پرش به محتوا

ترور آیت‌الله خامنه‌ای

از ویکی شیعه
ترور آیت‌الله خامنه‌ای
تصویر هوایی از بیت رهبری پس از حمله موشکی در جنگ رمضان
تصویر هوایی از بیت رهبری پس از حمله موشکی در جنگ رمضان
شرح ماجراحمله موشکی اسرائیل و آمریکا به بیت رهبری و شهادت رهبر ایران
زمان۹ اسفند سال ۱۴۰۴ش
مکانتهران
عاملانرژیم صهیونیستی با همکاری آمریکا
نتایجشهادت سید علی حسینی خامنه‌ای و برخی از اعضای خانواده و دفترش
پیامدهااعلام جهاد گروه‌های مقاومت و حمله به اسرائیل، فتوای جهاد برخی از مراجع تقلید
واکنش‌هاآغاز عملیات وعده صادق ۴، محکومیت رژیم صهیونیستی و حمایت از ایران از سوی مقامات کشورهای مختلف و گروه‌های مقاومت و تظاهرات و خون‌‌خواهی مردم ایران و کشورهای مختلف
مرتبطترور سید حسن نصرالله


ترور آیت‌الله خامنه‌ای به شهادت سید علی خامنه‌ای، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران اشاره دارد که طی حمله مشترک آمریکا و اسرائیل در ساعات ابتدایی جنگ رمضان در ۹ اسفند سال ۱۴۰۴ش به مجموعه بیت رهبری در تهران رخ داد. در این حمله، همچنین شماری از اعضای خانواده رهبر ایران، مسئولان دفتر رهبری و فرماندهان نظامی نیز به شهادت رسیدند.

مراجع تقلید شیعه و برخی از فقیهان اهل‌سنت تسلیت گفتند و محکوم کردند. برخی همچون عبدالله جوادی آملی و حسین نوری همدانی نیز علیه آمریکا و اسرائیل فتوای جهاد دادند. شماری از شخصیت‌های سیاسی جهان اسلام و رؤسا و نخست‌وزیران کشورهای متعدد مانند روسیه، پاکستان، عراق، تاجیکستان، ازبکستان، مالزی، کنگره ملی هند، وزارت خارجه چین و لبنان و گروه‌های مقاومت نیز به شهادت خامنه‌ای واکنش نشان دادند و آن را تسلیت گفتند. مراسم‌های عزاداری و تجمع‌های اعتراضی در کشورهای مختلفی از جمله در سراسر ایران، عراق، پاکستان، هند، لبنان، یمن، استرالیا، نیجریه، ترکیه و کشمیربرگزار شد.

در پی ترور سید علی خامنه‌ای، مجلس خبرگان رهبری در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴، سید مجتبی خامنه‌ای را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران انتخاب کرد.

شرح واقعه

سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، صبح روز شنبه ۹ اسفند ۱۴۰۴ش/۱۰ رمضان ۱۴۴۷ق/۲۸ فوریه ۲۰۲۶م در حمله هوایی آمریکا و اسرائیل به مجموعه بیت‌رهبری در تهران به شهادت رسید.[۱] رئیس‌جمهور آمریکا و نخست‌وزیر اسرائیل در همان روز از بمباران بیت‌رهبری و کشته شدن رهبر ایران خبر دادند؛ اما صداوسیمای ایران سحر روز بعد شهادت او را اعلام کرد.[۲] گفته شده بیت‌رهبری در این حملات به صورت کامل تخریب شد.[۳]

حمله به بیت رهبری پس از اطلاع از جلسه رهبری با مقام‌های ارشد، صبح شنبه حدود ساعت ۹:۴۰ و با شلیک ده‌ها موشک از جمله موشک‌های بلواسپارو توسط ۵۰ جنگنده اسرائیلی انجام شد.[۴] تعداد موشک‌ها از ۳۰[۵] تا بیش از ۱۰۰[۶] فروند گفته شده است.

گفته شده سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل ازجمله یگان ۸۲۰۰ و یگان ۹۹۰۰، بیش از دو دهه رهبر و مقام‌های ارشد ایران را زیرنظر داشتند و برنامه‌ها و موقعیت‌های آنان را نقشه‌برداری می‌کردند.[۷] سازمان اطلاعاتی آمریکا (سیا) نیز با سازمان‌های اطلاعاتی اسرائیل همکاری داشت.[۸]

تجمع و عزاداری مردم در خیابان کشوردوست در کنار مقتل آیت‌الله خامنه‌ای.

