علی شمخانی
 تنها دریابان نیروی دریایی ارتش ایران | |
| شناسنامه | |
|---|---|
| لقب | دریاسالار شمخانی |
| زادروز | ۶ مهر سال ۱۳۳۴ش |
| شهر تولد | اهواز |
| کشور تولد | ایران |
| تاریخ شهادت | ۹ اسفند |
| شهر شهادت | تهران |
| کشور شهادت | ایران |
| آرامگاه | امامزاده صالح تجریش |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| پیشه | فرمانده نظامی |
| اطلاعات سیاسی | |
| مناصب | جانشین فرمانده کل سپاه، فرمانده نیروی زمینی سپاه و نیروی دریایی ارتش و سپاه و نمایندگی رهبری در شورای عالی امنیت ملی |
| تألیفات | دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران |
علی شمخانی (۱۳۳۴-۱۴۰۴ش)، دریاسالار (سپهبد) نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران و از فرماندهان ایرانی در جنگ عراق با ایران. شمخانی مسئولیتهایی چون فرماندهی سپاه خوزستان، فرماندهی نیروی دریایی سپاه و ارتش جمهوری اسلامی ایران، وزارت دفاع (۱۳۷۶ش تا ۱۳۸۴ش)، دبیری شورای عالی امنیت ملی (۱۳۹۲ش تا ۱۴۰۲ش)، عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور رهبر جمهوری اسلامی ایران را بر عهده داشته است.
شمخانی در ۹ اسفند ۱۴۰۴ش در حملات آمریکا و اسرائیل به ایران هدف ترور قرار گرفت و به شهادت رسید.
زندگینامه و جایگاه
علی شمخانی، متولد ۱۳۳۴ در اهواز،[۱] از فرماندهان ایرانی در جنگ عراق با ایران[۲] و تنها دریابان (سرلشکر) نیروی دریایی ایران بود.[۳] شمخانی در ۲۳ خرداد، ۱۴۰۴ش، در جنگ دوزادهروزه اسرائیل با ایران هدف ترور قرار گرفت و مجروح شد.[۴]
شمخانی دورههای عالی فرماندهی و ستاد (دافوس) و مطالعات استراتژیک نظامی را گذراند و دارای مدرک مهندسی از دانشگاه شهید چمران اهواز و کارشناسیارشد مدیریت بود.[۵] گفته میشود نخستین دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران و دکترین مقایسه استراتژیهای آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی توسط او تدوین شده است.[۶]
در ۱۳۶۸ش با حکم سید علی خامنهای، رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران، از سپاه پاسداران به ارتش جمهوری اسلامی ایران منتقل شد[۷] و از ۱۳۶۹ش بهطور همزمان، فرماندهی نیروی دریایی ارتش و سپاه را بر عهده گرفت.[۸]
او موفق به دریافت یک نشان فتح درجه یک و دو نشان فتح درجه دو شد[۹] و در ۱۳۷۸ش به درجه دریابانی (سرلشکری) ارتقا یافت.[۱۰] همچنین در ۱۳۷۹ش، عالیترین نشان دولتی عربستان سعودی (مدال عبدالعزیز) از سوی ملک فهد، پادشاه وقت عربستان سعودی، به وی اعطا شد.[۱۱]
او پیش از انقلاب اسلامی ایران، همراه با محمد جهانآرا، غلامعلی رشید و محسن رضایی در فعالیتهای سیاسی متعددی از جمله عضویت در گروه منصورون مشارکت داشت.[۱۲]
ترور و شهادت
شمخانی در حمله مشترک ایالات متحده و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند سال ۱۴۰۴ش در جلسه شورای دفاع به همراه سید عبدالرحیم موسوی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران، محمد پاکپور فرمانده کل سپاه پاسداران و عزیز نصیرزاده وزیر دفاع جمهوری اسلامی ایران به شهادت رسید.[۱۳] جنازه او در ۲۳ اسفند در تهران، تشییع و در امامزاده صالح تجریش به خاک سپرده شد.[۱۴]
مسئولیتها
مسئولیتهای نظامی و سیاسی علی شمخانی عبارت است از:
مسئولیتهای نظامی
- فرماندهی سپاه خوزستان در دوران جنگ عراق با ایران.[۱۵]
- جانشین فرمانده کل سپاه (۱۳۶۰-۱۳۶۸ش).[۱۶]
- فرماندهی نیروی زمینی سپاه (۱۳۶۵ش).[۱۷]
- فرماندهی نیروی دریایی سپاه (۱۳۶۵-۱۳۶۸ش).
