رسول جعفریان
| تاریخ‌نگار، نویسنده | |
 | |
| اطلاعات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | رسول جعفریان |
| تاریخ تولد | ۱۳۴۳ش |
| زادگاه | خوراسگان (استان اصفهان) |
| اطلاعات علمی | |
| استادان | عبدالله جوادی آملی • محمدتقی مصباح یزدی • سید جعفر مرتضی عاملی • حسن ممدوحی • محمدعلی گرامی • سید محمدعلی روضاتی |
| محل تحصیل | حوزه علمیه قم |
| تألیفات | تاریخ سیاسی اسلام • تاریخ تشیع در ایران • حیات فکری و سیاسی امامان شیعه • اطلس شیعه • فرهنگ و سیاست روزگار صفوی • تأملی در نهضت عاشورا |
| فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی | |
| وبگاه رسمی | http://www.rasul-jafarian.com/ |
رسول جعفریان (متولد ۱۳۴۳ش) پژوهشگر و نویسنده تاریخ اسلام و روحانی شیعه است. عمده پژوهش‌های او در حوزه تاریخ سیاسی صدر اسلام، تاریخ تشیع و تاریخ ایران، به‌ویژه دوره صفویه، قرار دارد؛ بااین‌حال، آثارش موضوعاتی چون تاریخ معاصر ایران، تاریخ حج، تاریخ علم و تمدن اسلامی، تاریخ مهدویت و روش‌شناسی تاریخ‌پژوهی را نیز دربرمی‌گیرد. از آثار شناخته‌شده او می‌توان به حیات فکری و سیاسی امامان شیعه، اطلس شیعه، تاریخ سیاسی اسلام، صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست، تاریخ ایران از آغاز اسلام تا پایان صفویان و جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی ـ سیاسی ایران اشاره کرد. جعفریان بیش از ۱۴۰ اثر تألیفی و ترجمه‌ای دارد و برنده جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و جشنواره فارابی شده است.
جعفریان عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران است. تأسیس و مدیریت کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران و ریاست کتابخانه مجلس شورای اسلامی و کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران از سوابق علمی و اجرایی اوست.
از دیدگاه‌های او می‌توان به تأکید بر پرهیز از تأثیر پیش‌داوری‌های سیاسی و اجتماعی در پژوهش‌های تاریخی، نقد بزرگ‌نمایی دستاوردهای تمدن اسلامی، مخالفت با تطبیق روایات علائم ظهور بر حوادث و اشخاص معاصر و حمایت از گسترش نشر دیجیتال اشاره کرد.
رویکردهای پژوهشی و دیدگاه‌های او با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شده است؛ برخی نگاه روشمند او به تاریخ را ستوده‌اند و برخی دیگر تحلیل‌هایش را متأثر از زمینه‌های فکری، اعتقادی و سیاسی دانسته‌اند.
زندگینامه علمی
رسول جعفریان در ۹ تیر ۱۳۴۳ش در خوراسگان اصفهان به دنیا آمد.[۱] او دوره ابتدایی را در زادگاهش گذراند و برای ادامه تحصیل در دوره راهنمایی به اصفهان رفت.[۲] جعفریان در ۱۳۵۵ش تحصیل علوم دینی را در مدرسه علمیه ذوالفقار اصفهان آغاز کرد و هم‌زمان، تحصیلات مدرسه‌ای خود را به‌صورت شبانه ادامه داد.[۳] دو سال بعد، برای ادامه تحصیل علوم دینی به حوزه علمیه قم رفت و در مدرسه خان و مدرسه رسالت به تحصیل پرداخت. او از محضر استادانی چون عبدالله جوادی آملی، محمدتقی مصباح یزدی، حسن ممدوحی، محمدعلی گرامی و سید جعفر مرتضی عاملی بهره برد.[۴][۵]
جعفریان در ۱۳۶۰ش با مؤسسه در راه حق، تحت اشراف مصباح یزدی، و آثار او آشنا شد و در کلاس‌ها و دوره‌های آموزشی این مؤسسه شرکت کرد.[۶] او آغاز مطالعات تاریخی خود را سال ۱۳۶۱ش می‌داند و نخستین اثرش، با عنوان پیش‌درآمدی بر شناخت تاریخ اسلام، را در سال ۱۳۶۴ش منتشر کرده است.[۷] به گفته خودش، پس از بازگشایی دانشگاه‌ها در ۱۳۶۲ش نیز تدریس دروس معارف در دانشگاه‌ها را آغاز کرد.[۸]
