پرش به محتوا

محمود کریمی

از ویکی شیعه
محمود کریمی
مداح و مرثیه‌خوان شیعه
اطلاعات کلی
دیناسلام
مذهبتشیع
ملیتایرانی
زادروز۱۳۴۷ش
زادگاهتهران
محل زندگیتهران
اطلاعات علمی
آثارای ایران • عشق یعنی... • بزن باران • ایران ای سرای امید


نوحه «ای ایران خدایی» محمود کریمی در حضور سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران

محمود کریمی، مداح و مرثیه‌خوان معروف شیعی اهل ایران است. وی از نوحه‌خوانان بیت سید علی خامنه‌ای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، نیز بوده است. کریمی شاعر است و بیشتر نوحه‌هایش را خود می‌سراید. او در دهه هشتاد شمسی با پخش نوحه «عشق یعنی...» از تلویزیون ایران به شهرت رسید و سال‌ها در هیئت رزمندگان اسلام و امامزاده علی‌اکبر چیذر نوحه‌خوانی می‌خواند.

کریمی میان‌دار جریان سنتی و مدرن مداحی شناخته می‌شود و معتقد به پیوند هیئت با مسائل سیاسی جامعه است. بازخوانی ترانه «ای ایران» اثر محمد نوری پس از جنگ دوازده‌روزه اسرائیل با ایران در حضور آیت‌الله سید علی خامنه‌ای و نیز بازخوانی آهنگ «ایران ای سرای امید» از محمدرضا شجریان از کارهای مشهور اوست. سایت «فطرس» مرکز حفظ و نشر آثار کریمی است.

جایگاه و اهمیت

محمود کریمی مرثیه‌خوان شیعه[۱] و از مداحان معروف ایران است.[۲] او بارها در بیت سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، نوحه‌خوانی کرده است.[۳] محمود کریمی شاعر است و بیشتر نوحه‌هایش را خود می‌سراید.[۴]

به گزارش خبرگزاری تسنیم، کریمی در دهه هشتاد شمسی با پخش نوحه «عشق یعنی...» در رثای حضرت زهرا (س) که از تلویزیون ایران پخش شد، به شهرت رسید.[۵] او سال‌ها در هیئت رزمندگان اسلام[۶] و امامزاده علی‌اکبر چیذر، نوحه‌خوانی کرده است.[۷] وبگاه «فطرس» مرکز حفظ و نشر آثار کریمی است و فیلم‌ها، کلیپ‌های صوتی و تصویری و حتی پخش زندهٔ مراسم‌هایش در آن قرار داده می‌شود.[۸]

شعر معروف عشق یعنی در رثای حضرت فاطمه(س) از سروده‌های اوست. ابیاتی از این سروده چنین است:

حضرت زهرا(س)
کریمی
[از ]
چهره‌ها با اشک زیبا می‌شود
عشق با تصویر معنا می‌شود
عشق یعنی دل سپردن در الست
از می ، از می وصل الهی مست مست
عشق یعنی ذکر ناموس خدا
یا علی گفتن به زیر دست و پا...

[۹]

زندگی‌نامه

محمود کریمی سال ۱۳۴۷ش در تهران به دنیا آمد.[۱۰] پدرش تقی، سال ۱۳۶۱ش در عملیات فتح‌المبین مفقودالاثر شد[۱۱] و برادرش ابوالفضل نیز در عملیات کربلای ۵ (۱۳۶۵ش) در شلمچه به شهادت رسید.[۱۲] کریمی نوحه‌خوانی را از هفت‌سالگی[۱۳] در مسجدی در شاهین‌شهر اصفهان آغاز کرد.[۱۴] پس از شهادت پدر، از سیزده‌سالگی هم‌زمان با مداحی به کارهای بنایی و نجاری روی آورد.[۱۵] بنا بر گفته خودش، از سال ۱۳۶۲ش تا ۱۳۷۲ش به‌همراه دوستانش کلاس‌های آموزش مداحی برگزار می‌کرد.[۱۶] وی در بازار سفال و آجر فعالیت دارد و از راه مداحی گذران زندگی نمی‌کند.[۱۷]

