محمدباقر قالیباف
 | |
| شناسنامه | |
|---|---|
| زادروز | ۱ شهریور ۱۳۴۰ش |
| شهر تولد | طُرقَبَه واقع در خراسان رضوی |
| پیشه | رئیس مجلس شورای اسلامی ایران |
| اطلاعات سیاسی | |
| مناصب | فرمانده نیروی هوا فضای سپاه، فرمانده نیروی انتظامی و قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء(ص)، شهردار تهران |
| پس از | علی لاریجانی |
| اطلاعات علمی و مذهبی | |
| تألیفات | تمرکزگرایی و تمرکززدایی در ایران و ایران و دولت توسعه گرا |
| وبگاه رسمی | «پایگاه اطلاع رسانی محمدباقر قالیباف» |
محمدباقر قالیباف (زاده ۱۳۴۰ش) نظامی سابق (از ۱۳۶۱ تا ۱۳۸۴ش)، سیاستمدار، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران از سال ۱۳۹۹ش و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است. او دانشیار دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران است.
نقش قالیباف در هدایت جنگ و استراتژی دفاعی ایران در دوران جنگ رمضان را کلیدی و او را از تأثیرگذارترین و قویترین مردان ایران در این شرایط توصیف کردهاند. او همچنین بهعنوان یک نظامی باتجربه و سیاستمداری عملگرا شناخته شده که ریاست هیئت مذاکرهکننده ایرانی با هیئت آمریکایی را در سال ۱۴۰۵ بر عهده داشت.
قالیباف در سال ۱۳۵۸ش به عضویت سپاه پاسداران درآمد و در طی دوران خدمت خود، فرماندهی تیپ، فرماندهی لشگر، فرماندهی قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء(ص)، و نیروی هوایی سپاه را تجربه کرد. او حدود پنج سال نیز فرماندهی نیروی انتظامی را عهدهدار بود. و در سال ۱۳۸۴ش از جایگاه نظامی خود استعفا داد و وارد فعالیتهای سیاسی شد.
قالیباف از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ش به مدت ۱۲ سال شهردار تهران بود و در سال ۱۳۸۷ش بهعنوان هشتمین شهردار برتر دنیا معرفی شد. او چند بار در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کرد که نتوانست به پیروزی برسد.
جایگاه قالیباف در نظام جمهوری اسلامی ایران
محمدباقر قالیباف، زاده ۱ شهریور ۱۳۴۰ش در طُرقَبَه مشهد رئیس مجلس شورای اسلامی ایران (از سال ۱۳۹۹ش) در دوره یازدهم و دوازدهم است.[۱] قالیباف دانشآموخته دکترای رشته جغرافیای علوم سیاسی از دانشگاه تربیت مدرس، دانشیار و عضو هیئت علمی دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران است.[۲]
به گفته نایبرییس وقت مجلس ایران، قالیباف در جنگ دوازده روزه اسرائیل علیه ایران و نیز در جنگ چهلروزه در مدیریت نظامی حضوری جدی داشت.[۳] قالیباف همچنین در سفری به پاکستان بهعنوان رئیس هیئت مذاکرهکننده ایرانی با هیئت آمریکایی به ریاست معاون رئیس جمهور آمریکا مذاکره کرد.[۴] طرف آمریکایی در مصاحبهای ادعا کرد با کسی مذاکره کرده که عملا ادارهکننده ایران است.[۵]
به گزارش شبکه خبری فرانس۲۴ قالیباف در جنگ رمضان و پس از شهادت رهبران و فرماندهان نظامی ایران، نقش کلیدی در هدایت جنگ و استراتژی دفاعی ایران ایفا میکند. این گزارش، قالیباف را از تأثیرگذارترین و قویترین مردان ایران در این شرایط توصیف کرده و تأکید میکند که او بهعنوان یک نظامی باتجربه و سیاستمداری عملگرا، هم در میدان جنگ حضور دارد و هم بر میز مذاکره.[۶]
کارنامه و مسئولیتهای سیاسی
قالیباف از سال ۱۳۹۹ به عنوان نماینده مردم تهران وارد مجلس قانونگذاری ایران شد و در همان دوره و دوره بعد به عنوان رییس مجلس نیز انتخاب شد. قالیباف از سال ۱۳۹۶ش از سوی رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران به عنوان عضو حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام برگزیده شد.[۷]