فعالیت‌ها و مناصب
جعفریان از سال ۱۳۷۹ش عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه شد و در سال ۱۳۸۵ش به دانشگاه تهران منتقل شد.[۹] او هم‌اکنون استادتمام گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران است.[۱۰] جعفریان از سال ۱۳۹۶ش تا ۱۴۰۰ش ریاست کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران را بر عهده داشت.[۱۱] او در دی‌ماه ۱۴۰۳ش نیز بار دیگر به ریاست کتابخانه مرکزی، مرکز اسناد و تأمین منابع علمی دانشگاه تهران منصوب شد.[۱۲]
جعفریان در سال ۱۳۷۴ش با حمایت سید جواد شهرستانی، کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران را تأسیس کرد و مدیریت آن را بر عهده گرفت.[۱۳] شمار کتاب‌های این کتابخانه در سال ۱۳۹۸ش بیش از ۲۲۴ هزار جلد گزارش شده است.[۱۴] بر اساس آمار سامانه سها، این مجموعه دارای ۲۶۲۳۶۴ عنوان کتاب در ۱۰۶ موضوع و ۶۳۵۰۱ نسخه دیجیتال است.[۱۵]
جعفریان در سال ۱۳۸۷ش ریاست کتابخانه مجلس شورای اسلامی را بر عهده گرفت[۱۶] و در سال ۱۳۹۱ش استعفا داد. او در نامه‌ای به رئیس وقت مجلس، بیماری و مشغله فراوان را دلیل استعفای خود اعلام کرد.[۱۷] برخی از اقدامات او در این دوره، از جمله فراهم کردن فضای مناسب برای پژوهشگران، دیجیتال‌سازی نشریات مهم و صدها نسخه خطی، تأسیس نشریات تخصصی و سپردن مسئولیت به نیروهای جوان، مورد توجه قرار گرفته است.[۱۸]
جعفریان همچنین عضو پیوسته گروه علوم اسلامی در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران است.[۱۹] او در کنار فعالیت‌های تألیفی و پژوهشی، کارشناس دینی مجموعه‌های تلویزیونی امام علی(ع) و مختارنامه بوده است.[۲۰] جعفریان در فضای مجازی نیز فعالیت داشته و گفت‌وگوهای زنده‌ای در این فضا برگزار کرده است.[۲۱] او از مدافعان نشر دیجیتال و انتقال کتاب‌ها و کتابخانه‌ها به فضای آنلاین است.[۲۲]
آثار و تألیفات
جعفریان نویسنده پر اثری است و تاکنون آثار فراوانی از وی به چاپ رسیده که بالغ بر ۱۴۰ کتاب و مقاله تألیفی و ترجمه است[۲۳] و برخی از آثارش به‌عنوان کتاب درسی رشته تاریخ تدریس می‌شود.[۲۴]
برخی با توجه به آثار جعفریان و پر رنگ بودن مذهب شیعه در آثار او، سیر و روش مطالعات تاریخی وی را مذهب شیعه و ریشه‌های تفکر آن در بستر تاریخ تا سده‌های اخیر دانسته‌اند.[۲۵]
| حوزه پژوهشی | نمونه آثار |
|---|---|
| تاریخ تشیع | حیات فکری و سیاسی امامان شیعه؛[۲۷] اطلس شیعه؛[۲۸] تأملی در نهضت عاشورا؛[۲۹] تاریخ تشیع در ایران |
| تاریخ صدر اسلام | تاریخ سیاسی اسلام؛[۳۰] تحلیلی از تحولات فکری و سیاسی پس از رسول خدا؛[۳۱] سیری در سیره نبوی[۳۲] |
| تاریخ ایران و دوره صفویه | صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست؛[۳۳] تاریخ ایران از آغاز اسلام تا پایان صفویان؛ نقش خاندان کرکی در تأسیس و تداوم دولت صفوی[۳۴] |
| تاریخ معاصر ایران | ذهنیت غربی در تاریخ معاصر ما؛[۳۵] جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی ـ سیاسی ایران؛[۳۶] بررسی و تحقیق در جنبش مشروطیت ایران[۳۷] |
| تاریخ حج | با کاروان صفا: گزارش سفر حج سال ۱۳۸۲ش؛[۳۸] پنجاه سفرنامه حج قاجاری؛[۳۹] آثار اسلامی مکه و مدینه؛[۴۰] ترجمه تاریخ مکه نوشته احمد السباعی.[۴۱] |