در این حملات، جمعی از اعضای خانواده رهبر ایران (دختر،‌ داماد، عروس و نوه)، برخی از اعضای دفتر او و شماری از فرماندهان نظامی همچون رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده سپاه پاسداران و وزیر دفاع نیز شهید شدند.[۹]

جنایت سیاسی و مذهبی

در چارچوب حقوق بین‌الملل، ترور رهبران سیاسی کشورها عموماً به‌عنوان نقض اصول حاکمیت ملی و قواعد بنیادین روابط بین‌الملل تلقی می‌شود. بر همین اساس با توجه به جایگاه مذهبی سید علی خامنه‌ای به عنوان رهبر شیعیان جهان، این اقدام علاوه بر جنایت سیاسی، جنایتی مذهبی نیز شمرده شده است.[۱۰]

چرایی و هدف از ترور

بخشی از آخرین سخنرانی آیت‌الله خامنه‌ای (۲۸ بهمن ۱۴۰۴ش)

ملّت ایران درس‌های اسلامی و شیعیِ خودش را خوب بلد است؛ می‌داند که چه کار کند. امام حسین(ع) فرمود: «مِثلی لایُبایِعُ مِثلَ یَزید؛ کسی مثل من، با کسی مثل یزید بیعت نمی‌کند». ملّت ایران در واقع می‌گویند: ملّتی مثل ما، با این فرهنگ، با این سابقه، با این معارف عالی، با سردمدارانی مثل افراد فاسدی که امروز در آمریکا بر سر کارند، بیعت نخواهد کرد.[۱۱]

در برخی گزارش‌ها، هدف از ترور آیت‌الله خامنه‌ای، نابودی ایران و به دست گرفتن کنترل کامل آن از طریق ترور ارکان قدرت همچون رهبری و فرماندهان و تصمیم‌گیرندگان ارشد ایران،[۱۲] تغییر ساختار سیاسی ایران،[۱۳] کاهش انسجام داخلی، محدودسازی نفوذ منطقه‌ای ایران و سلطه رژیم صهیونیستی بر منطقه[۱۴] عنوان شده است. رئیس‌جمهور آمریکا در سخنانی هدف از ترور رهبر ایران را عدالت برای ایران و جهان دانسته و گفته است که این بهترین فرصت برای مردم ایران است تا کشورشان را پس بگیرند.[۱۵] گزارش‌های دیگری، این رویداد را با مناقشات مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران مرتبط دانسته و ادعا کرده‌اند که جلوگیری از پیشرفت هسته‌ای ایران به‌عنوان یکی از انگیزه‌های ترور مطرح بوده است.[۱۶] این در حالی است که سید علی خامنه‌ای پیش‌تر تولید و استفاده از سلاح‌های کشتار جمعی را ممنوع اعلام کرده بود[۱۷] و مذاکراتی میان ایران و آمریکا بر سر برنامه هسته‌ای ایران در جریان بود. همچنین آمریکا در خرداد ۱۴۰۴ش تأسیسات هسته‌ای ایران را بمباران کرد و مدعی نابودی آنها شد.[۱۸] در دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز آمریکا و اسرائیل اغتشاشاتی را با هدف تغییر نظام جمهوری اسلامی ساماندهی کرده بودند که به شکست انجامید.[۱۹] پیش از این رویداد، سید علی خامنه‌ای در سخنرانی‌های خود برابر تهدیدات رئیس‌جمهور آمریکا، بر مخالفت با مذاکره یا سازش با آمریکا تأکید کرده و در واکنش به تهدیدها، از احتمال گسترش درگیری‌ها به سطح منطقه سخن گفته بود.[۲۰] وی در مخالفت با سازش، گاه به مفاهیم و الگوهای تاریخی و دینی در ادبیات شیعه نیز استناد می‌کرد؛ مانند سخن امام حسین(ع) در واقعه کربلا: «مثلی لایبایع مثله؛ مثل من با مثل یزید بیعت نمی‌کند».[۲۱]

سید علی خامنه‌ای به عنوان رهبر محور مقاومت شناخته می‌شد و از گروه‌ها و جریان‌های ضداشغال‌گری و مخالف نفوذ غرب در غرب آسیا حمایت می‌کرد.[۲۲]

تهدیدهای ترور رهبر ایران

پیش از شهادت رهبر ایران، آمریکا و اسرائیل بارها او را تهدید به ترور کرده بودند. از جمله در جنگ دوازده‌روزه اسرائیل با ایران، رئیس‌جمهور آمریکا، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی و وزیر جنگ اسرائیل به طور آشکار او را تهدید به ترور کردند[۲۳] که این تهدیدها با واکنش مراجع تقلید شیعه، حوزه علمیه نجف و قم و بسیاری از علما و نهادهای مسلمان مواجه شد.[۲۴] در بیانیه حوزه علمیه نجف آمده است: «هرگونه تعرض به وی به‌معنای اعلام جنگ با تمام امت مسلمان و خیانتی آشکار به ارزش‌های تمدن توحیدی تلقی می‌شود.»[۲۵] همچنین برخی از مراجع تقلید همچون آیت‌الله مکارم شیرازی[۲۶] و نوری همدانی[۲۷] هرگونه تهدید و تعرض علیه رهبری و مرجعیت شیعه را در حکم محاربه دانسته بودند.

تجمع مردم یمن در واکنش به شهادت آیت‌الله خامنه‌ای

واکنش‌ها

ترور رهبر ایران واکنش‌های متعدد و گوناگونی در پی داشت و رسانه‌های جهانی خبر این واقعه را به طور گسترده پوشش دادند.