- فرماندهی نیروی دریایی ارتش (۱۳۶۸-۱۳۷۶ش).[۱۸]
- فرماندهی مشترک نیروی دریایی ارتش و سپاه و قرارگاه دریایی خاتم الانبیاء (۱۳۶۹ش).[۱۹]
مسئولیتهای سیاسی
- وزیر سپاه (۱۳۶۷-۱۳۶۸ش).[۲۰]
- وزیر دفاع دولت سید محمد خاتمی (۱۳۷۶-۱۳۸۴ش).
- ریاست مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی نیروهای مسلح (۱۳۸۴ش).[۲۱]
- عضو شورای راهبردی روابط خارجی ایران (۱۳۸۵ش).[۲۲]
- نمایندگی رهبری در شورای عالی امنیت ملی (۱۳۹۲ش).[۲۳]
- دبیر شورای عالی امنیت ملی (۱۳۹۲-۱۴۰۲ش).[۲۴]
- عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاور سیاسی آیت الله خامنهای، دومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، (۱۴۰۲ش).[۲۵]
شمخانی در سال ۱۳۸۰ش در هشتمین دوره انتخابات ریاستجمهوری ایران شرکت کرد و پس از سید محمد خاتمی و احمد توکلی در رتبه سوم قرار گرفت.[۲۶]
پانویس
- ↑ «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «۱۷ سرلشکر جمهوری اسلامی ایران را بشناسید + عکس»، وبگاه خبرگزاری میزان.
- ↑ «بدون تعارف با شمخانی؛ از لحظه حمله رژیم صهیونیستی تا لحظه نجات از زیر آوار+ فیلم»، وبگاه مشرقنیوز.
- ↑ «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «زندگینامه علی شمخانی»، وبگاه جماران.
- ↑ «حکم انتصاب فرمانده نیروى دریایى ارتش جمهورى اسلامى ایران»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.
- ↑ «حکم انتصاب فرمانده نیروى دریایى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.
- ↑ «سه نشان فتح بر سینه دریابان شمخانی»، وبگاه خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «زندگینامه علی شمخانی»، وبگاه جماران.
- ↑ «عالیترین نشان دولتی عربستان به وزیر دفاع ایران اعطا شد»، وبگاه ایرنا.
- ↑ عزیزی و دیگران، «منصورون، از تشکیل تا ائتلاف»، ص۶۹.
- ↑ «علی شمخانی به شهادت رسید»، خبرگزاری ایلنا.
- ↑ «تشییع و تدفین دریاسالار شهید علی شمخانی در امامزاده صالح(ع)»، خبرگزاری دفاع مقدس.
- ↑ «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «زندگینامه علی شمخانی»، وبگاه جماران.
- ↑ «نامه شمخانی فرمانده نیروی زمینی سپاه به رزمندگان، قبل از عملیات کربلای ۱»، وبگاه مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه.
- ↑ «زندگینامه علی شمخانی»، وبگاه جماران.
- ↑ «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «زندگینامه علی شمخانی»، وبگاه جماران.
- ↑ «انتصاب ریاست مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی و معاون بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.