او پیش از نمایندگی، سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ش به مدت ۱۲ سال شهردار تهران بود.[۸] وی در سال ۱۳۸۷ش/۲۰۰۸م از سوی سایت شهرداریهای جهان، با رأی مردم، به عنوان هشتمین شهردار برتر جهان معرفی گردید.[۹] قالیباف چند بار نیز نامزد انتخابات ریاست جمهوری شد ولی نتوانست به پیروزی برسد.[۱۰]
سوابق نظامی و دفاعی
قالیباف در سال ۱۳۵۸ش به عضویت سپاه درآمد[۱۱] و سال ۱۳۶۱ش بهعنوان فرمانده تیپ امام رضا(ع) و یک سال بعد در جایگاه فرمانده لشکر ۵ نصر خراسان انتخاب شد.[۱۲] پس از پایان جنگ عراق با ایران و تا سال ۱۳۷۳ش فرمانده لشکر ۲۵ کربلا بود.[۱۳]
فرماندهی قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء(ص) تا سال ۱۳۷۶ش،[۱۴] فرماندهی نیروی هوایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تا سال ۱۳۷۹ش[۱۵] و فرماندهی کل نیروی انتظامی از ۱۳۷۹ش تا سال ۱۳۸۴ش[۱۶] از دیگر سوابق نظامی اوست. قالیباف در نهایت در سال ۱۳۸۴ش با درجه سرتیپی برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۴ش از سمت فرماندهی نیروی انتظامی استعفا داد.[۱۷] او مدتی نیز همزمان با فرماندهی نیروی انتظامی رئیس و نمایندهٔ رئیسجمهور وقت در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز بود.[۱۸]
باورها و مواضع
قالیباف معتقد است تحقق ایران قوی وابسته به اثبات عملی کارآمدی حکمرانی دینی است.[۱۹] از نظر او اداره حکومت دارای ابعاد مختلفی است و برای اداره متعالی جامعه حتما باید از یک منظومه کامل دینی استفاده کنیم.[۲۰]
به باور قالیباف علوم انسانی و علوم اسلامی نقش کلیدی در ادامه حرکت تمدنساز مردم ایران دارد.[۲۱] و پس از انقلاب اسلامی فرصت طرح پرسش در علوم انسانی ازجمله در باب تبیین رابطه علم و دین و تبیین رابطه سیاست و دین بوده است. و این مباحث برخی از بنیادهای علوم انسانی متعارف را به چالش کشیده است.[۲۲] قالیباف عدالت را بر مبنای علوم انسانی و اسلامی جستجو میکند[۲۳] و بالا بردن سطح عقلانیت عمومی در جامعه را وظیفه حاکمیت میداند.[۲۴]
قالیباف حقیقت مکتب امام خمینی را مبتنی بر سه رکن بنیادینِ عقلانیت، عدالت، و معنویت معرفی میکند که در دل عقلانیت، دو ستون ولایت فقیه و استقلال ملی قرار دارد.[۲۵]
آثار تألیفی
برخی از تالیفات محمدباقر قالیباف عبارتند از:
- ایران و دولت توسعهگرا، منتشر شده توسط مرکز انتشارات وزارت امور خارجه ایران ۱۳۹۰ش؛
- تمرکزگرایی و تمرکززدایی در ایران: به سوی طراحی الگوی نیمهمتمرکز، مؤسسۀ چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۹۷ش؛
- حکومت محلی یا استراتژی توزیع فضایی قدرت سیاسی در ایران، منتشر شده توسط مؤسسه انتشارات امیرکبیر۱۳۹۱ش؛
- خاورمیانه معاصر: تاریخ سیاسی پس از جنگ جهانی اول، منتشر شده توسط انتشارات قومس ۱۳۹۹ش؛
- مقدمهای بر ژئوپلیتیک، انتشارات قومس، ۱۳۹۰ش؛
- منطق تحلیل پیچیدگی در دانش ژئوپلیتیک: حکمرانی رژیمها در ساختارهای جغرافیایی، مؤسسۀ چاپ و انتشارات دانشگاه تهران، ۱۴۰۲ش؛
- مروری بر مفاهیم جغرافیای انسانی، انجمن ژئوپلیتیک ایران، ۱۳۹۹ش.[۲۶]
پانویس
- ↑ «محمدباقر قالیباف»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛ «زندگینامه محمدباقر قالیباف»، خبرگزاری جماران.
- ↑ «محمدباقر قالیباف»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛ «زندگینامه»، وبگاه تابناک.
- ↑ پایگاه خبری تابناک، پاسخ قالیباف به ونس درباره نحوه مذاکرات.
- ↑ خبرگزاری مهر، روایت جدید از مذاکرات اسلامآباد.
- ↑ سایت خبری عصر ایران، ادعای ونس: قالیباف عملا ادارهکننده ایران است
- ↑ Ghalibaf: Iran's new strongman running war effort، فرانس۲۴.
- ↑ «محمدباقر قالیباف»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی؛ «اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام»، پایگاه اطلاع رسانی مصلحت.
- ↑ «محمدباقر قالیباف»، خبر آنلاین.
- ↑ «زندگینامه محمدباقر قالیباف»، خبرگزاری جماران.
