پرش به محتوا

درة الصدف

از ویکی شیعه

دُرَّة‌ُ الصَدَف، از زنانی است که گفته شده، پس از واقعه کربلا در بازپس‌گیری سر امام حسین(ع) از سپاه یزید، به شهادت رسید.

درة‌الصدف، دختر عبدالله بن عمر انصاری است.[۱] در منابع تاریخی نامی از او نیست.[۲] به گفته برخی منابع، وقتی خبر رسیدن سر امام حسین(ع) به حلب را از پدرش شنید؛ خطاب به او گفت:

زندگی پس از کشته‌شدن اهل هدایت (امام حسین(ع) و یارانش) بی‌فایده است. سوگند به خدا که برای رهایی سر (بریده) و اسیران کربلا تمام تلاشم را خواهم کرد.[۳]

درة الصدف، خروج کرد و مردم حلب و نواحی را به کمک طلبید و گروهی به او پیوستند مورخان تعداد زنانی که به یاری وی شتافتند ،هفتاد زن گزارش کرد‌‌‌ه‌اند که همگی لباس رزم بر تن کرده بودند و به سوی مرکب اسیران اهلبیت(ع) حرکت کردند. با طلوع آفتاب،نخستین علامت اسرای خاندان نبوت(ع) را مشاهده کردند و صدای گریه کودکان و نوحه سرائی و شیون زنان را شنیدند و آنان نیز گریستند و در کمین ایستادند ،سپاه بنی امیه همراه سرهای شهداء که بسیار بودند آنها را شناسایی کرده و به مقابله با آنان شتافتند. به گفته برخی منابع، او در نزدیکی شهر حلب برای بازپس‌گیری سر امام حسین(ع) با مأموران خولی درگیر شد و به شهادت رسید. در این درگیری حنظلة بن جَندل و ابوالاسود دوئلی او را همراهی می‌کردند. محمد بن اشعث، از حاملان سر امام حسین(ع)، به‌دست درة‌الصدف زخمی شد.[۴]

سید محسن امین جریان درة‌الصدف را دور از واقعیت دانسته‌ است.[۵]چنان که برخی دیگر از پژوهش‌گران نیز آن را افسانه‌ای دانسته‌اند که برای نخستین بار در کتاب اسرار الشهادة به نقل از کتاب کبیر ابی‌مخنف آمده است. [۶]

جستار وابسته

پانویس

  1. الحسون، اعلام النساء، ۱۴۱۱ق، ص۳۳۶.
  2. جمعی از نویسندگان، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۰.
  3. الحسون، اعلام النساء، ۱۴۱۱ق، ص۳۳۶.
  4. نک: فاضل دربندی، اکسیر العبادات فی اسرار الشهادات، ۱۴۱۵ق، ج۳، ص۴۴۵-۴۵۰.
  5. نک: امین، اعیان‌الشیعه، ۱۴۰۳ق، ج۱۰، ص۳۴۳.
  6. دربندی، اکسیر العبادات، ۱۴۱۵ق،۱۹۹۴م، ج۳، ص۴۴۵، رنجبر، سیری در مقتل‌نویسی و تاریخ‌نگاری عاشورا، ۱۳۸۸ش، ص۱۰۴-۱۰۵.

منابع

  • الحسون، محمد، مشکور ام‌علی، اعلام النساء المؤمنات، انتشارات اسوه، چاپ اول، ۱۴۱۱ق.
  • امین، السیدمحسن، اعیان‌الشیعه، تحقیق: حسن الامین، دارالتعارف، بیروت، ۱۴۰۳ق/۱۹۸۳م.
  • جمعی از نویسندگان، پژوهشی پیرامون شهدای کربلا، زمزم هدایت، قم، ۱۳۸۵ش.
  • رنجبر، محسن، سیری در مقتل‌نویسی و تاریخ‌نگاری عاشورا، در عاشورانامه، جلد ۴، به کوشش: مرکز مطالعات راهبردی خیمه، انتشارات خیمه، قم، ۱۳۸۸ش.
  • فاضل دربندی، اکسیرالعبادات فی اسرارالشهادات، شرکة المصطفی للخدمات الثقافیة، بحرین، ۱۴۱۵ق/۱۹۹۴م.