خداقوت اثر حسن روح‌الامین

واکنش مراجع تقلید

پس از شهادت رهبر ایران، مراجع تقلید و شخصیت‌های حوزوی در قم، نجف و دیگر حوزه‌های علمیه جهان اسلام بیانیه‌هایی در محکومیت این اقدام صادر کردند؛ از جمله سید علی سیستانی، حسین وحید خراسانی، ناصر مکارم شیرازی، حسین نوری همدانی، جعفر سبحانی، سید موسی شبیری زنجانی، محمداسحاق فیاض، یدالله دوزدوزانی،[۲۸] عبدالله جوادی آملی،[۲۹] حسین مظاهری،[۳۰] محمد یعقوبی[۳۱] و سید محمدتقی مدرسی[۳۲] پیام تسلیت صادر کردند. احمد بن حمد الخلیلی، مفتی اعظم عمان، شهادت آیت‌الله خامنه‌ای را تسلیت گفت و از او به‌عنوان مبارزی مقاوم و استوار و حامی فلسطین یاد کرد و فقدانش را مصیبتی بزرگ توصیف نمود.[۳۳]

اعلام جهاد

برخی از فقیهان شیعه همچون عبدالله جوادی آملی[۳۴] و حسین نوری همدانی[۳۵] و عده‌ای از عالمان اهل‌سنت[۳۶] علیه آمریکا و اسرائیل اعلام جهاد کردند. نوری همدانی گفته است بر همه مسلمانان واجب است که منتقم خون رهبرِ شهید خود، از عاملان این جنایت باشند.[۳۷] ناصر مکارم شیرازی نیز شهادت او را مقدمه ظهور امام مهدی(ع) خواند.[۳۸] رئیس جمعیت علمای اهل‌سنت عراق از مراجع تقلید درخواست کرد جهاد علیه اسرائیل و آمریکا را اعلام کنند.[۳۹]

واکنش شخصیت‌ها وجریان‌های سیاسی و مذهبی جهان اسلام

دیوارنگاره مشت گره‌کرده سید علی خامنه‌ای در تقاطع خیابان‌های جمهوری اسلامی و ولی‌عصر(عج) تهران. طراح دانیال فرخ.

شماری از شخصیت‌های سیاسی و مذهبی جهان اسلام نیز به شهادت سید علی خامنه‌ای واکنش نشان دادند و آن را تسلیت گفتند. ازجمله: مقامات سیاسی ایران مانند رؤسای سه قوه،[۴۰] بسیاری از مقامات و شخصیت‌های مذهبی و سیاسی پاکستان،[۴۱] مدیر حوزه‌های علمیه قم،[۴۲] رضا رمضانی، دبیرکل مجمع جهانی اهل‌بیت(ع)،[۴۳] سید عمار حکیم،‌ رهبر جریان حکمت ملى عراق،[۴۴] و سید مقتدی صدر، رهبر جریان صدر عراق،[۴۵] نعیم قاسم، دبیر کل حزب‌الله لبنان،[۴۶] رئیس اقلیم کردستان عراق،[۴۷] فالح الفیاض، رئیس سازمان بسیج مردمی عراق (حشدالشعبی[۴۸] رئیس شورای علمای شیعه افغانستان[۴۹] و رئیس اداره دینی مسلمانان روسیه.[۵۰]

مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی،[۵۱] شورای عالی سیاسی یمن،[۵۲] مجلس اعلای اسلامی عراق،[۵۳] مجلس علمای اندونزی،[۵۴] انجمن شریعت شیعیان در منطقه جامو و کشمیر هند[۵۵] گروه‌های مقاومت منطقه از جمله حزب‌الله لبنان، انصارالله یمن، حماس، جهاد اسلامی فلسطین و جریان‌های شیعه در عراق، بیانیه‌هایی در محکومیت ترور رهبر ایران و اعلام همبستگی با ایران صادر کردند.[۵۶] برخی از رهبران ادیان دیگر ازجمله رئیس کلیسای ارتدکس روسیه نیز آن را تسلیت گفتند.[۵۷]

مقامات سیاسی کشورها

رؤسا و نخست‌وزیران کشورهای مختلف همچون روسیه، پاکستان، ترکیه، عراق، تاجیکستان، کوبا، آذربایجان، ازبکستان، بلاروس، مالزی و کنگره ملی هند، وزیران خارجه چین،[۵۸] ترکیه، عراق،‌ عمان و آذربایجان،[۵۹] رئیس پارلمان لبنان[۶۰] و دبیرکل سازمان همکاری شانگهای[۶۱] شهادت آیت‌الله خامنه‌ای را تسلیت گفتند. ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه ترور رهبر ایران را نقض آشکار معیارهای اخلاقی و حقوق بین‌الملل خواند.[۶۲] چین نیز آن را نقض حاکمیت و امنیت ایران و پایمال کردن اصول منشور سازمان ملل و هنجارهای روابط بین‌الملل شمرد.[۶۳] کره شمالی آن را اقدامی تجاوزکارانه، غیرقانونی و بدترین شکل نقض حاکمیت خواند.[۶۴]

تجمعات و عزاداری مردمی در کشورهای مختلف

مراسم بزرگداشت آیت‌الله خامنه‌ای در لکنهو هند

دولت ایران هفت روز تعطیلی رسمی و چهل روز عزای عمومی اعلام کرد.[۶۵] دولت عراق نیز سه روز عزای عمومی اعلام کرد و استان‌های کربلا و نجف را یک روز تعطیل نمود.[۶۶] سید ساجد علی نقوی، رهبر شیعیان پاکستان، در پاکستان[۶۷] و انجمن شریعت شیعیان در کشمیر و جامو[۶۸] نیز ۴۰ روز عزای عمومی اعلام کردند.