| تاریخ علم و تمدن اسلامی | مقالاتی درباره مفهوم علم در تمدن اسلامی؛[۴۲] سیر تحول مفهوم علم در متون حدیثی،[۴۳] ادبی، کلامی و فلسفی[۴۴] |
| تاریخ مهدویت | مهدیان دروغین؛[۴۵] نگاهی تاریخی به مدعیان دروغین مهدویت[۴۶] |
| روش‌شناسی و آسیب‌شناسی تاریخ‌پژوهی | پیش‌درآمدی بر شناخت تاریخ اسلام؛[۴۷] آشنایی مقدماتی با روش تحقیق در تاریخ؛[۴۸] قصه‌خوانان در تاریخ اسلام و ایران[۴۹] |
در بهار سال ۱۴۰۲ش حامد زارع مجموعه مصاحبه‌های خود را با رسول جعفریان در قالب کتاب الکترونیک «چشم روز» منتشر کرد.[۵۰] این اثر در چهار فصل شامل زندگینامه، نقدنامه (آسیب‌شناسی تمدن اسلامی، نقادی جریان علم در ایران، اسلامی‌سازی علوم انسانی، نگاهی انتقادی به دانشگاه، آینده‌شناسی کتاب و کتابخانه، دیجیتال‌سازی علوم انسانی)، کارنامه (تاریخ و اندیشه صفوی و ادبیات پژوهشی حج) و تاریخ‌نامه (حوزه‌های علمیه تشیع و فرقه‌گرایی و سلفی‌گرایی) منتشر شده است.[۵۱]
موفقیت‌ها و جوایز
- کسب جایزه سومین برگزیده جشنواره فارابی، جهت تالیف کتاب «جریان‌ها و سازمان‌های سیاسی مذهبی ایران»، سال ۱۳۸۷ش. [۵۲]
- کسب جایزه بیست و هفتمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران[۵۳] و جشنواره فارابی جهت تألیف کتاب «اطلس شیعه»، سال ۱۳۸۸ش.[۵۴]
- کسب جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران جهت تالیف کتاب «تاریخ سیاسی اسلام (سیره نبوی)»، براساس زندگینامه منتشر شده از وی.[۵۵]
- کسب جایزه ویژه شخصیت علمی کشور در در جریان سی و هشتمین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران.[۵۶]
دیدگاه‌ها
تاریخ اسلام و روایت عاشورا
جعفریان بر ضرورت پرهیز از نگاه جانبدارانه و متأثر از فضای سیاسی و اجتماعی در بررسی تاریخ اسلام تأکید دارد. به گفته او، پیش‌داوری‌های ذهنی موجب می‌شود برخی مسلمانان، کارهای خوب افراد مورد انتقاد خود و کارهای بد افراد مورد علاقه‌شان را نپذیرند.[۵۷] او معتقد است واژگان و روایت‌های مربوط به عاشورا در طول زمان تغییر کرده و در تبیین سیره پیامبر(ص) و امامان شیعه(ع) نیز میان دوره پیش و پس از انقلاب اسلامی تفاوت‌هایی پدید آمده است.[۵۸] جعفریان از جلال آل‌احمد، علی شریعتی و نعمت‌الله صالحی نجف‌آبادی به‌عنوان افرادی یاد می‌کند که در دوره‌های مختلف، برداشت‌های متفاوتی از عاشورا و دین ارائه داده‌اند.[۵۹] او نسبت دادن مسائل و مشکلات جامعه به سیره اهل‌بیت(ع) برای حل آن‌ها را نیز نادرست می‌داند.[۶۰]
تمدن اسلامی و علم
جعفریان بررسی تمدن اسلامی را نیازمند رویکردی واقع‌بینانه و توجه به مبانی معرفتی آن می‌داند.[۶۱] به اعتقاد او، روشن نبودن مرز میان علم و خرافه در برخی دوره‌ها، زمینه ورود باورهای خرافی به دانش‌هایی مانند طب قدیم را فراهم کرده است.[۶۲] او با تأکید بر نقد مبانی معرفتی برخی آثار طب قدیم، با تقدیس این دانش مخالفت کرده است.[۶۳] با این حال، دیدگاه او به معنای انکار دستاوردهای گذشته یا پیشرو بودن تمدن اسلامی در برخی دوره‌ها نیست؛ بلکه به اعتقادش، بزرگ‌نمایی نادرست این دستاوردها می‌تواند به توقف پیشرفت علمی و تخریب علم جدید بینجامد.[۶۴]
جعفریان همچنین معتقد است علم طبیعی را نباید به مسائلی مانند خداشناسی گره زد و اعتبار علمی به باور یا ناباوری دینی وابسته نیست.[۶۵] او از پیوند دادن جهت‌گیری‌های علمی با غرب‌گرایی و تلقی تفکر علمی به‌عنوان نوعی سکولاریسم انتقاد کرده و این رویکرد را به زیان کشور دانسته است.[۶۶]
