رَوْضَةُ النَّبی، روضهٔ مُطَهّره و روضهٔ شَریفه بخشی میان منبر و حجره نبوی در مسجدالنبی است که پیامبر(ص) آنرا باغی از باغهای بهشتی توصیف کرده است. زائران در این مکان به عبادت میپردازند و بهسبب اهمیت عبادت در این مکان، همواره در آن، ازدحام وجود دارد و ورود به روضه به صورت نوبتی انجام میشود.
موقعیت روضةالنبی در بخش جنوبی مسجدالنبی
روضةالنبی میان منبر و حجره نبوی است و محراب، محل نمازخواندن پیامبر نیز در آن قرار گرفته است. روضه در جنوب شرقی مسجدالنبی قرار دارد و محدوده آن، از شرق به خانه پیامبر، از جنوب به دیوار مسجدِ زمانِ پیامبر و از غرب به منبر منتهی میشود. بیشتر عالمان شیعه بر این باورند که حضرت فاطمه(س) در روضه دفن شده است. همچنین منبر پیامبر(ص)، که حضرت محمد(ص) بر خطبه میخواند و نیز مجموعهای از ستونهای مسجدالنبی در روضه قرار دارند.
روضةالنبی بخشی از مسجدالنبی است.[۲] این مکان میان منبر و خانه پیامبر قرار گرفته و طبق روایتی، پیامبر آن را «رَوْضَةٌ مِنْ رِیَاضِ الْجَنَّةِ؛ باغی از باغهای بهشت» توصیف کرده است.[۳] در روایات شیعه سفارش شده حضرت فاطمه از روضةالنبی زیارت شود.[۴]اهلسنت هم خواندن نماز مستحبی در این مکان را بافضیلتتر دیگر جاهای مسجدالنبی میدانند.[۵]
روضةالنبی به «روضه مُطَهّره» و «روضه شَریفه» نیز شناخته میشود.[۶] طول آن ۲۲ متر، عرض آن ۱۵ متر[۷] و مساحت همه آن حدود ۳۳۰ متر مربع است.[۸] زائرانِ بسیاری مایل به خواندن نماز در آن هستند.[۹] ازاینرو مسئولان مسجدالنبی محدودیتهایی برای رفتن به روضه قرار دادهاند. مثلاً افراد باید بهصورت گروهی یا فردی برای رفتن به روضه ثبتنام کنند و در ساعتهای مشخصشده وارد روضه شوند. براساس آمار کشور عربستان، در سال ۲۰۲۴ میلادی، بیش از ده میلیون زائر توانستهاند وارد روضه شریفه شوند. [۱۰]
تفسیر حدیث پیامبر درباره روضةالنبی
عالمان در تفسیر این روایت پیامبر که «روضةالنبی باغی از باغهای بهشت است» دیدگاههای متفاوتی دارند؛[۱۱] از جمله:
عبادت در این مکان سبب ورود به بهشت و دستیابی به باغی از باغهای بهشتی میشود.[۱۲]
پشتبام روضه منورهمنظور پیامبر همان معنای ظاهری آن است؛[۱۳] یعنی زمینِ میان منبر و خانه پیامبر، واقعاً، قطعهای از بهشت است و در آخرت به آن منتقل میشویم.[۱۴]
محدوده
روضةالنبی در سمت جنوبِ شرقی مسجد و رو به قبله قرار گرفته است.[۱۵] پیامبر محدوده روضه شریفه را در سمت شرقی خانه خود و در سمت غربی منبر خود قرار داده است.[۱۶] در سمت جنوب نیز دیوار مسجد زمان پیامبر که محراب پیامبر در آن قرار گرفته، مرز روضه شریفه است.[۱۷]شیعیان معتقدند روضه در سمت شمال، به چهارمین ستون از سمت محراب منتهی میشود که یک ستون بیشتر از اندازهای است که اهلسنت ذکر کردهاند.[۱۸]
نقشهٔ داخل ضریح پیامبر(ص) که نشان میدهد از حجره پیامبر تا دیوار غربیِ ضریح، جزو روضه شریفه است
ضریح پیامبر
پس از تغییرات و بازسازیهای مسجد، بخشی از روضه در درون ضریح پیامبر قرار گرفت و دسترسی به آن برای زائران امکانپذیر نیست.[۱۹]ولید بن عبدالملک، خلیفه اموی (حکومت: ۸۶ق-۹۶ق) در اطراف حجره پیامبر، دیوارهایی ساخت که برای شبیهنشدن به کعبه دارای پنج ضلع بود.[۲۰] در این توسعه، خانه پیامبر(ص) در درون مسجدالنبی قرار گرفت.[۲۱]رسول جعفریان، مورخ نوشته است در سال ۶۶۸ق، بَیْبَرْس دیواره مُشبّکی بهصورت ضریح در اطراف این پنجضلعی ساخت که باعث شد خانه حضرت فاطمه(س) و بخشی از روضه شریفه داخل آن قرار بگیرد.[۲۲]
مجموعهای از ستونها در مسجدالنبیِ زمان پیامبر و در داخل روضه وجود داشته که هرکدام نام[۲۹] و واقعه تاریخی مخصوص به خود را دارد.[۳۰] این ستونها در زمان پیامبر اسلام از تنه نخل بود. در بازسازیها دقیقاً در همان مکان، ستونهایی از سنگ ساخته شد.[۳۱] یکی از مکانهایی که در درون روضه شریفه قرار دارد محراب پیامبر اسلام است.[۳۲] محراب در نزدیکی منبر پیامبر قرار گرفته[۳۳] و حضرت محمد(ص) در آنجا نماز میخوانده و اصحاب به ایشان اقتدا میکردند.[۳۴] این محراب در زمان پیامبر، مانند محرابهای فعلی، توخالی نبود؛ بلکه مانند دیوار بود و بعدها در زمان ولید بن عبدالملک به شکل محرابهای کنونی درآمد.[۳۵]
.jpg)