مردم ایران در خون‌خواهی رهبر شهیدشان، راه‌پیمایی و تجمعات سراسری در ایران راه‌ انداختند[۶۹] که تا چهلم و پس از آن نیز ادامه داشت.[۷۰] مردم پاکستان در شهرهای مختلف همچون کراچی،‌ لاهور، اسلام‌آباد و گلگیت و اسکردو تظاهرات کردند و در برخی شهرها به سفارت آمریکا حمله کردند که در پی تیراندازی تفنگداران آمریکایی و مأموران امنیتی، ۳۴ پاکستانی به شهادت رسیدند.[۷۱] در کشمیر نیز تجمعات مردمی توسط پلیس به خشونت کشیده شد. در بغداد مردم ضمن تظاهرات به سفارت آمریکا حمله کردند.[۷۲] مراسم‌های عزاداری و تجمع‌های اعتراضی در کشورهای مختلفی از جمله عراق، پاکستان، هند، لبنان، یمن، استرالیا، نیجریه و ترکیه نیز برگزار شد.

در حرم امام رضا(ع) در مشهد، پرچم سبز رنگ بالای گنبد به نشان سوگ به پرچم سیاه تغییر یافت.[۷۳] مسجد جمکران در قم نیز با برافراشتن پرچم سرخ یا لثارات الحسین به نماد انتقام مزین شد.[۷۴] در حرم امام علی(ع) در نجف،[۷۵] و حرم کاظمین[۷۶] و برخی دیگر از شهرهای عراق مانند بغداد[۷۷] مراسم تشییع نمادین و در پاکستان[۷۸] و ترکیه[۷۹] نماز میت غیابی برگزار شد.

نامه آیت‌الله اعرافی به پاپ

علیرضا اعرافی، مدیر حوزه‌های علمیه، در نامه‌ای به پاپ لئو چهاردهم، ترور رهبر ایران را جنایتی بی‌سابقه در تاریخ ادیان و توهینی آشکار به همه پیروان ادیان الهی دانست و از پاپ خواست این جنایت را محکوم کرده و ارتباط آن با تعالیم مسیحیت را انکار کند. اعرافی اشاره کرده که آیت‌الله خامنه‌ای از حامیان حقوق اقلیت‌ها، به‌ویژه مسیحیان ایران بود و تهدیدات علیه جان او ناشی از دفاعش از مردم فلسطین در برابر نسل‌کشی و اشغالگری بود.[۸۰]

تولید و انتشار آثار هنری

به مناسب شهادت رهبر ایران، هنرمندان و خوانندگان و مداحان آثار هنری متعددی تولید و منتشر کردند؛‌ نماهنگ «مشت گره کرده» با صدای مهدی رسولی، «خامنه‌ای ادامه دارد هنوز» اثر محمود کریمی، «مظلوم صبور» از حسین طاهری، «لبیک یا شهید» اثر ابوذر روحی، «رهبر شهیدم» اثر محمد اسداللهی، «امام شهید» با صدای سید رضا نریمانی و «رهبر شهید» اثر غلام‌رسول صوفی ازجمله این آثار به شمار می‌روند.[۸۱]

برگزاری مراسم در اربعین شهادت

مراسم اربعین آیت‌الله سید علی خامنه‌ای در مشهد (۲۰ فروردین ۱۴۰۵ش)

در روزهای ۱۹، ۲۰ و ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش، به مناسبت چهلمین روز شهادت آیت‌الله خامنه‌ای، مراسم‌هایی در شهرهای مختلف ایران،[۸۲] پاکستان[۸۳] و عراق[۸۴] و دیگر کشورها برگزار گردید.

عملیات وعده صادق ۴

نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، در واکنش به ترور آیت‌الله خامنه‌ای و آ‌غاز جنگ از سوی آمریکا و اسرائیل، عملیات وعده صادق ۴ را با حملات موشکی و پهپادی علیه اهدافی در سرزمین‌های اشغالی و نیز پایگاه‌های نظامی آمریکا در کشورهای امارات، بحرین، قطر، کویت، اردن و عربستان سعودی انجام دادند.[۸۵] موج ۴۲ عملیات وعده صادق ۴ با رمز «لبیک یا خامنه‌ای» و با تقدیم رهبر شهید ایران و خانواده او انجام شد.[۸۶] سپاه پاسداران ایران در بیانیه‌ای در روز دهم اسفند از مجازات سخت، قاطع و پشیمان‌کننده قاتلانِ رهبر (دولت آمریکا و اسرائیل) خبر داده بود.[۸۷] حزب‌الله لبنان نیز در بیانیه‌ای در ۱۱ اسفند اعلام کرد که در انتقام شهادت آیت‌الله خامنه‌ای وارد نبرد با اسرائیل شد.[۸۸] گروه‌های مقاومت نیز در حمایت از ایران به مقابله با آمریکا و اسرائیل پرداختند.[۸۹]