دیدگاه درباره علائم ظهور
جعفریان در واکنش به انتشار فیلم «ظهور بسیار نزدیک است» در سال ۱۳۹۰ش، تطبیق روایات علائم ظهور بر حوادث و اشخاص معاصر را نادرست دانست و برای این نوع برداشت‌ها نمونه‌هایی از دوره صفویه، از جمله دیدگاه‌های منسوب به علامه مجلسی، یاد کرد.[۶۷] او همچنین از اظهارنظرهای علیرضا پناهیان درباره نزدیک بودن ظهور انتقاد کرد و این‌گونه پیش‌بینی‌ها را خرافی و فاقد پشتوانه در آموزه‌های شیعی دانست؛ به گفته او، نمونه‌های تاریخی مشابه نیز با گذر زمان نادرستی خود را نشان داده‌اند.[۶۸]
نشر دیجیتال
جعفریان از گسترش نشر دیجیتال و کاهش اتکا به نشر فیزیکی و کاغذی حمایت می‌کند. او کتابخانه‌های امروزی را موزه‌های آینده می‌خواند و تسهیل ورود ناشران به عرصه دیجیتال را راهی برای توسعه نشر می‌داند.[۶۹] به اعتقاد او، نشر دیجیتال با کاهش مشکلاتی مانند اشغال فضا و هزینه‌های چاپ و فراهم کردن امکان جست‌وجو در متون، می‌تواند دسترسی به منابع و روند پژوهش را تسهیل کند.[۷۰]
موافقان و مخالفان
سید محمدکاظم بجنوردی، رئیس مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، در تجلیل از رسول جعفریان، جایگاه او را با شخصیت‌هایی چون مسکویه و خواجه نصیرالدین طوسی در گذشته و ایرج افشار و منوچهر دانش‌پژوه در دوران معاصر مقایسه کرده است.[۷۱] داوود فیرحی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران، نیز تسهیل دسترسی به منابع تاریخی و نگاه فنی، همه‌جانبه و هرمنوتیکی جعفریان به تاریخ را شایسته احترام دانسته است.[۷۲] مهدی سالاری، عضو حلقه علمی تاریخ اسلام، نیز نگاه تحلیلی به رویدادهای تاریخی، توجه به روش‌شناسی پژوهش و اهتمام به تاریخ تشیع را از ویژگی‌های کار جعفریان دانسته است.[۷۳]
در مقابل، برخی منتقدان[۷۴]، تحلیل‌های تاریخی جعفریان را متأثر از گرایش‌های سیاسی و ذهنیت‌های شخصی او دانسته‌اند.[۷۵] در نقدی دیگر، به تحلیل او درباره اسلام اموی اعتراض شده است.[۷۶] محمدتقی سبحانی، از استادان حوزه علمیه قم، معتقد است جعفریان با وجود تأکید بر بی‌اهمیت شمردن باطل، در برخی تحلیل‌های خود به موضوعاتی می‌پردازد که از نظر سبحانی اهمیت بررسی ندارند.[۷۷] بهزاد کریمی، استادیار گروه ایران‌شناسی دانشگاه میبد، نیز پژوهش‌های جعفریان درباره صفویان را متأثر از شیفتگی به این سلسله و مذهب شیعه و وابستگی به حکومت دانسته و معتقد است این گرایش‌ها بر تحلیل برخی رویدادهای آن دوره اثر گذاشته است.[۷۸]
مرتضی خطیری یانه‌سری، پژوهشگر حوزه دانش‌های بنیادین، در نقد دیدگاه‌های جعفریان درباره علم دینی و تمدن اسلامی، بر ضرورت توجه به مبانی نظری در بررسی مفهوم علم تأکید کرده است. او همچنین تخصص در یک حوزه را مجوز اظهارنظر در همه زمینه‌های علمی نمی‌داند و برخلاف دیدگاه منتسب به جعفریان، علم را جدا از دین و فلسفه نمی‌شمرد؛ از نظر او، علم دینی بر پایه تفکر توحیدی برای استقلال علمی، فرهنگی و صنعتی جوامع مسلمان ضروری است.[۷۹]
پانویس
- ↑ «زندگی نامه حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان»، پایگاهی برای نوشته‌های استاد رسول جعفریان.
- ↑ «زندگینامه و کتاب‌شناسی استاد رسول جعفریان»، سایت تبیان.
- ↑ «زندگینامه و کتاب‌شناسی استاد رسول جعفریان»، سایت تبیان.
- ↑ «زندگی نامه حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان»، پایگاهی برای نوشته‌های استاد رسول جعفریان.