- ↑ «آنچه درباره شورای راهبردی روابط خارجی ایران باید بدانید | 7 هدف راهبردی برای شورا»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «انتصاب آقای علی شمخانی به نمایندگی رهبری در شورای عالی امنیت ملی»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.
- ↑ «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین.
- ↑ «انتصاب آقای علی شمخانی به عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاورت سیاسی رهبری»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای.
- ↑ «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین.
منابع
- «سه نشان فتح بر سینه دریابان شمخانی»، وبگاه خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۴ تیر ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید: ۳۱ تیر ۱۴۰۴ش.
- «انتصاب ریاست مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی و معاون بازرسی ستاد کل نیروهای مسلح»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۴ مهر ۱۳۸۴ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «انتصاب آقای علی شمخانی به نمایندگی رهبری در شورای عالی امنیت ملی»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲۱ شهریور ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «حکم انتصاب فرمانده نیروى دریایى ارتش جمهورى اسلامى ایران»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۸ آبان ۱۳۶۸ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «حکم انتصاب فرمانده نیروى دریایى سپاه پاسداران انقلاب اسلامى»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۲ دی ۱۳۶۹ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «انتصاب آقای علی شمخانی به عضویت در مجمع تشخیص مصلحت نظام و مشاورت سیاسی رهبری»، وبگاه دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیتالله خامنهای، تاریخ درج مطلب: ۱ خرداد ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «زندگینامه: علی شمخانی (۱۳۳۴ -)»، وبگاه همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: دوشنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۲ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «آنچه درباره شورای راهبردی روابط خارجی ایران باید بدانید | ۷ هدف راهبردی برای شورا»، وبگاه همشهری آنلاین، تاریخ درج مطلب: ۱۶ شهریور ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۳۱ تیر ۱۴۰۴ش.
- «عالی ترین نشان دولتی عربستان به وزیر دفاع ایران اعطا شد»، وبگاه ایرنا، تاریخ درج مطلب: ۱۲ اردیبهشت ۱۳۷۹ش، تار یخ بازدید: ۳۱ تیر ۱۴۰۴ش.
- «همه چیز درباره عالیترین نشان نظامی ایران/غیر نظامی مشهوری که نشان فتح دارد»، وبگاه خبرگزاری ایسنا، تاریخ درج مطلب: ۲۶ مهر ۱۴۰۳ش، الریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «زندگینامه علی شمخانی»، وبگاه جماران، تاریخ بازدید: ۳۰ تیز ۱۴۰۴ش.
- «بدون تعارف با شمخانی؛ از لحظه حمله رژیم صهیونیستی تا لحظه نجات از زیر آوار+ فیلم»، وبگاه مشرق نیوز، تاریخ درج مطلب: ۷ تیر ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «۸ سرلشکر ارتش و ۸ سرلشکر سپاه جمهوری اسلامی ایران + تصاویر»، وبگاه خبرگزاری میزان، تاریخ درج مطلب: ۳۱ مرداد ۱۳۹۶ش، تاریخ بازدید: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش.
- «نامه شمخانی فرمانده نیروی زمینی سپاه به رزمندگان، قبل از عملیات کربلای ۱»، وبگاه مرکز اسناد، تحقیقات و نشر معارف دفاع مقدس و مجاهدتهای سپاه، تاریخ درج مطلب: ۱۹ اسفند ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید: ۳۱ تیر ۱۴۰۴ش.
- عزیزی، امین و نورالله کرمیان کریمی، «منصورون، از تشکیل تا ائتلاف»، مجله مطالعات تاریخی، شماره ۴۷ و ۴۸، زمستان ۱۳۹۳ش و بهار ۱۳۹۴ش.
- «علی شمخانی به شهادت رسید»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ درج مطلب: ۱۰ اسفند ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.
- «تشییع و تدفین دریاسالار شهید علی شمخانی در امامزاده صالح(ع)»، خبرگزاری دفاع مقدس، تاریخ درج مطلب: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ش، تاریخ بازدید: ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ش.