اِمامِ راتِب فردی که به صورت مستمر و ثابت امام جماعت مسجد یا مکان دیگری را برعهده دارد.[۱]

بر اساس برخی از منابع فقهی امام راتب در امامت نماز جماعت بر دیگران(جز بر امام معصوم) اولویت دارد اگرچه دیگران از او برتر باشند.[۲] اما برخی از مراجع تقلید شیعه این اولویت را مستحب می‌دانند.[۳] دیدگاه سومی نیز وجود دارد که پیشی گرفتن امام غیر راتب بر امام راتب را خلاف اخلاق و مُروَّت[یادداشت ۱] و مکروه می‌داند.[۵] برخی از فقها امامتِ جماعتِ امام راتب غیرروحانی با وجود روحانی را دارای اشکال دانسته‌اند.[۶]

امام راتب می‌تواند مربوط به دوره‌ای خاص باشد. به عنوان نمونه فردی که در هر ماه رمضان امام جماعت مسجدی را برعهده دارد او امام راتبِ ماه رمضان است.[۷]

امام جماعت راتب توسط واقف، متولی مسجد و فرد دیگری قابل عزل و نصب نیست و در صورتی که عده‌ای از نمازگزاران امام راتب را عادل نمی‌دانند، نمی‌توانند از امامت وی بر سایر نمازگزاران که او را عادل می‌دانند ممانعت کنند.[۸]

پانویس

  1. هاشمى شاهرودى، فرهنگ فقه، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۶۵۰؛ صافی گلپایگانی، استفتائات، شبکه اجتهاد؛ بانک جامع استفتائات مراجع تقلید.
  2. بحرانی، الحدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ص۱۹۶-۱۹۸؛ نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق. ج۱۳، ص۳۴۸.
  3. امام خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۷۹ش، ج۱، ص۲۷۷.
  4. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۵، ص۳۲۹.
  5. امام خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۷۹ش، ج۱، ص۲۷۷؛مکارم شیرازی، استفتائات، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت الله مکارم شیرازی.
  6. مکارم شیرازی، استفتائات، پایگاه اطلاع‌رسانی آیت الله مکارم شیرازی.
  7. آیت الله العظمی گلپایگانی، استفتائات، بخش نماز جماعت سؤال ۵۹، پورتال انهار..
  8. صافی گلپایگانی، استفتائات؛ سوال ۳۱۴، پورتال انهار.

یادداشت

  1. مروّت در لغت به معناى جوانمردى، مردانگى يا كمال آن آمده و مراد از آن در فقه، ملازمت عادات پسنديده و پرهيز از عادات و كارهاى مباح ناپسند و تنفرانگيز است؛ كارهايى كه ارتكاب آنها بيانگر فرومايگى و پستى فرد يا بى‌مبالاتى او در دين است، مانند غذا خوردن در خيابان در حال راه رفتن...خلاف مروّت بودن کارها بر حسب زمان، مكان و افراد متفاوت خواهد بود. [۴]

منابع