شعار محرم ۱۴۰۵ش؛ خونخواهی شهادت رهبر

در پی شهادت آیت‌الله خامنه‌ای و خون‌خواهی و انتقام شهادت او، شعار «در خیمه حسینیم، خونخواه و جانفداییم» با هشتگ «نحن المنتقمون» به عنوان شعار مشترک هیئت‌های مذهبی از سوی سازمان هیئت و تشکل‌های دینی برای محرم سال ۱۴۰۵ش/۱۴۴۸ق انتخاب شد.[۹۰]

تشییع در ایران و عراق

نمایی از تشییع آیت‌الله خامنه‌ای در کربلا

مراسم تشییع با حضور گسترده مردم و مقامات ایران و برخی کشورها در ۱۵ تیر در تهران، ۱۶ تیر در قم و ۱۷ تیر در نجف و کربلا و ۱۸ تیر در مشهد برگزار شد[۹۱] و بامداد ۱۹ تیر ۱۴۰۵ش پیکر او در حرم امام رضا(ع) (رواق دار الذکر) به خاک سپرده شد.[۹۲] بر پایه گزارش‌ها، در مجموع این مراسم‌ها بین ۴۰ تا ۴۳ میلیون نفر حضور یافتند که بزرگ‌ترین مراسم تشییع در جهان به شمار می‌رود.[۹۳] به‌دلیل شرایط جنگی و ملاحظات امنیتی، مراسم تشییع و خاکسپاری وی تیر ۱۴۰۵ش به تأخیر افتاد.[۹۴]

پیامدها

ترور رهبر ایران پیامدهایی در پی داشت که برخی از آنها عبارتند از:

تشکیل شورای موقت رهبری

نخستین شورای موقت رهبری ایران

پس از اعلام خبر شهادت سید علی خامنه‌ای، مطابق اصل ۱۱۱ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، شورای موقت رهبری تشکیل شد و تا ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ش زمان انتخاب رهبر جدید، به فعالیت خود ادامه داد. اعضای این شورا شامل مسعود پزشکیان (رئیس‌جمهور)، غلامحسین محسنی اژه‌ای (رئیس قوه قضائیه) و علیرضا اعرافی (عضو شورای نگهبان) بودند.[۹۵]

انتخاب سید مجتبی خامنه‌ای به رهبری جمهوری اسلامی ایران

در پی ترور رهبری، مجلس خبرگان رهبری در ۱۷ اسفند ۱۴۰۴ تشکیل جلسه داد و سید مجتبی خامنه‌ای را به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران برگزید. پیش از برگزاری این نشست، آمریکا و اسرائیل با هدف جلوگیری از برگزاری نشست خبرگان و انتخاب رهبر جدید جمهوری اسلامی، ساختمان‌های مجلس خبرگان در تهران و قم را بمباران کردند که به تخریب آنها و شهادت تعدادی از شهروندان و کارکنان مجلس خبرگان انجامید.[۹۶] همچنین این دو رژیم، نمایندگان خبرگان را تهدید کرده و نسبت به انتخاب سید مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان سومین رهبر ایران هشدار داده بودند.[۹۷]

تأثیر بر فضای عمومی جامعه ایران

در ارزیابی برخی تحلیل‌گران، این رویداد تأثیرات قابل‌توجهی بر فضای داخلی ایران داشت. ازجمله به همبستگی انسجام اجتماعی، تشدید نفرت عمومی از آمریکا و اسرائیل و تقویت گفتمان سیاسی جمهوری اسلامی شده است.[۹۸] تشدید خشم داخلی و همچنین خشم متحدان منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ایران شده است.[۹۹]

سید علی خامنه‌ای به عنوان شهید شاخص سال ۱۴۰۵ش معرفی و «لبیک یا خامنه‌ای» به عنوان شعار سال ۱۴۰۵ش راهیان نور اعلام شد.[۱۰۰]

