لباس نمازگزار: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۱۸ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۲۸

لباس نمازگزار دارای محدوده و شرایطی است که بر نمازگزار واجب است آن‌ها را رعایت کند. برای لباسی که نمازگزار بدن خود را با آن می‌پوشاند، از نظر اندازه پوشش و شرایط آن، در فقه مواردی ذکر شده است که در بعضی موارد آن (اندازه پوشش و جنس لباس) برای خانم‌ها و آقایان متفاوت است. همچنین برای لباس نمازگزار شرایطی از حیث استحباب و مکروهات نیز بیان شده است.

جایگاه

لباس نمازگزار (لباس مُصَلی)، لباسی است که نمازگزار به‌هنگام نماز به تن دارد و فقها در برخی ابواب فقهی همچون ابواب طهارت و صلاة به بیان احکام آن پرداخته‌اند.^[۱] حر عاملی در کتاب وسائل الشیعه باب مستقلی با عنوان «ابواب لباس المصلی» تنظیم کرده و روایات مختلفی که در بیان احکام مختلف لباس نمازگزار وارد شده را ذیل این باب، در ۶۴ باب مختلف گردآوری کرده است.^[۲]

مقدار پوشش در نماز

مقدار پوشش برای زن و مرد در نماز از نظر فقها متفاوت است:

پوشش زن

بنا به اجماع فقها،^[۳] بر زنان واجب است که در نماز، چه نامحرمی باشد و چه نباشد،^[۴] غیر از گردی صورت (مقداری که در وضو می‌شوید) و دست‌ها از مچ تا سر انگشتان، بدن و موی سر خود را بپوشانند.^[۵] برخی فقیهان شیعه در وجوب پوشش موی سر در نماز تردید کرده‌اند.^[۶] بنا به فتوای ابن جنید برای زنان در جایی که نامحرمی وجود نداشته باشد که آن‌ها را ببیند، نماز با سر برهنه اشکالی ندارد.^[۷]

محقق سبزواری در کفایة الاحکام نسبت به وجوب پوشش موی سر و گردن در نماز، تردید کرده^[۸] و ملا احمد نراقی در مستند الشیعه علاوه بر این موارد نسبت به وجوب پوشش گوش‌ها نیز تردید کرده است و در نهایت گفته احتیاط آن است که گوش‌ها و گردن در نماز پوشانده شود.^[۹]

برخی فقیهان بر این نظرند که علاوه بر صورت و دست‌ها، روی پاها (از مچ به پایین) نیز اشکالی ندارد که در نماز برهنه باشد.^[۱۰] طباطبایی یزدی (صاحب عروه) گفته است برهنه بودن کف پاها در نماز نیز بدون اشکال است.^[۱۱]

پوشش مرد

به اجماع فقها^[۱۲] بر مرد واجب نیست که در نماز، غیر از عورت، بدن خود را بپوشاند.^[۱۳] به‌گفته طباطبایی یزدی احتیاط مستحب آن است که از ناف تا زانو را در نماز بپوشاند.^[۱۴] از نظر صاحبْ جواهر عریان نماز خواندن برای مردان، در صورت پوشیده بودن عورت، اگرچه جایز است، ولی کراهت دارد.^[۱۵]

سایر احکام

برخی دیگر از احکام لباس نمازگزار به شرح زیر است:

پاکی و طهارت

به اجماع فقهای شیعه، لباس نمازگزار باید پاک باشد^[۱۶] و اگر نجس باشد، واجب است که نجاست آن برطرف شود.^[۱۷] البته فقها لباس آغشته به خون جراحت، دُمل و زخمی که خون آن جریان دارد و همچنین خونی که کمتر از یک درهم باشد (غیر از خون حیض، نفاس و استحاضه)، را استثناء کرده‌اند.^[۱۸]

همچنین گفته‌اند لباس‌های کوچکی که نماز با آن تمام نیست (یعنی پوشاندن عورت با آن‌ها ممکن نیست)، مانند جوراب، کلاه، عرقچین، دستکش...اگر نجس باشد، در نماز اشکالی ندارد.^[۱۹] به‌گفته برخی فقیهان اشیاء و وسایل کوچکی که همراه نمازگزار است مانند انگشتر، کلید، ساعت، سکه و...اگر نجس باشد، اشکالی ندارد.^[۲۰]