- ↑ «زندگینامه و کتاب‌شناسی استاد رسول جعفریان»، سایت تبیان.
- ↑ «گزارش دیدار و گفتگو با رسول جعفریان/ پریسا احدیان»، سایت مجله فرهنگی و هنری بخارا.
- ↑ «گزارش دیدار و گفتگو با رسول جعفریان/ پریسا احدیان»، سایت مجله فرهنگی و هنری بخارا.
- ↑ «گزارش دیدار و گفتگو با رسول جعفریان/ پریسا احدیان»، سایت مجله فرهنگی و هنری بخارا.
- ↑ «زندگی نامه حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان»، پایگاهی برای نوشته‌های استاد رسول جعفریان.
- ↑ رسول جعفریان، سایت دانشگاه تهران.
- ↑ «"رسول جعفریان" رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران شد»، خبرگزاری تسنیم.
- ↑ «رسول جعفریان رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران شد»، خبرگزاری ایبنا.
- ↑ رفوآ، «معرفی کتابخانه تخصصی تاریخ ایران و اسلام»، ص۷۷.
- ↑ «معرفی کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران»، سایت کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران.
- ↑ «سها، سامانه جستجوی یکپارچه نرم افزار سنا»، سایت سها.
- ↑ «رسول جعفریان رئیس کتابخانه مجلس شد»، همشهری آنلاین.
- ↑ «رسول جعفریان استعفا داد»، جهان‌نیوز.
- ↑ «کارنامه زرین یک مدیر واقعا فرهنگی!»، خبرآنلاین.
- ↑ گروه علوم اسلامی، سایت فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران.
- ↑ مهاجری، «برای آقای رسول جعفریان»، وبگاه خبرآنلاین.
- ↑ «گزارش دیدار و گفتگو با رسول جعفریان/ پریسا احدیان»، سایت مجله فرهنگی و هنری بخارا" «گفت‌وگو با رسول جعفریان درباره طب سنتی و خرافی‌گری در لایو اینستاگرام»، سایت خبرآنلاین.
- ↑ جعفریان، «چاپ کتاب در ۱۰ نسخه: دفاع از چاپ دیجیتالی برابر چاپ کاغذی»، وبگاه خبرآنلاین.
- ↑ «زندگینامه حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان»، پایگاهی برای نوشته‌های استاد رسول جعفریان
- ↑ «معرفی منابع درسی گروه تاریخ تشیع»، سایت دانشگاه ادیان و مذاهب.
- ↑ نگاه کنید به: سالاری، «رسول جعفریان؛ جستجوگر تشیع در تاریخ»، ص۶۸.
- ↑ «زندگی نامه حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان»، پایگاهی برای نوشته‌های استاد رسول جعفریان.
- ↑ «حیات فکری - سیاسی امامان شیعه»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «اطلس شیعه»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «تاملی در نهضت عاشورا»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «تاریخ سیاسی اسلام: سیره رسول خدا (ص)»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «تحليلي از تحولات فكري و سياسي پس از رسول خدا صلي الله عليه وآله»، سایت کتابخانه تخصصی امیرالمومنین.
- ↑ «سیری در سیره نبوی»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «تاریخ ایران از آغاز اسلام تا پایان صفویان»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «نقش خاندان کرکی در تاسیس و تداوم دولت صفوی»، سایت خانه کتاب.
- ↑ « ذهنیت غربی در تاریخ معاصر ما»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «بررسی و تحقیق در جنبش مشروطیت ایران»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «با کاروان صفا: گزارش سفر حج سال ۱۳۸۲»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «سفرنامه‌های حج قاجاری»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «آثار اسلامی مکه و مدینه: با تجدیدنظر و اضافات»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «تاریخ مکه»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «مقالاتی درباره مفهوم علم در تمدن اسلامی»، سایت خانه کتاب.
- ↑ جعفریان، مقالاتی درباره مفهوم علم در تمدن اسلامی، ۱۳۹۶ش، ص۱۵.
- ↑ «سیر تحول مفهوم علم در متون حدیثی، ادبی، کلامی و فلسفی»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «مهدیان دروغین»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «کتاب مهدیان دروغین»، سایت ایران کتاب
- ↑ «پیش درآمدی بر شناخت تاریخ اسلام»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «آشنائی مقدماتی با روش تحقیق در تاریخ»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «قصه‌خوانان در تاریخ اسلام و ایران»، سایت خانه کتاب.
- ↑ «چشم روز روی کاغذ نیامد!»، سایت خبرگزاری ایبنا.
