نماز حضرت فاطمه(س)

از ويکی شيعه
پرش به: ناوبری، جستجو

نماز حضرت فاطمه (س) نماز مستحبی که جبرئیل به حضرت زهرا (س) آموخت. این نماز دو رکعتی را که به نماز أوّابین نیز شهرت دارد، برای حل مشکلات بزرگ مؤثر دانسته‌اند.

در رکعت اول نماز حضرت فاطمه (س)، بعد از سوره حمد، صد مرتبه سوره قدر و در رکعت دوم بعد از سوره حمد، صد مرتبه سوره توحید و پس از سلام نماز، دعای «سُبْحَانَ ذِی الْعِزِّ الشَّامِخِ…» خوانده می‌شود.

در منابع روایی از نمازهای دیگری نیز با عنوان نماز حضرت فاطمه (س) یاد شده‌است.

اهمیت نماز

دربارهٔ نماز حضرت فاطمه (س)، روایتی از امام صادق(ع) آمده که هر گاه مشکل بزرگی پیش آمد، دو رکعت نماز می‌خوانی و این نمازی بوده که حضرت زهرا (س) به‌جای می‌آورده‌است.[۱] این نماز با نام نماز اَوّابین (نماز رجوع‌کنندگان به خدا) نیز شناخته می‌شود.[۲] به گفته شیخ عباس قمی این نماز را جبرئیل به حضرت زهرا (س) تعلیم داده بود.[۳]

چگونگی ادای نماز

شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان، دربارهٔ نماز حضرت فاطمه (س) این‌گونه آورده‌است که حضرت زهرا (س) یک نماز دو رکعتی می‌خواند که در رکعت اول بعد از سوره حمد، صد مرتبه سوره قدر و در رکعت دوم بعد از سوره حمد، صد مرتبه سوره توحید را می‌خواند و پس از سلام نماز، دعای مخصوصی[یادداشت ۱] قرائت می‌کرد.[۴]

به‌گفته سید بن طاووس در کتاب جمال الاسبوع، بهتر است پس از نماز، تسبیحات حضرت زهرا(س) و پس از آن، صد مرتبه صلوات فرستاده شود.[۵]

شیخ طوسی هم در مصباح المتهجد می‌گوید سزاوار است بعد از نماز، زانوها و آرنج‌ها را برهنه نماید، همه مواضع سجود خود را بدون هیچ حائلی به زمین بچسباند، حاجت بخواهد و دعا کند آنچه می‌خواهد و در حالت سجده ذکر خاصی[یادداشت ۲] بگوید.[۶]

نمازهای دیگر

در منابع روایی از نمازهای دیگری نیز با عنوان نماز حضرت فاطمه (س) یاد شده‌است؛ از جمله:

  1. شیخ طوسی و سید بن طاووس نقل می‌کنند که محمد بن علی حلبی در روز جمعه از امام صادق(ع) سؤال کرد که می‌خواهم عملی به من تعلیم دهی که بهترین اعمال در این روز باشد. امام صادق (ع) فرمود: من کسی را نمی‌شناسم که نزد رسول خدا(ص) بزرگ‌تر از حضرت فاطمه (س) باشد و چیزی را بهتر از آنچه پیامبر (ص) به دخترش تعلیم کرد، نمی‌دانم. سپس فرمود: در روز جمعه غسل کند و چهار رکعت نماز با دو سلام به‌جای آورَد. در رکعت اول بعد از سوره حمد، سوره توحید را پنجاه مرتبه و در رکعت دوم بعد از سوره حمد، سوره العادیات را پنجاه مرتبه و در رکعت سوم بعد از سوره حمد، سوره زلزال را پنجاه مرتبه و در رکعت چهارم بعد از سوره حمد، سوره فتح را پنجاه مرتبه و هنگامی که از نماز فارغ شد، دعای خاصی[یادداشت ۳] را بخواند.[۷]
  2. بر پایه روایتی که شیخ صدوق از امام صادق (ع) نقل کرده، نماز حضرت فاطمه که نماز اوّابین نامیده می‌شود، چهار رکعت است و در هر رکعتِ آن پس از سوره حمد، پنجاه مرتبه سوره توحید خوانده می‌شود.[۸] شیخ صدوق در ادامه می‌گوید که چون اهل کوفه، آن را به نام نماز حضرت فاطمه می‌شناخته‌اند، در کتابش آورده و ثوابش را ذکر کرده‌است.[۹]

همچنین علامه مجلسی در بحار الانوار،[۱۰] احمد رحمانی همدانی در کتاب فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی،[۱۱] اسماعیل انصاری زنجانی در الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء[۱۲] و سید محمدباقر موسوی در الکوثر فی احوال فاطمه[۱۳] نمازهای دیگری را به‌صورت متفاوت با نام نماز حضرت فاطمه (س) نقل کرده‌اند.