بنا به دیدگاه مشهور فقهای شیعه^[۲۱] زنی که مربی بچه است (چه مادر بچه باشد یا غیر مادر) و فقط یک لباس دارد، اگر این لباس با بول آن بچه نجس شده باشد، در طول روز فقط یک بار آن را بشوید و لازم نیست برای هر نماز، آن را تطهیر کند.^[۲۲]

مباح بودن لباس

به اجماع فقها، لباس نمازگزار باید مباح باشد؛ یعنی غصبی نباشد.^[۲۳] بنابراین اگر نمازگزار با علم به حرمت تصرف در لباس غصبی، عمداً با آن نماز بخواند، نمازش باطل است.^[۲۴] البته اگر نمازگزار نداند یا فراموش کند که لباس او غصبی است و با آن نماز بخواند، نمازش صحیح است.^[۲۵]

از نظر برخی فقها اگر نمازگزار با عین مالی که خمس یا زکات آن را نداده‌، لباس بخرد و با آن نماز بخواند، نمازش باطل است.^[۲۶] همچنین از نظر فقها اگرچه تصرف در اشیاء غصبی مانند انگشتر، موبایل، کمربند و...حرام است، اما همراه داشتن آن‌ها در هنگام نماز، موجب بطلان نماز نیست.^[۲۷]

جنس لباس

بنا به فتوای فقها لباس نمازگزار نباید از اجزای حیوان حرام‌گوشت و همچنین از اجزای مردارِ حیوان حرام‌گوشت و حلا‌ل‌گوشت باشد.^[۲۸]

شرایط لباس نمازگزار

لباس نمازگزار شش شرط دارد^[۲۹]

از اجزای مردار نباشد

لباس نمازگزار باید از اجزای حیوان مرده‌ای که دارای خون جهنده است نباشد، و احتیاط واجب آن است که از اجزای مرداری که دارای خون جهنده نیست نیز نباشد.
هرگاه قطعه‌ای از مردار همراه نمازگزار باشد، بنا بر احتیاط (واجب) نمازش باطل است، ولی در صورتی که از چیزهایی که دارای روح نیست، مانند مو و پشم و شاخ و استخوان باشد و حیوان هم در اصل حلال‌گوشت باشد، نماز باطل نیست.
حیوانی که تذکیهٔ آن مشکوک است، از این نظر که نمی‌توان گوشت آنرا خورد و در پوست آن نماز خواند در حکم میته است، ولی از نظر طهارت و نجاست، حکم میته را ندارد و پاک است، و نمازهای گذشته اگر با جهل به این حکم، انجام گرفته‌است، محکوم به صحت است، بنابراین چرم طبیعی که نمی‌دانیم از حیوانی است که شرعاً تذکیه شده یا خیر نجس نیست ولی نماز با آن باطل است.^[۳۰]

از حیوان حرام‌گوشت نباشد

لباس نمازگزار باید از حیوان حرام‌گوشت نباشد، و اگر مویی از آن هم به لباس یا بدن نمازگزار چسبیده باشد نماز او باطل است.
اگر آب دهان یا بینی یا رطوبت دیگری از حیوان حرام‌گوشت، مانند گربه بر بدن یا لباس نمازگزار باشد، نماز باطل است، مگر این که خشک شده و عین آن بر طرف شده باشد، بنابراین اگر فضلهٔ پرندگان حرام‌گوشت بر روی بدن یا لباس باشد، نماز با آن باطل است، ولی اگر خشک شده و از لباس یا بدن زدوده شده باشد نماز صحیح است.
مو و عرق و آب دهان انسان و موم عسل و مروارید و صدف اگر بر لباس و بدن نمازگزار باشد، نمازش اشکال ندارد.
اگر شک داشته باشد که لباسی از حیوان حلال‌گوشت است یا حرام‌گوشت، نماز خواندن با آن بی اشکال است.^[۳۱]

طلا بافت نباشد

پوشیدن لباس زربافت برای مردان حرام و نماز با آن باطل است، ولی برای زنان در همه حال بی اشکال است.
آویختن زنجیر طلا و به دست کردن انگشتر طلا و بستن ساعت مچی طلا برای مردان حرام است و بنا بر احتیاط واجب نماز با آن باطل است.^[۳۲]

توجه:

ملاک حرمت استفاده از طلا برای پوشیدن یا به گردن آویختن توسط مردان، صدق زینت نیست، بلکه استفاده از آن به هر صورت و به هر قصدی حرام است، هر چند انگشتر، حلقه، گردنبند و مانند آن باشد و از نظر عموم علامت آغاز زندگی زناشویی فرد به حساب‌اید نه زینت، و هر چند از دید دیگران مخفی باشد، ولی استفاده از آن برای جراحی استخوان و دندانسازی اشکال ندارد.
در حرمت پوشیدن طلا برای مردان، فرقی نیست بین آن که مدت کم باشد، مثل لحظهٔ عقد یا زیاد.
اگر چیزی که طلای سفید نامیده می‌شود همان طلای زرد است که بر اثر مخلوط کردن ماده‌ای، رنگ آن سفید شده حکم طلای زرد را دارد، ولی اگر عنصر طلا در آن به قدری کم است که عرفاً به آن طلا نمی‌گویند مانع ندارد.
پلاتین، طلا نیست و حکم آن را ندارد، از این رو استفاده از آن اشکال ندارد.

از ابریشم خالص نباشد

لباس مرد نمازگزار حتی چیزهایی مانند عرقچین و جوراب و آستر لباس و امثال آن باید از ابریشم خالص نباشد. در غیر نماز هم پوشیدن آن برای مرد حرام است، ولی دستمال ابریشمی و مانند آن اگر در جیب مرد باشد اشکال ندارد و نماز را باطل نمی‌کند.^[۳۳]

شرط پنجم و ششم اختصاص به لباس مردان دارد

مواردی که لازم نیست بدن یا لباس نمازگزار پاک باشد

۱. آن که به واسطهٔ زخم یا جراحت یا دمل، لباس یا بدن به خون آلوده شده باشد.

اگر در بدن یا لباس نمازگزار، خون یا جراحت یا دمل باشد، چنانچه طوری است که آب کشیدن بدن یا لباس یا عوض کردن لباس معمولاً یا برای این شخص، سخت است، تا وقتی که زخم یا جراحت یا دمل خوب نشده‌است می‌تواند با آن خون نماز بخواند. همینطور است چرکی که با خون بیرون می‌آید یا دوایی که روی زخم می‌گذارند و نجس می‌شود.
خون بریدگی‌ها و زخم‌هایی که به زودی خوب می‌شود و شستن آنها آسان است، این حکم را ندارد (یعنی اگر در بدن یا لباس نمازگزار باشد، نماز او باطل است).^[۳۴]

۲. آن که خون موجود در لباس یا بدن کمتر از درهم (بند انگشت اشاره) باشد.

اگر بدن یا لباس نمازگزار به خون- غیر از آنچه در مورد قبل ذکر شد- آلوده باشد، در صورتی که مقدار آن کمتر از بند انگشت سبابه باشد نماز با آن اشکال ندارد، ولی با بیش از آن اشکال دارد.
شرایط خون کمتر از درهم:
خون حیض نباشد که اگر اندکی هم از آن بر بدن یا لباس نمازگزار باشد نمازش باطل است، و بنا بر احتیاط واجب خون نفاس و استحاضه نیز همین حکم را دارد.
خون حیوانهای نجس العین (سگ و خوک و کافر) و حرام گوشت و مردار نباشد.
رطوبتی از خارج به آن نرسیده باشد مگر در صورتی که رطوبت با خون مخلوط و در آن مستهلک شود و مجموع آنها هم بیش از اندازهٔ مُجاز (بند انگشت) نشود که در این صورت، نماز با آن صحیح است و در غیر این صورت نماز با آن بنا بر احتیاط واجب اشکال دارد.
اگر بدن یا لباس خونی نشود، ولی به واسطهٔ رسیدن به خون، نجس شود، نمی‌شود با آن نماز خواند.^[۳۵]

۳. آن که لباس‌های کوچک نمازگزار، مانند جوراب که با آنها نمی‌توان عورت را پوشاند نجس باشد.

اگر لباس‌های کوچک نمازگزار، مانند جوراب و دستکش و عرقچین که با آنها نمی‌توان عورت را پوشانید، و نیز انگشتر و دستبند و امثال آن با نجاستی تماس پیدا کند و نجس شود نماز خواندن با آن اشکال ندارد.
اشیایی از قبیل دستمال و کلید و کیف و چاقو که همراه انسان است اگر نجس باشد، در صورتی که نتوان عورت را با آن پوشاند، نماز اشکال ندارد.^[۳۶]

۴. آن که ناچار است با بدن یا لباس نجس نماز بخواند.