ترور نافرجام در سال ۱۳۶۰

در ۶ تیر سال ۱۳۶۰ش، هنگام سخنرانی در مسجد ابوذر تهران، هدف سوءقصد قرار گرفت.[۱۰۱] و از ناحیه کتف، سینه و دست راست به شدت مجروح شد.[۱۰۲] این ترور به گروه فرقان منتسب شد؛[۱۰۳] اما برخی منابع سازمان مجاهدین خلق را مسئول آن دانسته‌اند.[۱۰۴]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. «اطلاعیه شهادت حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی حسینی خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  2. «علی خامنه‌ای، رهبر ایران کشته شد»، یورنیوز؛ «کشته‌شدن علی خامنه‌ای، رهبر ایران در حملات آمریکا و اسرائیل»، TRT فارسی.
  3. «علی خامنه‌ای، رهبر ایران کشته شد»، یورنیوز؛ «کشته‌شدن علی خامنه‌ای، رهبر ایران در حملات آمریکا و اسرائیل»، TRT فارسی.
  4. «غافلگیری خامنه‌ای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه‌ از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، یورونیوز؛ «جزئیات حمله گسترده به پناهگاه زیرزمینی خامنه‌ای توسط ۵۰ جنگنده اسرائیلی»، صدای آمریکا.
  5. «Report: 30 bombs were dropped on Khamenei’s palace after rare opportunity emerged»، The Times Of Israel.
  6. «جزئیات حمله گسترده به پناهگاه زیرزمینی خامنه‌ای توسط ۵۰ جنگنده اسرائیلی»، صدای آمریکا.
  7. «غافلگیری خامنه‌ای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه‌ از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، یورونیوز؛ «جزئیات حمله گسترده به پناهگاه زیرزمینی خامنه‌ای توسط ۵۰ جنگنده اسرائیلی»، صدای آمریکا.
  8. «غافلگیری خامنه‌ای در «عملیات پیدایش»؛ جزئیات تازه‌ از حمله برای کشتن رهبر جمهوی اسلامی»، یورونیوز.
  9. «شهادت چند نفر از اعضای خانواده رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  10. «عراقچی: اقدام دشمن جنایت سیاسی-مذهبی بود / در مذاکره فریب نخوردیم»، شبکه العالم.
  11. «بیانات در دیدار مردم آذربایجان شرقی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
  12. «چرایی ترور رهبری و فرماندهان توسط آمریکا و اسرائیل»، نورنیوز.
  13. وزیر امور خارجه عراق: آمریکا و اسرائیل تصور می‌کردند ترور رهبر ایران، نظام را تغییر می‌دهد، نورنیوز.
  14. «رهبر انصارالله: هدف ترور آیت الله خامنه‌ای درهم شکستن روحیه ملت ایران است»، شبکه العالم.
  15. «علی خامنه‌ای، رهبر ایران کشته شد»، یورونیوز.
  16. «ایران خواستار محکومیت فوری تجاوزات آمریکا و اسرائیل در شورای حکام شد»، شبکه العالم.
  17. «ثبت پیام رهبر انقلاب به‌عنوان سند در سازمان ملل»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  18. «حمله آمریکا به تاسیسات هسته‌ای ایران؛ ترامپ: یا صلح می‌شود یا شدید‌تر عمل می‌کنیم»، یورونیوز.
  19. «بیانیه شورای امنیت کشور درباره اقدامات تروریستی دی ماه»، خبرگزاری صداوسیما.
  20. «بیانات در دیدار اقشار مردم به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی»،‌ دفتر حفظ‌و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
  21. «بیانات در دیدار مردم آذربایجان شرقی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
  22. «آیت‌الله خامنه‌ای نماد بزرگی از محور مقاومت است»، نخست‌نیوز.
  23. «وزیر جنگ اسرائیل، رهبر انقلاب را تهدید به ترور کرد»، خبرگزاری تحولات جهان اسلام.
  24. «واکنش قاطع مراجع تقلید و علما نسبت به گستاخی ترامپ به رهبر انقلاب»، خبرگزاری رسا.
  25. «حوزه علمیه نجف بر علیه تهدید گستاخانه «ترامپ جنایت‌کار» مبنی بر ترور امام خامنه‌ای واکنش شدید نشان داد»، خبرگزاری دانشجو.
  26. «هر شخص یا رژیمی که رهبری و مرجعیت را تهدید کند حکم محارب دارد»، خبرگزاری ایسنا.
  27. «هرگونه تعرض و تهدید به رهبری و مرجعیت شیعه حکم محارب دارد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  28. «پیام مراجع تقلید، علما و شخصیت ها در پی شهادت رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا.
  29. «پیام آیت‌الله جوادی آملی به مناسبت شهادت امام خامنه‌ای»، خبرگزاری تسنیم.
  30. «دفتر آیت الله مظاهری شهادت رهبر معظم انقلاب را تسلیت گفت»، خبرگزاری مهر.
  31. «آیت‌الله یعقوبی از مراجع نجف اشرف، شهادت حضرت آیت‌الله خامنه‌ای را تسلیت گفت»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  32. «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  33. مفتی عمان شهادت امام خامنه‌ای را تسلیت گفت، خبرگزاری تقریب.
  34. «ویدیو | فتوای جهاد آیت‌الله العظمی جوادی آملی؛ امروز ریختن خون ترامپ و صهیونیست‌ها واجب است»، خبرگزاری ابنا.