- ↑ زارع، چشم روز،گفتو گوی حامد زارع با رسول جعفریان، ۱۴۰۲ش، ص۵-۶.
- ↑ «برگزیدگان دومین جشنواره بین المللی فارابی»، سایت جشنواره فارابی.
- ↑ «برگزیدگان بیست و هفتمین دوره کتاب سال اعلام شدند»، خبرگزاری کتاب ایران.
- ↑ «برگزیدگان سومین جشنواره بین المللی فارابی»، سایت جشنواره فارابی.
- ↑ «زندگی نامه حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان»، پایگاهی برای نوشته‌های استاد رسول جعفریان
- ↑ «رسول جعفریان، برنده جایزه ویژه شخصیت علمی کشور شد»، خبر آنلاین.
- ↑ «رسول جعفریان: به‌خاطر مقاصد سیاسی، تصویر جدیدی از عاشورا ارائه می‌دهیم»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «رسول جعفریان: به‌خاطر مقاصد سیاسی، تصویر جدیدی از عاشورا ارائه می‌دهیم»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «رسول جعفریان: به‌خاطر مقاصد سیاسی، تصویر جدیدی از عاشورا ارائه می‌دهیم»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «رسول جعفریان: به‌خاطر مقاصد سیاسی، تصویر جدیدی از عاشورا ارائه می‌دهیم»، خبرگزاری ایسنا.
- ↑ «رسول جعفریان؛ از شاگردی آیت‌الله مصباح تا استادی تاریخ/در مقابل تقدیس‌کنندگان "طب قدیم" از جمله دکتر ولایتی ایستادم»، خبرآنلاین.
- ↑ «رسول جعفریان؛ از شاگردی آیت‌الله مصباح تا استادی تاریخ/در مقابل تقدیس‌کنندگان "طب قدیم" از جمله دکتر ولایتی ایستادم»، خبرآنلاین.
- ↑ «رسول جعفریان؛ از شاگردی آیت‌الله مصباح تا استادی تاریخ/در مقابل تقدیس‌کنندگان "طب قدیم" از جمله دکتر ولایتی ایستادم»، خبرآنلاین.
- ↑ «رسول جعفریان؛ از شاگردی آیت‌الله مصباح تا استادی تاریخ/در مقابل تقدیس‌کنندگان "طب قدیم" از جمله دکتر ولایتی ایستادم»، خبرآنلاین.
- ↑ «رسول جعفریان: بخش زیادی از نخبگان حکومتی کشور ضدعلم هستند»، پایگاه خبری تحلیلی انصاف.
- ↑ «رسول جعفریان: بخش زیادی از نخبگان حکومتی کشور ضدعلم هستند»، پایگاه خبری تحلیلی انصاف.
- ↑ «مقاله محققانه رسول جعفریان در باره نزدیک بودن ظهور / علامه مجلسی هم دولت صفویه را مقدمه ظهور می‌دانست!»، خبرآنلاین.
- ↑ «انتقاد شدید جعفریان از پناهیان؛ هشت سال است مشتی روضه‌خوان و مداح سردمدار اندیشه شده‌اند»، فرارو.
- ↑ «رسول جعفریان؛ از شاگردی آیت‌الله مصباح تا استادی تاریخ/در مقابل تقدیس‌کنندگان "طب قدیم" از جمله دکتر ولایتی ایستادم»، خبرآنلاین.
- ↑ «رسول جعفریان؛ از شاگردی آیت‌الله مصباح تا استادی تاریخ/در مقابل تقدیس‌کنندگان "طب قدیم" از جمله دکتر ولایتی ایستادم»، خبرآنلاین.
- ↑ «مهدوی‌راد عنوان کرد: رسول جعفریان هزاران سند را از زیر خروارها خاک بیرون آورد»، خبرآنلاین.
- ↑ «تجلیل استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران از دکتر رسول جعفریان»، خبرآنلاین.
- ↑ سالاری، «رسول جعفریان؛ جستجوگر تشیع در تاریخ»، پایگاه جستار.
- ↑ عبده تبریزی، «ما نگوییم بد و میل به ...: پاسخ به آقای رسول جعفریان»، ۱۳۸۷ش، ص ۴۶۵.
- ↑ «پاسخ خسرو معتضد به رسول جعفریان»، عصر ایران.
- ↑ «نقدی بر یادداشت رسول جعفریان درباره اسلام اموی»، مؤسسه مطالعاتی تحریریه.
- ↑ «پاسخ حجت‌الاسلام سبحانی به رسول جعفریان در مورد همایش ملی تصوف»، خبرگزاری مهر.
