پرش به محتوا

واجبات نماز

از ویکی شیعه

واجباتِ نماز به اجزای اصلی نماز گفته می‌شود که باید به‌جا آورده شوند. فقیهان تعداد واجبات نماز را در ۱۱ مورد نیت، قیام، تکبیرةالاحرام، قرائت، ذکر ترتیب، موالات، رکوع، سجده، تشهد و سلام دانسته‌اند.[۱]

واجبات نماز به رکن و غیررکن تقسیم می‌شوند:[۲]

  • واجبات رکنی، اجزایی هستند که بنابر قول مشهور، ترک یا کم/زیاد کردن آنها ــ چه از روی سهو و بی‌اراده، چه از روی اختیار و عمد ــ باعث باطل شدن نماز می‌شود.[۳] این واجبات عبارت‌اند از: نیت، قیام (هنگام تکبیرةالاحرام و پیش از رکوعتکبیرةالإحرام، رکوع و دو سجده (هر رکعت).[۴] البته به گفته فقیهان، اگر نمازگزار به‌دلیل سهو یکی از ارکان را ترک کند، اگر تا پیش از وارد شدن به رکن بعدی آن را به‌جا آورد، نمازش صحیح است.[۵]
  • واجبات غیررکنی اجزایی هستند که ترک یا کم/زیاد کردن عمدی آنها (نه سهوی) موجب باطل شدن نماز می‌شود.[۶] این واجبات عبارت‌اند از: قرائت، قیام (موقع قرائت و پس از رکوع)، ذکر، ترتیب، موالات، تشهد، سلام.[۷]


پانویس

  1. برای نمونه نگاه کنید به: طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۴۳۲.
  2. مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه فارسی، ۱۳۸۲ش، ج۴، ص۱۲۶.
  3. محقق حلی، شرایع الاسلام، ۱۴۰۹ق، ج۱، ص۶۲؛ نجفی، جواهرالکلام، ۱۴۰۴ق، ج۹، ص ۲۳۹.
  4. علامه حلی، مختلف الشیعة، ۱۴۱۲ق، ج۲، ص۱۳۹-۱۴۰.
  5. نجفی، جواهر الکلام، ۱۴۰۴ق، ج۱۲، ص۲۳۸-۲۳۹.
  6. «تعریف رکن و غیر رکن»، سایت رسمی دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی،
  7. برای نمونه نگاه کنید به: طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۹ق، ج۲، ص۴۳۳.

منابع

  • ٰاحکام واجبات نماز، سایت دفتر آیت الله مکارم شیرازی، تاریخ درج مطلب: بی‌تا، تاریخ بازدید:۲۴ بهمن ۱۴۰۳ش.
  • بحرانی، یوسف، الحدائق الناضرة فی احکام العترة الطاهره، قم، نشر اسلامی، ۱۳۶۳ش.
  • طباطبایی یزدی، سید محمدکاظم، العروة الوثقی فیما تعم به البلوی(المحشّی)، تحقیق: احمد محسنی سبزواری، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، ۱۴۱۹ق.
  • علامه حلی، حسن بن یوسف، مختلف الشیعة فی احکام الشریعه، به کوشش مرکز الابحاث والدراسات الاسلامیة، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، ۱۴۱۲ق.
  • محقق حلی، جعفر بن حسن، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، تحقیق و تصحیح عبدالحسین محمدعلی بقال، قم، اسماعیلیان، چاپ دوم، ۱۴۰۸ق.
  • مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل‌بیت(ع)، زیرنظر: سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، ۱۳۸۲ش.
  • نجفی، محمدحسن، جَواهر الکلام فی شرحِ شرائعِ الاسلام، تصحیح عباس قوچانی و علی آخوندی، بیروت، دارُ اِحیاء التُّراثِ العربی، چاپ هفتم، ۱۴۰۴ق.