نوآوری در مداحی

کریمی مداحی است که او را در میانه دو جریان سنتی و مدرن مداحی قرار می‌دهند؛ او با حفظ چارچوب‌های اصلیِ قالب سنتی، تغییراتی محدود و هدفمند در فرم و شیوه اجرا ایجاد کرده است.[۱۸] وی در اجرای برخی نوحه‌ها، از جمله نوحه «بابا بیا» که بازتاب گسترده‌ای یافت، از سازهایی مانند سنج و دمام استفاده کرد؛ اما پس از توصیه آیت‌الله خامنه‌ای، استفاده از این ابزارها را کنار گذاشت.[۱۹] به گزارش عصر ایران، او از مداحان حلقهٔ منصور ارضی، یکی از مداحان مشهور و قدیمی است که پایگاه‌های اثرگذاری در جامعه مذهبی تهران دارند.[۲۰] کریمی معتقد است هیئت و روضه امام حسین(ع) از سیاست جدا نیست[۲۱] و می‌توان در هیئت درباره مسائل سیاسی مرتبط با جامعه سخن گفت.[۲۲]

کریمی در برخی اجراهای خود به بازخوانی شعر و آهنگ برخی خوانندگان و آهنگسازان پرداخته است؛ از جمله نوحهٔ «ای ایران» (بازخوانی ترانهٔ «ای ایران» با صدای محمد نوری) که محمود کریمی آن را پس از جنگ دوازده‌روزه اسرائیل با ایران، در مراسم عزاداری شب عاشورا در حسینیهٔ امام خمینی و به درخواست سید علی خامنه‌ای اجرا کرد.[۲۳] از دیگر بازخوانی‌های او می‌توان به بازخوانی آهنگ «ببار ای بارون...» اثر محمدرضا شجریان[۲۴] و بازخوانی آهنگ «سپیده» (با نام دیگر «ایران ای سرای امید»، ساخته محمدرضا لطفی با صدای محمدرضا شجریان) اشاره کرد.[۲۵] پس از بازخوانی آهنگ «سپیده» توسط کریمی، امید لطفی (فرزند آهنگساز) اعلام کرد که این اثر انحصاری نیست و هر شخص با هر سلیقه‌ای می‌تواند از آن استفاده کند.[۲۶]

پانویس

  1. «لحظات ماندگار...»، سایت باشگاه خبرنگاران جوان.
  2. «حاج محمود کریمی»، سایت برنامه تلویزیونی محفل.
  3. «حاج محمود کریمی»، سایت شبکه قرآن و معارف سیما.
  4. «محمود کریمی کیست؟»، سایت عصر ایران؛ «محمود کریمی؛ ایستاده در میانه...»، سایت خبرگزاری تسنیم.
  5. «محمود کریمی؛ ایستاده در میانه...»، سایت خبرگزاری تسنیم.
  6. «زندگی‌نامه حاج محمود کریمی»، سایت ایران نوحه.
  7. «لحظات ماندگار...»، سایت باشگاه خبرنگاران جوان.
  8. «فطرس»، سایت فطرس.
  9. سایت جهانی کربلا،https://karballa.ir/maddahi/madahan/3663-1391-02-10-15-31-28
  10. «محمود کریمی کیست؟»، سایت عصر ایران؛ «محمود کریمی»، سایت آوای اول انتظار همراه اول.
  11. «شهید نقی کریمی»، سایت گلزار؛ «زندگی‌نامه حاج محمود کریمی»، سایت ایران نوحه.
  12. «شهید ابوالفضل کریمی»، سایت گلزار؛ «زندگی‌نامه حاج محمود کریمی»، سایت ایران نوحه.
  13. «لحظات ماندگار...»، سایت باشگاه خبرنگاران جوان.
  14. «محمود کریمی کیست؟»، سایت عصر ایران.
  15. «محمود کریمی»، سایت آوای اول انتظار همراه اول.
  16. هدایتی، «گفت‌وگوی متفاوت با محمود کریمی...»، سایت انتخاب.
  17. «شغل اصلی محمود کریمی فاش شد»، سایت دنیای اقتصاد.
  18. «محمود کریمی؛ ایستاده در میانه...»، سایت خبرگزاری تسنیم.
  19. «کریمی: دمام‌زنی را بعد از توصیهٔ رهبری رها کردیم»، سایت تابناک.
  20. «محمود کریمی کیست؟»، سایت عصر ایران.
  21. «کریمی: دمام‌زنی را بعد از توصیهٔ رهبری رها کردیم»، سایت تابناک.
  22. هدایتی، «گفت‌وگوی متفاوت با محمود کریمی...»، سایت انتخاب.
  23. «شاهکار حاج محمود کریمی...»، سایت نواندیش.
  24. «زندگی‌نامه حاج محمود کریمی»، سایت ایران نوحه؛ «محمود کریمی کیست؟»، سایت عصر ایران.
  25. «نوای ایران...»، سایت نواندیش.
  26. «نوحهٔ «ایران ای سرای امید» محمود کریمی»، خبرگزاری دفاع مقدس.

منابع