پرش به محتوا

هل من ناصر ینصرنی

سوگواری محرم
تابلوی عصر عاشورا
رویدادها
نامه‌های کوفیان به امام حسین(ع) • نامه امام حسین(ع) به اشراف بصره • روز عاشورا • واقعه کربلا • واقعه عاشورا (از نگاه آمار) • روزشمار واقعه عاشورا • اسیران کربلا
افراد
امام حسین(ع) • علی اکبر • علی‌اصغر • عباس بن علی • حضرت زینب(س) • سکینه بنت حسین • فاطمه دختر امام حسین • مسلم بن عقیل • شهیدان کربلا • اسیران کربلا
جای‌ها
حرم امام حسین(ع) • تل زینبیه • حرم حضرت عباس(ع) • گودال قتلگاه • بین‌الحرمین • نهر علقمه
مناسبت‌ها
تاسوعا • عاشورا • دهه محرم • اربعین • دهه صفر
مراسم
مرثیه‌خوانی • نوحه • تعزیه • روضه • زنجیرزنی • سینه‌زنی • سقاخانه • سنج و دمام • دسته عزاداری • شام غریبان • تشت‌گذاری • نخل‌گردانی • قمه‌زنی • راهپیمایی اربعین • تابوت‌گردانی • مراسم تابوت

هَلْ مِنْ ناصِرٍ یَنْصُرُنی به‌معنای «آیا یاوری هست که مرا یاری کند؟» جمله‌ای مشهور و منسوب به امام حسین (ع) که گفته شده در روز عاشورا آن را بیان کرده است. به گفته جواد محدثی در فرهنگ عاشورا این جمله، نقل به معنا است و به شکل مذکور در کتاب‌های تاریخی نیامده است؛[۱] ولی منابع مربوط به واقعه کربلا، عباراتی شبیه به آن و با همین مضمون را نقل کرده‌اند.[۲]

بنا به نقل وقایع‌نگاران عاشورا وقتی یاران امام حسین(ع) شهید شدند و او تنها ماند این جملات را بر زبان راند که «هَلْ مِنْ ذَابٍّ يَذُبُّ عَنْ حَرَمِ رَسُولِ اللَّهِ هَلْ مِنْ مُوَحِّدٍ يَخَافُ اللَّهَ فِينَا هَلْ مِنْ مُغِيثٍ يَرْجُو اللَّهَ بِإِغَاثَتِنَا هَلْ مِنْ مُعِينٍ يَرْجُو مَا عِنْدَاللَّهِ فِي إِعَانَتِنَا؛ آيا دفاع‌کننده‌ای هست که از حرم رسول خدا دفاع کند؟ آیا یگانه‌پرستی هست که درباره ما از خدا بترسد؟ آیا فریادرسی هست که با فریادرسی از ما به خدا امید داشته باشد؟ آیا مددکاری هست که با کمک به ما امید به آنچه نزد خداست داشته باشد؟»[۳]

امام حسین (ع) پیشتر در منزلگاه قصر بنی‌مُقاتِل هنگامی که عبیدالله بن حُر جُعْفی را به یاری طلبید و او عذر آورد، از عبیدالله خواست که از آنجا برود چراکه اگر صدای استغاثه امام را بشنود و اجابت نکند، خدا او را هلاک می‌کند.[۴] برخی، شعار لَبَّیکَ یاحسین را پاسخی به ندای یاری‌طلبی امام حسین در روز عاشورا می‌دانند.[۵]

در فیلم روز واقعه ساخته شهرام اسدی که دربارهٔ واقعه کربلا است، شخصیت اول فیلم که یک جوان تازه‌مسلمان است صدایی از گوینده‌ای غیبی در گوش خود می‌شنود که تکرار می‌کند «کیست مرا یاری کند؟» او به دنبال همین صدا به راه می‌افتد و عصر روز عاشورا به کربلا می‌رسد.[۶]

دو بیت زیر به ناصر الدین شاه قاجار منسوب است:

گر دعوت دوست می‌شنودم آن روز
من گوی مراد می‌ربودم آن روز
آن روز که بود روز هل من ناصر
ای کاش که ناصر تو بودم آن روز[۷]

پانویس

  1. ↑ محدثی، فرهنگ عاشورا، ۱۳۷۶ش، ص۴۷۱
  2. ↑ سید ابن‌طاووس، اللهوف، ۱۳۴۸ش، ص۱۱۶؛ ابن‌نما حلی، مثیر الاحزان، ۱۴۰۶ق، ص۷۰.
  3. ↑ سید بن طاووس، اللهوف، ۱۳۴۸ش، ص۱۱۶.
  4. ↑ طبری، تاریخ الامم و الملوک، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۴۰۷.
  5. ↑ «شعار «لبیک یا حسین» به معنای اجابت دعوت سیدالشهدا(ع) است»، خبرگزاری مهر.
  6. ↑ «نگاهی به فیلم روز واقعه»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه.
  7. ↑ «کوتاه سروده»، پایگاه تخصصی امام حسین علیه‌السلام.

منابع