پانویس

  1. نوری، مستدرک الوسائل، مؤسسه آل‌البیت، ج۶، ص۳۰۲.
  2. علامه مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۸۸، ص۱۷۱.
  3. قمی، مفاتیح الجنان، اسوه، ص۴۱.
  4. قمی، مفاتیح الجنان، اسوه، ص۴۱.
  5. سید بن طاووس، جمال الاسبوع، ۱۳۷۱ش، ص۱۷۱.
  6. شیخ طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۳۰۱.
  7. شیخ طوسی، مصباح المتهجد، ۱۴۱۱ق، ص۳۱۵؛ ابن‌طاووس، جمال الاسبوع، ۱۳۷۱ش، ص۱۷۲.
  8. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، جامعه مدرسین، ج۱، ص۵۴۴.
  9. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، جامعه مدرسین، ج۱، ص۵۶۶.
  10. علامه مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۸۸، ص۱۸۳–۱۸۵.
  11. رحمانی همدانی، فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی، ۱۳۷۸ش، ص۲۲۳–۲۲۸.
  12. انصاری، الموسوعة الکبری، ۱۴۲۸ق، ج۲۲، ص۳۹۸–۴۲۶.
  13. موسوی، الکوثر فی احوال فاطمه بنت نبی الاعظم، ۱۳۸۶ش، ج۴، ص۵۳۵–۵۵۶.
  1. سُبْحَانَ ذِی الْعِزِّ الشَّامِخِ الْمُنِیفِ سُبْحَانَ ذِی الْجَلَالِ الْبَاذِخِ الْعَظِیمِ سُبْحَانَ ذِی الْمُلْک الْفَاخِرِ الْقَدِیمِ سُبْحَانَ مَنْ لَبِسَ الْبَهْجَةَ وَ الْجَمَالَ سُبْحَانَ مَنْ تَرَدَّی بِالنُّورِ وَ الْوَقَارِ سُبْحَانَ مَنْ یرَی أَثَرَ النَّمْلِ فِی الصَّفَا سُبْحَانَ مَنْ یرَی وَقْعَ الطَّیرِ فِی الْهَوَاءِ سُبْحَانَ مَنْ هُوَ هَکذَا لَا هَکذَا غَیرُهُ
  2. یا مَنْ لَیسَ غَیرَهُ رَبٌّ یدْعَی یا مَنْ لَیسَ فَوْقَهُ إِلَهٌ یخْشَی یا مَنْ لَیسَ دُونَهُ مَلِک یتَّقَی یا مَنْ لَیسَ لَهُ وَزِیرٌ یؤْتَی یا مَنْ لَیسَ لَهُ حَاجِبٌ یرْشَی یا مَنْ لَیسَ لَهُ بَوَّابٌ یغْشَی یا مَنْ لَا یزْدَادُ عَلَی کثْرَةِ السُّؤَالِ إِلَّا کرَماً وَ جُوداً وَ عَلَی کثْرَةِ الذُّنُوبِ إِلَّا عَفْواً وَ صَفْحاً صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ افْعَلْ بی‌کذَا وَ کذَا و بجای این کلمه حاجات خود را از خدا بخواهد.
  3. إِلَهِی وَ سَیدِی مَنْ تَهَیأَ أَوْ تَعَبَّی أَوْ أَعَدَّ أَوِ اسْتَعَدَّ لِوِفَادَةِ مَخْلُوقٍ رَجَاءَ رِفْدِهِ وَ فَوَائِدِهِ وَ نَائِلِهِ وَ فَوَاضِلِهِ وَ جَوَائِزِهِ فَإِلَیک یا إِلَهِی کانَتْ تَهْیئَتِی وَ تَعْبِئَتِی وَ إِعْدَادِی وَ اسْتِعْدَادِی رَجَاءَ فَوَائِدِک وَ مَعْرُوفِک وَ نَائِلِک وَ جَوَائِزِک فَلَا تُخَیبْنِی مِنْ ذَلِک یا مَنْ لَا تَخِیبُ عَلَیهِ مَسْأَلَةُ السَّائِلِ وَ لَا تَنْقُصُهُ عَطِیةُ نَائِلٍ فَإِنِّی لَمْ آتِک بِعَمَلٍ صَالِحٍ قَدَّمْتُهُ وَ لَا شَفَاعَةِ مَخْلُوقٍ رَجَوْتُهُ أَتَقَرَّبُ إِلَیک بِشَفَاعَتِهِ إِلَّا مُحَمَّداً وَ أَهْلَ بَیتِهِ صَلَوَاتُک عَلَیهِ وَ عَلَیهِمْ أَتَیتُک أَرْجُو عَظِیمَ عَفْوِک الَّذِی عُدْتَ بِهِ عَلَی الْخَطَّائِینَ عِنْدَ عُکوفِهِمْ عَلَی الْمَحَارِمِ فَلَمْ یمْنَعْک طُولُ عُکوفِهِمْ عَلَی الْمَحَارِمِ أَنْ جُدْتَ عَلَیهِمْ بِالْمَغْفِرَةِ وَ أَنْتَ سَیدِی الْعَوَّادُ بِالنَّعْمَاءِ وَ أَنَا الْعَوَّادُ بِالْخَطَاءِ أَسْأَلُک بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّاهِرِینَ أَنْ تَغْفِرَ لِی ذَنْبِی الْعَظِیمَ فَإِنَّهُ لَا یغْفِرُ الْعَظِیمَ إِلَّا الْعَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیمُ یا عَظِیم.

منابع

  • انصاری زنجانی، اسماعیل، الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء، قم، دلیل ما، ۱۴۲۸ق.
  • رحمانی همدانی، احمد، فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی (ص)، تهران، منیر، ۱۳۷۸ش.
  • سید بن‌طاووس حلی، علی بن موسی، جمال الاسبوع، تهران، مؤسسة الآفاق، ۱۳۷۱ش.
  • شیخ صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، قم، جامعه مدرسین، بی‌تا.
  • شیخ طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة، ۱۴۱۱ق.
  • علامه مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۳ق.
  • قمی، عباس، مفاتیح الجنان، قم، اسوه، بی‌تا.
  • موسوی، محمدباقر، الکوثر فی احوال فاطمة بنت النبی الاطهر، قم، دلیل ما، ۱۳۸۶ش.
  • نوری، میرزاحسین، مستدرک الوسائل، بیروت، مؤسسه آل‌البیت، بی‌تا.

الگو:حضرت فاطمه (س)