آیه ۱۳ سوره بقره
 | |
| مشخصات آیه | |
|---|---|
| واقع در سوره | سوره بقره |
| شماره آیه | ۱۳ |
| جزء | ۱ |
| اطلاعات محتوایی | |
| شأن نزول | منافقان |
| موضوع | اعتقادی |
| آیات مرتبط | آیات ۸ تا ۲۰ سوره بقره و سوره منافقون |
آیه ۱۳ سوره بقره به منافقانی اشاره دارد که ایمانآوردن مسلمانان به پیامبر(ص) و دین اسلام را سفاهت میدانستند و خود را از آن برکنار میشمردند؛ اما قرآن آنان را سفیهان واقعی معرفی میکند که از سفاهت خود آگاه نیستند.[۱] این آیه در میان آیات ۸ تا ۲۰ سوره بقره قرار دارد که به توصیف منافقان پرداخته است.[۲]
﴿وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَكِنْ لَا يَعْلَمُونَ ١٣﴾ [بقره:13]﴿و چون به آنان گفته شود همان گونه که مردم ایمان آوردند شما هم ایمان بیاورید میگویند آیا همان گونه که کم خردان ایمان آوردهاند ایمان بیاوریم هشدار که آنان همان کمخردانند ولی نمیدانند ١٣﴾
در تفاسیر درباره سفیهبودن منافقان چند نکته مطرح شده است:
- سفیه کسی است که آنچه را باید حفظ کند، تباه میسازد؛ منافق نیز در حالی که ظاهر ایمان دارد، در باطن کفر میورزد و نافرمانی میکند.[۳]
- منافق نفاق و فریبکاری خود را نشانه عقل و تدبیر میپندارد.[۴]
- منافقان دچار جهل مرکباند؛ زیرا علاوه بر سفاهت، از نادانی خود نیز آگاهی ندارند.[۵]
- از ویژگیهای منافقان، وارونهنمایی ارزشهاست؛ معروف را منکر و منکر را معروف میشمارند.[۶]
بهگفته سید محمدحسین فضلالله در تفسیر من وحی القرآن، این آیه یکی از شیوههای منافقان یعنی تحقیر مؤمنان را بیان میکند.[۷] وی همچنین تسلیمنشدن در برابر حق را از مصادیق سفاهت در فرهنگ قرآن دانسته است.[۸]
شرفالدین اِستَرآبادی و سید هاشم بحرانی با نقل روایتی از تفسیر امام حسن عسکری(ع)، این آیه را بر منافقانی تطبیق کردهاند که پس از واقعه غدیر بیعت خود با امام علی(ع) را نقض کردند.[۹]
پانویس
- ↑ مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۹۵.
- ↑ شیخ طوسى، التبيان، بیتا، ج۱، ص۶۷؛ طبرسى، مجمع البيان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۱۳۹؛ فخر رازى، مفاتيح الغيب، ۱۴۲۰ق، ج۲، ص۳۰۷.
- ↑ طبرسى، مجمع البيان، ۱۳۷۲ش، ج۱، ص۱۳۹.
- ↑ مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ۱۳۷۴ش، ج۱، ص۹۵.
- ↑ رضایی اصفهانی، تفسیر قرآن مهر، ۱۳۸۷ش، ج۱، ص۱۸۲.
- ↑ هاشمی رفسنجانی، تفسیر راهنما، ۱۳۸۶ش، ج۱، ص۶۰.
- ↑ فضلالله، تفسير من وحى القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۱۴۶.
- ↑ فضلالله، تفسير من وحى القرآن، ۱۴۱۹ق، ج۱، ص۱۴۷.
- ↑ استرآبادى، تأويل الآيات الظاهرة، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۴۳؛ بحرانى، البرهان، ۱۴۱۶ق، ج۱، ص۱۴۱.
منابع
- استرآبادی، علی، تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة، مصحح: استاد ولی، حسین، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ۱۴۰۹ق.
- بحرانی، هاشم بن سلیمان، البرهان فی تفسیر القرآن، تحقیق: قسم الدراسات الاسلامیة موسسة البعثة، تهران، بنیاد بعثت، ۱۴۱۶ق.
- رضایی اصفهانی، محمدعلی، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن، ۱۳۸۷ش.
- شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: احمد قصیرعاملی، بیروت،دار احیاء التراث العربی، بیتا.
- طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: محمد جواد بلاغی، تهران، انتشارات ناصر خسرو، ۱۳۷۲ش.
- فخر رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت،دار احیاء التراث العربی، ۱۴۲۰ق.
- فضل الله، سید محمد حسین، تفسیر من وحی القرآن، بیروت،دار الملاک للطباعة و النشر، ۱۴۱۹ق.
- مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، تهران،دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش.
- هاشمی رفسنجانی، تفسیر راهنما، قم، بوستان کتاب، ۱۳۸۶ش.