  35. «بر همه مسلمانان فرض است که منتقم خون رهبر شهید خود باشند»، خبرگزاری رسا.
  36. «رئیس سازمان‌های اسلامی شورای مشورتی مالزی: جهاد اکنون بر همه مسلمانان واجب است»، خبرگزاری ابنا.
  37. «بر همه مسلمانان فرض است که منتقم خون رهبر شهید خود باشند»، خبرگزاری رسا.
  38. «آیت الله مکارم شیرازی: شهادت رهبر انقلاب، مقدمه ظهور حضرت ولی‌عصر خواهد بود»، خبرگزاری صداوسیما.
  39. «رئیس جمعیت علمای اهل سنت عراق: علما و مراجع باید فتوی جهاد بدهند»، خبرگزاری ابنا.
  40. نگاه کنید به: «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  41. «واکنش شخصیت‌های پاکستانی نسبت به شهادت رهبر انقلاب»، پایگاه تخصصی تحلیلی جامعه و فرهنگ ملل.
  42. «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  43. «پیام تسلیت آیت‌الله رمضانی به مناسبت شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی»، وبگاه مجمع جهانی اهل بیت(ع).
  44. «پیام تسلیت عمار حکیم در پی شهادت رهبر انقلاب اسلامی»، خبرگزاری شفقنا.
  45. «پیام تسلیت مقتدی صدر برای شهادت امام خامنه‌ای»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  46. «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  47. «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  48. «پیام تسلیت مقامات کشورهای مختلف در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران»، خبرگزاری بین‌المللی تصویری ایران پرس.
  49. «پیام تسلیت رئیس شورای علمای شیعه افغانستان در پی شهادت آیت الله العظمی خامنه‌ای»، خبرگزاری ابنا.
  50. «رییس اداره دینی مسلمانان روسیه: شهادت رهبر معظم انقلاب مرا به شدت متاثر کرد»، خبرگزاری ابنا.
  51. «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  52. «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  53. «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز.
  54. «پیام تسلیت مقامات کشورهای مختلف در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران»، خبرگزاری بین‌المللی تصویری ایران پرس.
  55. «۴۰ روز عزای عمومی در جامو و کشمیر»، خبرگزاری بین‌المللی قدس.
  56. «بازتاب شهادت رهبر معظم انقلاب در رسانه‌های جهان»، خبرگزاری مهر.
  57. «پیام تسلیت رهبر ارتدکس روسیه به رئیس‌جمهور به مناسبت شهادت رهبر معظم انقلاب»، خبرگزاری ابنا.
  58. نگاه کنید به: «پیام‌های تسلیت شخصیت‌های سیاسی و مذهبی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، نورنیوز؛‌ «World reacts to killing of Iran’s Khamenei by US, Israel forces»، Al Jazeera Media Network.
  59. «پیام تسلیت مقامات کشورهای مختلف در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران»، خبرگزاری بین‌المللی تصویری ایران پرس.
  60. «رئیس پارلمان لبنان شهادت رهبر معظم انقلاب را تسلیت گفت»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  61. «پیام تسلیت مقامات کشورهای مختلف در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران»، خبرگزاری بین‌المللی تصویری ایران پرس.
  62. «World reacts to killing of Iran’s Khamenei by US, Israel forces»، Al Jazeera Media Network.
  63. «World reacts to killing of Iran’s Khamenei by US, Israel forces»، Al Jazeera Media Network.
  64. «World reacts to killing of Iran’s Khamenei by US, Israel forces»، Al Jazeera Media Network.
  65. «اعلام ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، شبکه العالم.
  66. در پی شهادت آیت‌الله خامنه‌ای؛دولت عراق سه روز عزای عمومی اعلام کرد، خبرگزاری ایرنا.
  67. «پاکستانی‌ها: با ایران در سوگواری شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی هم نواییم»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  68. «۴۰ روز عزای عمومی در جامو و کشمیر»، خبرگزاری بین‌المللی قدس.
  69. برای نمونه نگاه کنید به:‌ «ایران یکپارچه خونخواه رهبر شهید؛ حضور حماسی مردم در نماز جمعه»، خبرگزاری مهر؛‌ «اجتماع پرشور مردمی در خونخواهی امام شهید امت»، خبرگزاری صداوسیما؛ «ایران عزادار شهادت امام خامنه‌ای/ مردم قیام کردند+فیلم»، خبرگزاری تسنیم.
  70. برای نمونه نگاه کنید به:‌ «حضور پرشور مردم سراسر کشور در عزاداری چهلمین روز شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی»، خبرگزاری دانشجو؛ «ایران در سوگ رهبر شهید/ عزاداری باشکوه مردم در اربعین قائد امت+فیلم»، خبرگزاری تسنیم؛ «سوگواری در چهلمین روز شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی در سراسر کشور»، خبرگزاری مهر.
