نماز صبح
| بخشی از احکام عملی و فقهی |
|---|
این مقاله یک نوشتار توصیفی درباره یک مفهوم فقهی است و نمیتواند معیاری برای اعمال دینی باشد. برای اعمال دینی به منابع دیگر مراجعه کنید. |
نماز صبح از نمازهای یومیه که دو رکعت است و بین طلوع فجر و طلوع آفتاب خوانده میشود.
وقت نماز صبح
نماز صبح نماز واجب دو رکعتی است که بین طلوع فجر[۱] تا طلوع آفتاب بهجا آورده میشود.[۲] وقت فضیلت نماز صبح، از اول فجر صادق (اذان صبح) تا پیدا شدن سرخی از جانب مشرق است.[۳] نماز صبح مانند دیگر نمازهای یومیه، نماز نافله دارد. نافله نماز صبح دو ركعت، قبل از نماز صبح و وقت آن از فجر اول (سپیدۀ كاذب) است تا زمانیكه به اندازۀ خواندن نماز صبح به طلوع سرخی آفتاب مانده باشد.[۴]
اهمیت نماز صبح
قرآن کریم، نماز صبح را مشهود ملائکه میداند: أَقِمِ الصَّلاَةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلَی غَسَقِ اللَّیلِ وَقُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًاترجمه: نماز را از زوال آفتاب تا نهايت تاريكى شب برپادار، و [نيز] نماز صبح را، زيرا نماز صبح همواره [مقرون با] حضور [فرشتگان] است. (سوره اسراء، ۷۸) روایات در معنای این آیه گفتهاند که نمازِ صبح مشهودِ ملائکه شب و ملائکه صبح است و با فضیلتترین وقتِ خواندنِ نماز صبح هنگام طلوع فجر است که هم فرشتگان شب و هم فرشتگان روز آن را ثبت میکنند.[۵] پیامبر اسلام(ص) درباره نماز صبح فرمودهاند: «نماز صبح از میان نمازها این امتیاز را دارد که ملائکه شب و ملائکه روز آن را مشاهده میکنند؛ (زیرا نماز صبح اگر در اول وقت خود اقامه شود در لحظهای است که ملائکه شب جای خود را به ملائکه روز میدهند و هر دو گروه از فرشتگان شاهد اقامه آن خواهند بود.)[۶]
حسنعلی نخودکی اصفهانی:
اگر آدمی چهل روز به ریاضت و عبادت بپردازد، ولی یکبار نماز از او فوت شود، نتیجه آن چهل روز عبادت بیارزش و هَباءً منثورا خواهد شد. فرزندم! بدان که در تمام عمرم تنها یکبار نماز صبحم قضا شد. پسربچهای داشتم که شب آن روز فوت شد، سحرگاه در عالم رؤیا به من گفتند؛ این مصیبت به علت فوت آن نماز صبح به تو وارد آمد .اکنون اگر یکشب، نماز شبی از من فوت شود، صبح آن شب، انتظار بلایی را میکشم که به من نازل شود.[۷]
برخی احکام نماز صبح
- بر مردان واجب است حمد و سوره نماز صبح را بلند (جهر) قرائت کنند.[۸][یادداشت ۱] زنان میتوانند حمد و سوره نماز صبح را بلند یا آهسته بخوانند اما اگر نامحرم صدای آنان را بشنود بنابر احتیاط واجب باید آهسته بخواند.[۹]
پانویس
- ↑ فجر کاذب اولین روشنی بعد از شب است که از افق جدا و بهصورت عمودی است که بهتدریج از بین میرود. فجر صادق که بعد از فجر کاذب و زمان اذان صبح است، متصل به افق و بهصورت افقی است که رفتهرفته روشن شده و در نهایت آفتاب طلوع میکند. رجوع کنید به: فاضل لنکرانی،نهایة التقریر،۱۴۲۰ق، ج۱، ص۱۵۲
- ↑ یزدی، عروةالوثقی،مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، ج۱، ص۵۱۷
- ↑ امام خمینی،ترجمه تحریرالوسیله، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۵۴
- ↑ امام خمینی، ترجمه تحریر الوسیله، ۱۳۸۵ش، ج۱، ص۱۵۲
- ↑ عاملی،وسائل الشیعه، الناشر مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث قم، ج۴، ص۱۵؛ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الاعمال، ۱۴۰۶ق، ص۳۶
- ↑ عاملی، وسائل الشیعه، مؤسسة آل البيت عليهم السلام لإحياء التراث قم، ج۴، ص۱۵
- ↑ https://hawzahnews.com/x5tvv
- ↑ الطباطبائی الحکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۴۰۴ق، ج ۶ ص۱۹۸؛ امام خمینی، رساله توضیح المسائل، مسئله ۹۹۲.
- ↑ امام خمینی، رساله توضیح المسائل، مسئله ۹۹۴
یادداشت
منابع
- ابن بابویه، محمد ابن علی، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، نسیم کوثر، قم، ۱۳۸۱ش.
- امام خمینی، سید روحالله، ترجمه تحریرالوسیلة، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، تهران، ۱۳۸۵ش.
- حرعاملی، محمد ابن حسن، وسائل الشیعة، مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث، قم، بیتا.
- الطباطبایی الحکیم، سید محسن، مستمسک العروة الوثقی، ، قم، منشورات مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی، ۱۴۰۴ ق.
- فاضل لنکرانی، نهایة التقریر فی مباحث الصلاة، قم، مرکز فقه الائمة الاطهار، ۱۴۲۰ق.
- یزدی، سید محمدکاظم، عروةالوثقی، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، بیروت، بیتا.