کسی که به خاطر سرما یا نداشتن آب و امثال اینها ناچار شود که با بدن یا لباس نجس نماز بخواند،نماز او درست است.^[۳۷]

مستحبات

چند چیز در لباس نمازگزار مستحب است که از آن جمله است:‏‎ ‎‏عمامه با تحت الحنک، پوشیدن عبا و لباس سفید و پاکیزه ترین لباسها و استعمال بوی‏‎ ‎‏خوش و دست کردن انگشتری عقیق^[۳۸]

مکروهات

چند چیز در لباس نمازگزار مکروه است و از آن جمله است:‏‎ ‎‏پوشیدن لباس سیاه و چرک و تنگ و لباس شرابخوار و لباس کسی که از نجاست‏‎ ‎‏پرهیز نمی کند و لباسی که نقش صورت دارد و نیز باز بودن تکمه های لباس و دست‏‎ ‎‏کردن انگشتری که نقش صورت دارد مکروه می باشد.‏^[۳۹]

پانویس

↑ برای نمونه نگاه کنید به بحرانی، حدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۲۹۰؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۲۷.
↑ برای نمونه نگاه کنید به حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۳۴۳-۴۶۵.
↑ محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۰۱؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۵۰.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۸؛ مرعشی نجفی، منهاج المؤمنین، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۱۴۳.
↑ محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۰۱؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۸؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۵۰.
↑ برای نمونه نگاه کنید به محقق اردبیلی، مجمع الفائدة و البرهان، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۱۰۵؛ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۲۹ق، ج۳، ۱۸۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۵۵.
↑ ابن‌جنید، مجموعه فتاوی ابن‌جنید، ۱۴۱۶ق، ص۵۱.
↑ محقق سبزواری، کفایة الاحکام، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۸۱.
↑ نراقی، مستند الشیعه، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۲۴۶.
↑ شیخ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۸۷؛ محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۰۱؛ شهید اول، الالفیة و النفلیة، ۱۴۰۸ق، ص۵۰.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۹.
↑ سبزواری، مهذب الاحکام، دار التفسیر، ج۵، ص۲۴۳.
↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۸، ص۱۷۵.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۹.
↑ نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۸، ص۱۷۵.
↑ سبزواری، مهذب الاحکام، دار التفسیر، ج۵، ص۲۶۲.
↑ شهید ثانی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۸۹؛ بحرانی، الحدائق الناضرة، ۱۳۶۲ش، ج۵، ص۲۹۰.
↑ شهید ثانی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۸۹؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۱۰.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۱۹.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۱۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ج۱، ص۵۸۲.
↑ بحرانی، حدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۳۴۵.
↑ بحرانی، حدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۳۴۵؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۲۱.
↑ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ج۵، ص۲۷۸.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۲۸.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۲۸-۳۲۹.
↑ خمینی، تحریر الوسیلة، ۱۴۳۴ق، ج۱، ص۱۵۱.
↑ «شرایط لباس نمازگزار»، سایت جامع المسائل، مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی، دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی.
↑ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۳۴.
↑ خمینی، توضیح المسائل، ۱۳۹۱ش، ص۱۱۲.
↑ خمینی،تحریرالوسیله، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۱ و ۱۶۲.
↑ مؤ ّسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السّلام، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السّلام، ج۳، ص ۴۸۵و۴۸۶.
↑ خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۲و۱۶۳.
↑ امام خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۱۶۱-۱۶۳.
↑ نجفی،أنوار الفقاهه، ص۴۱۰و۴۱۱.
↑ نجفی، أنوار الفقاهه، ص۴۰۹-۴۱۱.
↑ نجفی، أنوار الفقاهه، ص۴۰۹.
↑ نجفی، أنوار الفقاهه، ص۴۰۹-۴۲۰ ؛ مدرسی، احکام مقدمات نماز، ص۱۳۸ ؛ فلاح زاده، احکام دین مطابق با فتاوای مراجع بزرگ تقلید، ص ۷۴.
↑ رساله توضیح المسائل امام خمینی، بخش احکام نماز لباس نمازگزار، مساله ۸۶۴.
↑ رساله توضیح المسائل امام خمینی، بخش احکام نماز لباس نمازگزار، مساله ۸۶۵.