- ↑ کریمی، «دستورکارهای ایدئولوژیک در مطالعات تاریخ صدر صفویه: مطالعه تاریخ ایران در عصر صفوی»، ص ۷۴ـ۷۸.
- ↑ خطیری یانه‌سری، «ماجرای غم‌انگیز علم‌زدگی؛ پاسخ به برخی شبهات حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر رسول جعفریان در مورد علم دینی، شبه‌علم، سکولاریسم و طب سنتی»، ص ۳۷۶ـ۳۹۱.
منابع
- «آثار اسلامی مکه و مدینه: با تجدیدنظر و اضافات»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «آشنائی مقدماتی با روش تحقیق در تاریخ»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «اطلس شیعه»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «انتقاد شدید جعفریان از پناهیان؛ هشت سال است مشتی روضه خوان و مداح سردمدار اندیشه شده‌اند»، سایت فرارو، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۸ آذر ۱۳۹۱ش.
- «با کاروان صفا: گزارش سفر حج سال ۱۳۸۲»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «بررسی و تحقیق در جنبش مشروطیت ایران»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «برگزیدگان بیست و هفتمین دوره کتاب سال اعلام شدند»، خبرگزاری کتاب ایران، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۹ بهمن ۱۳۸۸ش.
- «برگزیدگان دومین جشنواره بین المللی فارابی»، سایت جشنواره فارابی، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «برگزیدگان سومین جشنواره بین المللی فارابی»، سایت جشنواره فارابی، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «برای علم و آقای قرائتی متاسفم»، سایت خبر آنلاین، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۲ مرداد ۱۳۹۱ش.
- «پاسخ حجت الاسلام سبحانی به رسول جعفریان در مورد همایش ملی تصوف»، سایت خبرگزاری مهر، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۸ مهر ۱۳۹۷ش.
- «پاسخ خسرو معتضد به رسول جعفریان»، سایت خبری تحلیلی عصر ایران، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۲۴ مهر ۱۳۸۹ش.
- «پنجاه سفرنامه حج قاجاری به روایت رسول جعفریان»، سایت خبرآنلاین، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۲ بهمن ۱۳۸۹ش.
- «پیش درآمدی بر شناخت تاریخ اسلام»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش
- «تاریخ ایران از آغاز اسلام تا پایان صفویان»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «تاریخ سیاسی اسلام: سیره رسول خدا (ص)»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «تحليلي از تحولات فكري و سياسي پس از رسول خدا صلي الله عليه وآله»، سایت کتابخانه تخصصی امیرالمومنین، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «تاریخ مکه»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «تاملی در نهضت عاشورا»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- « ذهنیت غربی در تاریخ معاصر ما»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- جعفریان، رسول، مقالاتی درباره مفهوم علم در تمدن اسلامی، چ۳، نشر مورخ، قم، ۱۳۹۶ش.
- «جریان‌ها و سازمان‌های مذهبی - سیاسی ایران»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- جعفریان، رسول، «چاپ کتاب در ۱۰ نسخه: دفاع از چاپ دیجیتالی برابر چاپ کاغذی»، وبگاه خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۳ بهمن ۱۳۹۴ش، تاریخ بازدید ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- جعفریان، رسول، «باید با کتاب خداحافظی کنیم، لطفا برای آن هزینه نکنید»، وبگاه خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۸ بهمن ۱۳۹۷ش، تاریخ بازدید ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «چشم روز روی کاغذ نیامد!»، سایت خبرگزاری ایبنا، تاریخ درج مطلب ۳ خرداد ۱۴۰۲ش، تاریخ بازدید ۱۰ مرداد ۱۴۰۲ش.
- «حیات فکری - سیاسی امامان شیعه»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- خطیری یانه سری، مرتضی، «ماجرای غم‌انگیز علم‌زدگی؛ پاسخ به برخی شبهات حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر رسول جعفریان درمورد علم دینی، شبه‌علم، سکولاریسم و طب سنتی»، مجله علوم انسانی صدرا، شماره ۳۵، زمستان ۱۳۹۹ش.
- «رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران منصوب شد»، پایگاه خبری تحلیلی دانشگاه تهران، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲، تاریخ درج مطلب ۱۰ آذر ۱۴۰۰ش.
- رسول جعفریان سایت دانشگاه تهران، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- «رسول جعفریان؛ از شاگردی آیت الله مصباح تا استادی تاریخ/در مقابل تقدیس کنندگان "طب قدیم" از جمله دکترولایتی ایستادم»، سایت خبر آنلاین، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۴ مهر ۱۳۹۸ش.
- «رسول جعفریان استعفا داد»، جهان نیوز، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۶ آذر ۱۳۹۱ش.
