پرش به محتوا

کمیته امداد امام خمینی

افزودن پیوند
از ویکی شیعه
کمیته امداد امام خمینی
اطلاعات کلی
نام‌های دیگرکمیته امداد
تأسیس۱۹ اسفند سال ۱۳۵۷ش
بنیانگذارامام خمینی
رئیس/مسئولسید مرتضی بختیاری (از ۱۳۹۸ش)
سایر


کمیته امداد امام خمینی (تأسیس: ۱۳۵۷ش) یکی از نهادهای وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران است که به‌دستور امام خمینی با هدف رسیدگی به امور فقرا و نیازمندان تأسیس شد. منابع مالی کمیته امداد از کمک‌های مردمی مانند صدقه، جشن نیکوکاری، کمک برای تهیه جهیزیه، یاری‌رسانی به آسیب‌دیدگان سیل و زلزله، و همچنین از وجوهات شرعی نظیر رد مظالم، زکات، فطریه، کفاره، نذر و قربانی تأمین می‌شود. فعالیت‌های بین‌المللی این نهاد در کشورهایی مانند افغانستان، سوریه و عراق نیز گسترش یافته است. بر اساس برخی گزارش‌ها، تا ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش، بیش از دو میلیون و سیصد هزار خانواده تحت پوشش خدمات این نهاد قرار گرفته‌اند.

کتاب «نیم قرن خدمت» که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده، به بررسی فعالیت‌های کمیته امداد در ایران و لبنان می‌پردازد.

معرفی و جایگاه

کمیته امداد امام خمینی یکی از نهادهای وابسته به نظام جمهوری اسلامی ایران است که در ۱۹ اسفند ۱۳۵۷ش به دستور امام خمینی و با سرپرستی مهدی کروبی تأسیس شد.[۱] هدف از تأسیس این نهاد، توانمندسازی و خودکفایی فقرا بود.[۲] پیشینه شکل‌گیری آن به سال ۱۳۴۲ش بازمی‌گردد، زمانی که امام خمینی به چند خانواده محروم کمک کرد.[۳] این نهاد زیر نظر مستقیم رهبر جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند.[۴]

به‌گفته سیدرضا نیری، از سرپرستان پیشین کمیته امداد، نام این نهاد پس از بررسی گزینه‌های مختلف انتخاب و مورد تأیید امام خمینی قرار گرفت.[۵]

تا سال ۱۳۹۴ش، کمیته امداد به‌صورت شورایی اداره می‌شد.[۶] سیدرضا نیری (درگذشت: ۱۳۹۶ش) نخستین سرپرست این نهاد بود. در سال ۱۳۹۴ش، با اصلاح اساسنامه، پرویز فتاح به‌عنوان نخستین رئیس منصوب شد.[۷] از ۱۳۹۸ش، سیدمرتضی بختیاری ریاست کمیته امداد را برعهده دارد.[۸]

بر اساس برخی گزارش‌ها، تا ۱۷ شهریور ۱۴۰۴ش، بیش از دو میلیون و سیصد هزار خانواده تحت پوشش خدمات کمیته امداد قرار گرفته‌اند.[۹]

درآمدهای کمیته امداد

تصویر صندوق صدقه کمیته امداد

درآمدهای کمیته امداد امام خمینی از منابع مختلفی تأمین می‌شود که شامل کمک‌های مردمی، وجوهات شرعی، بودجه دولتی و درآمد شرکت‌های وابسته به این نهاد است. کمک‌های مردمی شامل مواردی مانند صدقه، جشن عاطفه‌ها، جشن نیکوکاری، کمک برای تهیه جهیزیه، یاری‌رسانی به آسیب‌دیدگان زلزله و سیل، و طرح‌های حمایتی مانند «اکرام» و حمایت از ایتام است. همچنین بخشی از درآمد این نهاد از طریق دریافت وجوهات شرعی مانند رد مظالم، زکات، فطریه، کفاره (عمد و غیرعمد)، نذر و قربانی تأمین می‌شود.[۱۰]

علاوه بر این، کمیته امداد بخشی از بودجه خود را از منابع دولتی دریافت می‌کند[۱۱] و همچنین از طریق فعالیت‌های اقتصادی و درآمد شرکت‌های زیرمجموعه‌اش نیز به تأمین مالی می‌پردازد.[۱۲]

وظایف و خدمات کمیته امداد

رخی از فعالیت‌های کمیته امداد عبارتند از:

  • ایجاد اشتغال و فقرزدایی؛
  • ترویج فرهنگ احسان و نیکوکاری،[۱۳] از طریق زکات و صدقات مردمی.[۱۴]
  • ترویج سبک زندگی اسلامی به‌کمک حوزه‌های علمیه؛
  • انتقال تجربه‌های فقرزدایی به سایر کشورها.[۱۵]
  • تحت پوشش قرار دادن افراد از کارافتاده بالای شصت سال به‌عنوان طرح شهید رجایی.[۱۶]