- ↑ «زندگینامه محمدباقر قالیباف»، خبرگزاری جماران.
- ↑ «برای زندگیکردن زندگی نکردم»، پایگاه اطلاع رسانی محمدباقر قالیباف.
- ↑ «برای زندگیکردن زندگی نکردم»، پایگاه اطلاع رسانی محمدباقر قالیباف؛ «محمدباقر قالیباف»، خبر آنلاین.
- ↑ «زندگینامه محمدباقر قالیباف»، خبرگزاری جماران.
- ↑ «برای زندگیکردن زندگی نکردم»، پایگاه اطلاع رسانی محمدباقر قالیباف.
- ↑ «انتصاب سردار سرتیپ پاسدار محمدباقر قالیباف به سمت فرماندهی نیروی هوافضای سپاه»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.
- ↑ «انتصاب سردار سرتیپ محمدباقر قالیباف به فرماندهی نیروی انتظامی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.
- ↑ «محمدباقر قالیباف استعفا کرد/ فرمانده کل قوا پذیرفتند»، سایت خوان روزنامه دنیای اقتصاد.
- ↑ «برای زندگیکردن زندگی نکردم»، پایگاه اطلاع رسانی محمدباقر قالیباف.
- ↑ قالیباف: کارآمدی حکمرانی دینی شرط تحقق ایران قوی است.خبرگزاری ایرنا.
- ↑ قالیباف: کارآمدی حکمرانی دینی شرط تحقق ایران قوی است.خبرگزاری ایرنا.
- ↑ خبرگزاری شفقنا، محمدباقر قالیباف در اختتامیه چهاردهمین جشنواره بینالمللی فارابی.
- ↑ خبرگزاری شفقنا، محمدباقر قالیباف در اختتامیه چهاردهمین جشنواره بینالمللی فارابی.
- ↑ خبرگزاری شفقنا، محمدباقر قالیباف در اختتامیه چهاردهمین جشنواره بینالمللی فارابی.
- ↑ خبرگزاری شفقنا، محمدباقر قالیباف در اختتامیه چهاردهمین جشنواره بینالمللی فارابی.
- ↑ خبرگزاری خانه ملت، سخنرانی محمدباقر قالیباف در مراسم سالگرد امام خمینی(ره)
- ↑ «برای زندگیکردن زندگی نکردم»، پایگاه اطلاع رسانی محمدباقر قالیباف؛ «زندگینامه محمدباقر قالیباف»، خبرگزاری جماران.
منابع
- «انتصاب سردار سرتیپ پاسدار محمدباقر قالیباف به سمت فرماندهی نیروی هوا فضای سپاه»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۷ آبان ۱۳۷۶ش، تاریخ بازدید: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «انتصاب سردار سرتیپ محمدباقر قالیباف به فرماندهی نیروی انتظامی»، دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۳۷۹ش، تاریخ بازدید: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام»، پایگاه اطلاع رسانی مصلحت، تاریخ درج مطلب: ۲ مرداد ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب: ۲۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «برای زندگیکردن زندگی نکردم»، پایگاه اطلاع رسانی محمدباقر قالیباف، تاریخ درج مطلب: ۱ شهریور ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
- پایگاه خبری تابناک، پاسخ قالیباف به ونس درباره نحوه مذاکرات. مرور خبر ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ش.
- خبرگزاری خانه ملت، سخنرانی محمدباقر قالیباف در مراسم سالگرد امام خمینی(ره). مرور خبر ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ش.
- خبرگزاری شفقنا، محمدباقر قالیباف در اختتامیه چهاردهمین جشنواره بینالمللی فارابی. مرور خبر ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ش.
- خبرگزاری مهر، روایت جدید از مذاکرات اسلامآباد. مرور خبر ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «زندگینامه محمدباقر قالیباف»، خبرگزاری جماران، تاریخ بازدید: ۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
- سایت خبری عصر ایران، ادعای ونس: قالیباف عملا ادارهکننده ایران است. مرور خبر در ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ش.
- قالیباف: کارآمدی حکمرانی دینی شرط تحقق ایران قوی است. خبرگزاری ایرنا. مرور خبر ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ش.
- «محمدباقر قالیباف»، مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، تاریخ بازدید: ۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «محمدباقر قالیباف»، خبر آنلاین، تاریخ بازدید: ۹ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «محمدباقر قالیباف استعفا کرد/ فرمانده کل قوا پذیرفتند»، سایت خوان روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ درج مطلب: ۲۰ فروردین ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۲۰ فروردین ۱۴۰۵ش.
- Ghalibaf: Iran's new strongman running war effort، فرانس۲۴، تاریخ انتشار: ۱۹ مارس ۲۰۲۶ (۲۸ اسفند ۱۴۰۴).