- «رسول جعفریان، برنده جایزه ویژه شخصیت علمی کشور شد»، خبر آنلاین، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۲ اسفند ۱۳۹۹ش.
- «رسول جعفریان: بخش زیادی از نخبگان حکومتی کشور ضدعلم هستند»، پایگاه خبری تحلیلی انصاف، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش تاریخ، درج مطلب ۲۷ فروردین ۱۳۹۹ش.
- «رسول جعفریان: به‌خاطر مقاصد سیاسی، تصویر جدیدی از عاشورا ارائه می‌دهیم»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۸ شهریور ۱۳۹۸ش.
- «"رسول جعفریان" رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران شد»، خبرگزاری تسنیم، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲،، تاریخ درج مطلب ۱۴ آبان ۱۳۹۶ش.
- «رسول جعفریان رئیس کتابخانه مجلس شد»، همشهری آنلاین، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۰ شهریور ۱۳۸۷ش.
- رفوآ، شبنم، «معرفی کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران»، اطلاع‌یابی و اطلاع رسانی، شماره۴، بهمن ۱۳۸۶ش.
- «رسول جعفریان رئیس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران شد»، خبرگزاری ایبنا، تاریخ درج مطلب ۹ دی ۱۴۰۳ش، تاریخ بازدید ۱۵ دی ۱۴۰۳ش.
- «زندگینامه و کتاب شناسی استاد رسول جعفریان»، سایت تبیان، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۹ آذر ۱۳۹۵ش.
- زارع، حامد، چشم روز، گفت و گوی حامد زارع با رسول جعفریان، نشرالکترونیکی، ۱۴۰۲ش.
- «زندگی نامه حجت الاسلام دکتر رسول جعفریان»، پایگاهی برای نوشته‌های استاد رسول جعفریان، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- سالاری، مهدی، «رسول جعفریان؛ جستجوگر تشیع در تاریخ»، پایگاه جستار، تاریخ بازدید ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «سخنی با جعفریان درباره انتقاد از پناهیان»، سایت مشرق، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۲ آذر ۱۳۹۱ش.
- «سفرنامه‌های حج قاجاری»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «سها، سامانه جستجوی یکپارچه نرم افزار سنا»، سایت سها، تاریخ بازدید ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «سیر تحول مفهوم علم در متون حدیثی، ادبی، کلامی و فلسفی»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «سیری در سیره نبوی»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- عبده تبریزی، احسان، «ما نگوییم بد و میل به ...: پاسخ به آقای رسول جعفریان»، مجله بخارا، شماره ۶۵، فروردین و اردیبهشت ۱۳۸۷ش.
- «قصه‌خوانان در تاریخ اسلام و ایران»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «کتاب مهدیان دروغین»، سایت ایران کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- کریمی، بهزاد، «دستورکارهای ایدئولوژیک در مطالعات تاریخ صدر صفویه:مطالعۀ تاریخ ایران در عصر صفوی»، مجله ایران نامگ، سال۲، شماره۴، زمستان۱۳۹۶ش.
- گروه علوم اسلامی، سایت فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- «مقالاتی درباره مفهوم علم در تمدن اسلامی»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «مقاله محققانه رسول جعفریان در باره نزدیک بودن ظهور /علامه مجلسی هم دولت صفویه رامقدمه ظهور می دانست!»، سایت خبر آنلاین.
- «معرفی کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران»، سایت کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران، تاریخ بازدید ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «معرفی منابع درسی گروه تاریخ تشیع»، سایت دانشگاه ادیان و مذاهب، تاریخ بازدید ۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۲۷ شهریور ۱۳۹۹ش.
- مهاجری، محمد، «برای آقای رسول جعفریان»، وبگاه خبرآنلاین، تاریخ درج مطلب: ۲۲ آذر ۱۳۹۱ش، تاریخ بازدید ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «مهدیان دروغین»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲ش.
- «نقدی بر یادداشت رسول جعفریان درباره اسلام اموی»، سایت موسسه مطالعاتی تحریریه، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۳ شهریور ۱۳۹۹ش.
- «نقش خاندان کرکی در تاسیس و تداوم دولت صفوی»، سایت خانه کتاب، تاریخ بازدید ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲.
- «واکنش رسول جعفریان به محدودیت اینترنت در کشور/فشار زیاد انفجار و فرار می‌آورد»، سایت روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ بازدید ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ش، تاریخ درج مطلب ۱۶ مهر ۱۴۰۱ش.
- هاشمی، محمد سرور، «معرفی کتابخانه تخصصی تاریخ اسلام و ایران«، سخن تاریخ، زمستان ۱۳۸۵ - شماره ۱.