  71. «تظاهرات ضدآمریکایی امروز در پاکستان ۳۴ کشته برجای گذاشت + فیلم»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  72. «درگیری در اطراف سفارت آمریکا در بغداد پس از شهادت رهبر انقلاب ایران»، خبرگزاری ایسنا.
  73. «سیاه‌پوش شدن حرم مطهر امام رضا(ع) در پی شهادت رهبر معظم انقلاب»، خبرگزاری ایکنا.
  74. «اهتزاز پرچم معروف انتقام مسجد جمکران»، خبرگزاری مهر.
  75. «ویدیو | تشییع نمادین پیکر رهبر معظم انقلاب اسلامی در حرم مطهر امیرالمومنین(ع)»، خبرگزاری ابنا.
  76. «فیلم/ تشییع نمادین رهبر شهید انقلاب در کاظمین»، خبرگزاری مشرق.
  77. نگاه کنید به: «فیلم/ ادامه مراسم‌های عزاداری عراقی‌ها برای رهبر شهید انقلاب»، خبرگزاری مشرق؛ «فیلم| عزاداری با شکوه و تشییع نمادین پیکر شهید امام خامنه‌ای در ذی‌قار-عراق»، خبرگزاری رسمی حوزه.
  78. «پاکستانی‌ها: با ایران در سوگواری شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی هم نواییم»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  79. «نماز میت غیابی برای شهید امام خامنه‌ای در دیاربکر ترکیه + فیلم»، خبرگزاری دانشجو.
  80. «نامه مهم آیت الله اعرافی به پاپ رهبر کاتولیک‌های جهان / در مقابل جنایت علیه ملت ایران موضعی اصولی و هشداردهنده اتخاذ کنید»، خبرگزاری حوزه.
  81. «چه کسانی در جنگ رمضان برای وطن خواندند/ شاهکار خوش‌صداها با بیش از ۱۰۰ نماهنگ حماسی +فیلم و صوت»، خبرگزاری مشرق.
  82. «برگزاری مراسم بزرگداشت چهلم رهبر شهید در سراسر ایران»، دنیای اقتصاد.
  83. «گردهمایی معنوی اربعین رهبر شهید انقلاب در پاکستان برگزار شد»، خبرگزاری ایرنا.
  84. «مراسم بزرگداشت چهلمین روز رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران در عراق»، خبرگزاری دانشجو.
  85. «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران (۲۸ فوریه ۲۰۲۶ – تا به امروز)»، خبرگزاری اسپوتنیک.
  86. «اجرای موج ۴۲ عملیات وعده صادق ۴ با رمز "لبیک یا خامنه‌ای"+فیلم»، خبرگزاری مهر.
  87. «این شهادت ملت ما را در استمرار راه نورانی امام خامنه ای عزیز مصمم تر خواهد کرد»، پایگاه خبری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
  88. «حزب‌الله: در انتقام شهادت امام خامنه‌ای وارد نبرد با اسرائیل شدیم»، تلویزیون سفیر.
  89. «گروه‌های مقاومت عراقی مسئولیت حملات به پایگاه‌های آمریکا را بر عهده گرفتند»، عصر ایران.
  90. «انتخاب «در خیمه حسینیم، خونخواه و جانفداییم» به عنوان شعار سال هیئت‌ها»، خبرگزاری مهر.
  91. «جزئیات مراسم تشییع «قائد شهید امت» در مشهد»، شبکه العالم.
  92. «پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی در دارالذکر حرم امام رضا(ع) به خاک سپرده شد»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله العظمی خامنه‌ای.
  93. «اولین برآوردها از میزان شرکت‌کنندگان در بزرگترین تشییع تاریخ جهان»، خبرگزاری فارس؛ «کیهان: منابع رسمی جمعیت حدود ۴۱ تا ۴۳ میلیون نفر را برای مجموع شرکت‌کنندگان مراسم تشییع رهبر شهید تأیید می‌کنند»، شبکه شرق.
  94. «جزئیات آیین بدرقه آقای شهید ایران»، خبرگزاری مشرق؛ «مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب ۱۷ تیر در نجف و کربلا برگزار می‌شود»، خبرگزاری جمهوری اسلامی.
  95. «چه کسانی عضو شورای موقت رهبری هستند؟»، نورنیوز.
  96. «حمله موشکی جنایتکاران آمریکایی-صهیونی به دفتر مجلس خبرگان در قم»، خبرگزاری تسنیم؛ «حمله موشکی جنایتکاران آمریکایی-صهیونی به دفتر مجلس خبرگان رهبری در قم+ فیلم»، باشگاه خبرنگاران جوان.
  97. «رهبر جدید انقلاب اسلامی توسط مجلس خبرگان رهبری تعیین و معرفی شد»، دبیرخانه مجلس خبرگان رهبری.
  98. «نویسنده آمریکایی: ترور مقامات ایران موجب انسجام بیشتر مردم این کشور شده است»، خبرگزاری ایرنا؛ «ترور رهبر ایران نتیجه عکس داد و سبب وحدت ملی ایرانیان شد»، خبرگزاری تسنیم.
  99. «ترور رهبر ایران نتیجه عکس داد و سبب وحدت ملی ایرانیان شد»، خبرگزاری تسنیم.
  100. «شهید شاخص سال معرفی و شعار سال راهیان نور ۱۴۰۵ اعلام شد»، پایگاه خبری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
  101. هاشمی، انقلاب در...، ص۱۷۶.
  102. قبادی، «گزارشی از ماجرای ترور ۶ تیر ۱۳۶۰».
  103. «بازخوانی 24 ترور پس از پیروزی انقلاب اسلامی»، مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  104. «ترور نافرجام آیت الله خامنه‌ای»، تبیان.

منابع