کمیته امداد در خارج کشور

آغاز فعالیت‌های بین‌المللی کمیته امداد امام خمینی با فرمان امام خمینی و با حضور در لبنان صورت گرفت و به‌تدریج دامنه این فعالیت‌ها به کشورهایی نظیر افغانستان، آذربایجان، تاجیکستان، سوریه، عراق، فلسطین و بوسنی و هرزگوین گسترش یافت.[۱۷] بر اساس اظهارات پرویز فتاح، رئیس وقت کمیته امداد، این نهاد در خارج از کشور تنها مدل سازمانی خود را به‌صورت خودگردان پیاده‌سازی می‌کند؛ به این معنا که کمک‌های مردمی هر کشور صرف حمایت از نیازمندان همان کشور می‌شود و منابع مالی از ایران به خارج منتقل نمی‌گردد.[۱۸]

کتاب‌شناسی

کتاب «نیم قرن خدمت» نوشته حجت‌الله طاهری، مجموعه‌ای از خاطرات و تجربیات سیدرضا نیری از سرپرستان کمیته امداد را در برمی‌گیرد. این اثر به وقایعی چون قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ش، دوران تبعید امام خمینی و تحولات سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران می‌پردازد. بخش قابل توجهی از کتاب نیز به فعالیت‌های نیری در کمیته امداد و روند شکل‌گیری و توسعه این نهاد اختصاص دارد.[۱۹]

پانویس

  1. ↑ خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۶، ص۳۶۷.
  2. ↑ «اساسنامه کمیته امداد امام خمینی (ره)»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ماده۲.
  3. ↑ خمینی، صحیفه امام، ۱۳۷۸ش، ج۱، ص۲۶۰.
  4. ↑ «کمیته امداد این نهاد همچنان زیر نظر مستقیم رهبر معظم انقلاب خدمت می‌کند»، خبرگزاری ایرنا.
  5. ↑ «نظر امام خمینی درباره نامگذاری کمیته امداد در سال ۵۷»، سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  6. ↑ «کمیته امداد از عسگراولادی تا فتاح»، خبرگزاری ایسنا.
  7. ↑ «کمیته امداد از عسگراولادی تا فتاح»، خبرگزاری ایسنا.
  8. ↑ «انتصاب آقای سیدمرتضی بختیاری به ریاست کمیته امداد امام خمینی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای.
  9. ↑ «بیش از ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار تحت پوشش کمیته امداد»، خبرگزاری مهر.
  10. ↑ «درآمد ۱۲۰۰ میلیارد تومانی کمیته امداد از کمک‌های مردمی»، خبرگزاری صدا و سیما؛ «اطلاعات تفضیلی درآمد و هزینه‌کرد سال ۱۴۰۲ش»، سایت کمیته امداد امام خمینی.
  11. ↑ «دولت چند درصد بودجه کمیته امداد را تأمین می‌کند؟»، جامعه خبری تحلیلی الف.
  12. ↑ «اساسنامه»، سایت مجتمع اقتصادی کمیته امداد امام خمینی؛ «دولت چند درصد بودجه کمیته امداد را تأمین می‌کند؟»، جامعه خبری تحلیلی الف.
  13. ↑ «اساسنامه کمیته امداد امام خمینی (ره)»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ماده۶؛ بری دیزجی و دیگران، روزها و رویدادها، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۵۲۴ تا ۵۲۶.
  14. ↑ «نگاهی به رشد درآمدهای صندوق صدقات در ۵ سال اخیر/ صدقه‌ها کجا هزینه می‌شوند؟»، پایگاه جامعه خبری تحلیلی الف.
  15. ↑ «اساسنامه کمیته امداد امام خمینی (ره)»، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ماده۶؛ بری دیزجی و دیگران، روزها و رویدادها، ۱۳۷۷ش، ج۳، ص۵۲۴ تا ۵۲۶.
  16. ↑ راعی گلوجه، طرح شهید رجایی، ۱۳۸۷ش، ص۲۶۳.
  17. ↑ سالنامه آماری کمیته امداد امام‌خمینی، ۱۳۸۴ش، ص۴۰۹–۴۴۲.
  18. ↑ «آیا پول کمیته امداد در خارج از کشور خرج می‌شود؟»، پایگاه خبری آفتاب.
  19. ↑ «نیم قرن خدمت، خاطرات سیدرضا نیری (ابو الایتام)»، سایت مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

منابع

برگرفته از «https://fa.wikishia.net/w/index.php?title=کمیته_امداد_امام_خمینی&oldid=1446977»