشد الشعبی
  • محمدی، علی، شرح اصول فقه، قم، دارالفکر، ۱۳۸۷ش.