بحث:آیه ۱۴ سوره بقره
آخرین نظر: دیروز در ۱۷:۱۸ توسط M.motahhari در مبحث ارزیابی ۲
نکاتی برای اصلاح مقاله
@M.motahhari: با سلام و احترام نکاتی برای اصلاح مقاله عرض میشود:
- مشکل مهم مقاله حاضر این است که مدعا با آنچه در منابع آمده تطابق ندارد، بلکه اشتباه هایی رخ داده که اصلا در منابع نیست. برای این منظور چند مورد ابتدایی بررسی شد. با توجه به وقتگیر بودن این امر در این مرحله، به بررسی این چند مورد بسنده می شود. اما برای مرحله بعدی لازم است تمام مستندات بازبینی شوند.
- بنده به تفسیر المیزان چاپ جامعه مدرسین سال 1417 دسترسی نداشتم. اما با مراجعه به چاپهای دیگر متوجه شدم که علامه این آیه را از اساس تفسیر نکرده و تنها به ذکر آیه عربی بسنده نموده است.
- در دو مورد به «مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۹۰.» آدرس داده شده که هر دو ناصحیح و بی ربط به آیه است. (در صورت اصلاح آدرس این تفسیر، لازم است به این نکته توجه شود که مطلب به ترجمه ایشان مستند نشود)
- به «فخر رازی، مفاتیح الغیب، ۱۴۲۰ق، ج۲، ص۱۱۷» آدرس داده شده علاوه بر اینکه در اینجا آدرس دادن به تفاسیر اهل سنت وجهی ندارد، جلد دوم این چاپ از صفحه 248 آغاز میشود.
- گفته شده: «مقصود از «شیاطینهم» در این آیه، سران و بزرگان کفر، کاهنان، یا یهودیانی هستند که منافقان را به تکذیب و نفاق تحریک میکردند» علاوه بر مجمع البیان به الدر المنثور نیز آدرس داده شده است. مطابق شیوه نامه آیات تنها در مواضع اختلافی یا کلامی و یا جایی که نکته ای وجود داشته باشد، به تفاسیر اهل سنت آدرس داده میشود. علاوه بر اینکه الدر المنثور در جزئیاتی که در جمله ذکر شده، تطابق کاملی با مجمع البیان ندارد. البته آدرس مجمع البیان هم طبق کامنت قبل اشکال دارد. نکته مهم اینکه خواننده با دیدن این مستندها گمان میکند که این جمله دیدگاه صاحب کتاب است، این در حالیست که هر دو مفسر تنها به ذکر روایت بسنده کرده اند و از اظهار نظر خودداری کرده اند. حتی اگر گفته شود که سکوت آنها نشان رضایت ایشان به این تفسیر است، اما باید توجه شود، که آنچه در مجمع البیان آمده، چنین است: «قيل رؤساؤهم من الكفار عن ابن عباس و قيل هم اليهود الذين أمروهم بالتكذيب و روي عن أبي جعفر الباقر ع أنهم كهانهم» یعنی یک تفسیر را با تعبیر قیل به ابن عباس نسبت میدهد، و تفسیر متفاوتی را با تعبیر قیل ذکر کرده، قائل آن را مشخص نمیکند، و سومی را به امام باقر نسبت میدهد. اما در جمله ای که در مقاله آمده، هر سه در یک وزان قرار داده شده، و کلام معصوم و غیر معصوم در یک ردیف قرار گرفته است.
برخی اشکالات دیگر مقاله عبارتند از:
- در جعبه اطلاعات بخش آیات مرتبط، مربوط به آیاتی از سوره ها و بخشهای دیگر قرآن است که مضمون یکسانی با آیه مورد بحث دارند. منظور آیات پسینی و پیشینی نیست که مکمل معنای آیه مورد بحث هستند. همچنین ذکر کل سوره منافقون هم صحیح نیست چون هر یک از آیات آن به جنبه ای از ویژکی های منافقان پرداخته نه خصوص آن ویژگی که در آیه مورد بحث آمده است.
- همچنین در بخش جعبه اطلاعات، منظور از شأن نزول، آن واقعه و یا حادثه و یا سوالی است که در پی آن ، این آیه نازل شده است. و مراد از آن موضوعی نیست که این آیه درباره آن نازل شده است . بلی، کلمه منافقان را میتوان در جعبه اطلاعات در بخش مربوط به «درباره» آورد.
- از تعابیر طلبگی و تخصصی نباید استفاده کرد، مثلا اظهار ایمان میکنند.
