پرش به محتوا

آیه ۱۴ سوره بقره

از ویکی شیعه
آیه ۱۴ سوره بقره
مشخصات آیه
واقع در سورهسوره بقره
شماره آیه۱۴
جزء۱
اطلاعات محتوایی
شأن نزولمتخلفین از بیعت با امیرالمومنین(ع) و عبدالله بن ابی
موضوعاعتقادی
دربارهمنافقان


آیه ۱۴ سوره بقره به رفتارهای دوگانه و فریبکارانه منافقان در مواجهه با مؤمنان اشاره دارد.[۱] بر اساس این آیه، منافقان در برخورد با مؤمنان اظهار ایمان می‌کنند، اما در محافل پنهانی با سران خود، بر همراهی با آنان و تمسخر مؤمنان تأکید می‌ورزند.[۲]

﴿وَإِذَا لَقُوا الَّذِينَ آمَنُوا قَالُوا آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْا إِلَى شَيَاطِينِهِمْ قَالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِئُونَ ۝١٤ [بقره:14]﴿و چون با کسانی که ایمان آورده‌اند برخورد کنند می‌گویند ایمان آوردیم و چون با شیطانهای خود خلوت کنند می‌گویند در حقیقت ما با شماییم ما فقط [آنان را] ریشخند می‌کنیم ۝١٤

گفته شده است مقصود از «شیاطینهم» در این آیه، بزرگان منافقان[۳]، رؤسای کفار و یا یهودیانی هستند که منافقان را به تکذیب و نفاق تحریک می‌کردند، هستند.[۴] در روایتی از امام باقر(ع) هم نقل شده است که مقصود، کاهنان یهود می‌باشد.[۵]

در روایات تفسیری شیعه، این آیه بر کسانی تطبیق شده است که در ظاهر دم از دوستی و ایمان به ولایت امیرالمومنین(ع) می‌زنند، اما در باطن با دشمنان آنان همسو هستند و نفاق می‌ورزند.[۶] در پاره‌ای از گزارش‌ها چنین نقل شده است که شأن نزول آیه درباره جریان نفاق در صدر اسلام و شخص عبدالله بن ابی بن سلول و یارانش است.[۷]

پانویس

  1. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۹۶.
  2. ابوالفتوح رازى، روض الجنان و روح الجنان، ۱۴۰۸ق،‏ ج۱، ص۱۲۵؛طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۱۴۰.
  3. طوسى، التبيان،‏ بی‌تا، ج۱، ص۷۹.
  4. طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۱۴۰.
  5. طوسى، التبيان،‏ بی‌تا، ج۱، ص۷۹.
  6. بحرانی، البرهان فی تفسیر القرآن، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۱۴۲-۱۴۴.
  7. سیوطی، الدر المنثور، ۱۴۰۴ق، ج۱، ص۳۱.

منابع

  • ابوالفتوح رازى، حسين بن على، روض الجنان و روح الجنان فى تفسيرالقرآن‏، تحقيق: محمد جعفر ياحقى و محمد مهدى ناصح‏، مشهد، بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى،‏ ۱۴۰۸ق.‏
  • بحرانی، سید هاشم، البرهان فی تفسیر القرآن، قم، مؤسسه البعثة، ۱۴۱۶ق.
  • طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران، ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
  • طوسى، محمد بن حسن، التبيان فى تفسير القرآن،‏ تحقيق: احمد قصيرعاملى، بیروت، دار احياء التراث العربى‏، بی‌تا.
  • مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۷۴ش.