آیه ۱۱ سوره بقره
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره بقره |
| شماره آیه | ۱۱ |
| جزء | ۱ |
| اطلاعات محتوایی | |
| شأن نزول | منافقان |
| موضوع | اعتقادی |
| آیات مرتبط | آیات ۸ تا ۲۰ سوره بقره و سوره منافقون |
آیه ۱۱ سوره بقره منافقان را با ویژگی فسادگرانی توصیف کرده که ادعای اصلاحگری دارند.[۱] در سوره بقره از منافقان مدینه نخست در آیه ۸ یاد شده و سپس در آیات بعد ازجمله آیه ۱۱، ویژگیهای آنان را بیان میکند.
به گفته مکارم شیرازی یکی از ویژگی منافقان ادعای اصلاحگری آنانست. زیرا وقتی به آنان گفته شود در روى زمين فساد نكنيد، میگويند ما فقط اصلاح كنندهايم.[۲]
﴿وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قَالُوا إِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُونَ ١١﴾ [بقره:11]﴿و چون به آنان گفته شود در زمین فساد مکنید میگویند ما خود اصلاحگریم ١١﴾
فخر رازی از مفسران اهلسنت احتمال داده که این گفتگو میان رسول الله(ص) و یا بعضی از مؤمنان با منافقان رخ داده باشد.[۳]
به گفته محسن قرائتی، اگرچه منافقان پندپذير و نصيحتخواه نيستند، ولى بهتر است آنها را موعظه و نهى از منكر كرد.[۴] همچنین او معتقد است نفاق، عامل فساد است و منافق چندچهره بودن خود را مردمدارى و اصلاحطلبى میداند و با ستايش نابهجا از خود، درصدد فریب دادن ديگران و توجيه خلافكارىهاى خويش است.[۵]
شرف الدین استرآبادی و سید هاشم بحرانی با نقل روایتی از تفسیر امام حسن عسکری(ع)، آیه ۱۱ سوره بقره را بر منافقانی تطبیق دادهاند که بیعت خود با امام علی(ع) در روز غدیر را شکستند.[۶]
پانویس
- ↑ شیخ طوسى، التبيان فى تفسير القرآن، بیتا، ج۱، ص۷۴؛ طبرسى، مجمع البيان فى تفسير القرآن، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۱۳۸.
- ↑ مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۹۴.
- ↑ فخر رازى، مفاتيح الغيب، ۱۴۲۰ق، ج۲، ص۳۰۶.
- ↑ قرائتى، تفسير نور، تهران، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۰.
- ↑ قرائتى، تفسير نور، تهران، ۱۳۸۳ش، ج۱، ص۶۰.
- ↑ استرآبادى، تأويل الآيات الظاهرة، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۴۶؛ بحرانى، البرهان فى تفسير القرآن، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۱۴۰.
منابع
- استرآبادى، على، تأويل الآيات الظاهرة في فضائل العترة الطاهرة، مصحح: استاد ولى، حسين، قم، مؤسسة النشر الإسلامي، ۱۴۰۹ق.
- بحرانى، هاشم بن سليمان، البرهان فى تفسير القرآن، تحقيق: قسم الدراسات الاسلامية موسسة البعثة، تهران، بنياد بعثت، ۱۴۱۶ق.
- طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البيان فى تفسير القرآن، تحقيق: محمد جواد بلاغى، تهران، انتشارات ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
- شیخ طوسى، محمد بن حسن، التبيان فى تفسير القرآن، تحقيق: احمد قصيرعاملى، بیروت، دار احياء التراث العربى، بیتا.
- فخر رازى، محمد بن عمر، مفاتيح الغيب، بیروت، دار احياء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.
- قرائتى، محسن، تفسير نور، تهران، مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، ۱۳۸۳ش.
- مكارم شيرازى، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتب الإسلامية، ۱۳۷۴ش.