- به جای استفاده از جمع مکسر، از جمع فارسی استفاده میشود. مثلا به جای محافل ، محفلها بهتر است. البته بهتر از آن استفاده از تعابیر ساده فهم فارسی است، مانند نشستهای ، دیدارهای، جمع های ...
- در کل قلم سنگین است و خواننده عامی برخی جملات را باید دوباره خوانی نماید. این مشکل بر کل مقاله سایه افکنده است. برای نمونه میتوان به جای «این آیه در پیوند با آیات پیشین، بخشی از توصیف ویژگیهای شخصیتی منافقان به شمار میآید» چنین گفت: «این آیه در ادامه آیات پیشین، برخی از ویژگیهای شخصیتی منافقان را بیان میکند.»
- گفته شده: این آیه در پیوند با آیات پیشین... آیا با آیات پسین چنین رابطه ای ندارد؟
- هنگام بارگزاری تصویر نام تصویر به گونه رایج آن انتخاب شود تا در جستجو های بعدی اشکالی به وجود نیاید . به جای «پرونده:ایه ۱۴ سوره بقره.png» تعبیر «آیه» آی با کلاه رایج تر است.
- ترجمه آیه دوباره تکرار شده است.
- فهرست گلوله ای به نادرستی استفاده شده است. باید بین جملاتی که به ظاهر بی ربط، پیوند ایجاد کرد، نه اینکه با درج فهرست گلوله ای مخاطب را از جمله ای به جمله دیگر پرت کرد.
- توالی واژگان مترادف مناسب نیست. برای نمونه (سران و بزرگان)
- گفته شده: «این آیه در پیوند با آیات پیشین، بخشی از توصیف ویژگیهای شخصیتی منافقان به شمار میآید» بنده کتاب مجمع البیان چاپ ناصرخسرو سال 1372ش را تنها در نرم افزار جامع تفاسیر یافتم. اما ج1، ص71، که در این مدخل به آن آدرس داده شده، مربوط به مباحث مقدماتی کتاب است و اصلا تفسیر آغاز نشده است. علاوه بر این، در مجمع البیان ذیل مباحث مربوط به این آیه، به پیوند این آیه با آیات پیشین اشاره نشده است. مگر اینکه در بخش دیگری این سخن گفته شده باشد.
- گفته شده است: «در روایات تفسیری شیعه...» آیا در روایات شیعه مخالف این مضمون، روایت دیگری نیست که از چنین ادبیاتی استفاده شده است.
- بعد از گزارش روایات شیعه گفته شده است: «در پارهای از گزارشهای تاریخی که در برخی منابع اهل سنت نیز آمده» با توجه به ادبیات جمله (نیز) برای این گفته دو مستند لازم است، یکی برای گزارش های تاریخی شیعه، و دیگری برای اهل سنت--علیخانی (بحث) ۲۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۴۲ (+0330)
- @Alikhani:
- با سلام و احترام مقاله بازبینی و اصلاح گردید. M.motahhari (بحث) ۱۱ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۱۷ (+0330)
ارزیابی ۲
@M.motahhari: با سلام و احترام مجدد
- تعبیر «و به بیان ویژگیهای منافقان پرداخته است و نشانههای آنان را برای مردم بازگو مینماید» حشو است. نه در مستند آمده و نه در آیه چنین ویژگی ها و نشانه هایی بیان نشده است.
- در موارد متعددی جمله بندی ها اشکال دارد و با بازخوانی این اشکالات روشن می شود.
- جمله «برخی معتقدند که منافقان تمسخر ... مطرح میکردند» هم جمله بندی اشکال دارد و هم تکرار همان بخش اول مقاله است و مطلب جدیدی نیست.
- آدرس «طبرسی، مجمع البیان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۷۱.» صحیح نیست.
- مرحوم حویزی در نور الثقلین روایت را از مجمع البیان نقل کرده است. اینکه در مقاله هم به مجمع البیان آدرس داده شود هم به نور الثقلین ، از مصادیق زیاده نویسی است.
- توالی واژگان مترادف مناسب نیست. برای نمونه (سران و بزرگان)
- گفته شده: «همچنین در پارهای از گزارشهای تاریخی که در برخی منابع اهل سنت نیز آمده ...» از این جمله چنین استفاده میشود که این گزارش در کتاب شیعیان آمده و علاوه بر آن در کتب اهل سنت هم هست. در حالی که تنها به الدر المنثور آدرس داده شده است.--علیخانی (بحث) ۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۱۵ (+0330)
- @Alikhani:
- با سلام و احترام
- مقاله مجددا بازنگری شد. M.motahhari (بحث) ۱۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۸ (+0330)