یادداشت

منابع

خمینی، سید روح‌الله، تحریرالوسیلة، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، ۱۳۹۲ش.
خمینی، سید روح‌الله، تحریرالوسیلة، مترجم:موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، چاپ اول، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، ۱۳۸۵ش.
رساله توضیح المسائل امام خمینی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، ۱۳۹۱ش.
فلاح زاده، محمدحسین، احکام دین مطابق با فتاوای مراجع بزرگ تقلید، چاپ سوم، تهران، مشعر، ۱۳۷۴ش.
فیض کاشانی، محمد محسن، معتصم الشیعه فی احکام الشریعه، تصحیح: مسیح توحیدی، تهران، مدرسه عالی شهید مطهری، ۱۳۸۷ش.
مؤ ّسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السّلام، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السّلام ، زیر نظر سید محمود هاشمی شاهرودی، قم، مؤ ّسسه دائرة المعارف فقه اسلامی، ۱۳۸۷ش.
مدرسی، سید محمدتقی، احکام مقدمات نماز، چاپ چهارم، قم، محبان الحسین(علیه السّلام)، ۱۳۸۷ش.
نجفی، کاشف الغطاء، حسن بن جعفر بن خضر،أنوار الفقاهة- کتاب الطهارة، چاپ اول، نجف اشرف، مؤسسه کاشف الغطاء، ۱۴۲۲ق.

[1] برای نمونه نگاه کنید به بحرانی، حدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۲۹۰؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۲۷.

[2] برای نمونه نگاه کنید به حر عاملی، وسائل الشیعه، ۱۴۱۶ق، ج۴، ص۳۴۳-۴۶۵.

[3] محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۰۱؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۵۰.

[4] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۸؛ مرعشی نجفی، منهاج المؤمنین، ۱۴۰۶ق، ج۱، ص۱۴۳.

[5] محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۰۱؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۸؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۵۰.

[6] برای نمونه نگاه کنید به محقق اردبیلی، مجمع الفائدة و البرهان، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۱۰۵؛ موسوی عاملی، مدارک الاحکام، ۱۴۲۹ق، ج۳، ۱۸۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۲۵۵.

[7] ابن‌جنید، مجموعه فتاوی ابن‌جنید، ۱۴۱۶ق، ص۵۱.

[8] محقق سبزواری، کفایة الاحکام، ۱۳۸۱ش، ج۱، ص۸۱.

[9] نراقی، مستند الشیعه، ۱۴۱۵ق، ج۴، ص۲۴۶.

[10] شیخ طوسی، المبسوط، ۱۳۸۷ق، ج۱، ص۸۷؛ محقق حلی، المعتبر، ۱۴۰۷ق، ج۲، ص۱۰۱؛ شهید اول، الالفیة و النفلیة، ۱۴۰۸ق، ص۵۰.

[11] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۹.

[12] سبزواری، مهذب الاحکام، دار التفسیر، ج۵، ص۲۴۳.

[13] نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۸، ص۱۷۵.

[14] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۱۹.

[15] نجفی، جواهر الکلام، ۱۳۶۲ش، ج۸، ص۱۷۵.

[16] سبزواری، مهذب الاحکام، دار التفسیر، ج۵، ص۲۶۲.

[17] شهید ثانی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۸۹؛ بحرانی، الحدائق الناضرة، ۱۳۶۲ش، ج۵، ص۲۹۰.

[18] شهید ثانی، الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة، ۱۴۱۰ق، ج۱، ص۲۸۹؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۱۰.

[19] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۱۹.

[20] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۱۹؛ حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ج۱، ص۵۸۲.

[21] بحرانی، حدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۳۴۵.

[22] بحرانی، حدائق الناضرة، ۱۳۶۳ش، ج۵، ص۳۴۵؛ طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۱، ص۲۲۱.

[23] حکیم، مستمسک العروة الوثقی، ج۵، ص۲۷۸.

[24] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۲۸.

[25] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۲۸-۳۲۹.

[26] خمینی، تحریر الوسیلة، ۱۴۳۴ق، ج۱، ص۱۵۱.

[27] «شرایط لباس نمازگزار»، سایت جامع المسائل، مرکز پاسخگویی به احکام شرعی و مسائل فقهی، دفتر آیت‌الله مکارم شیرازی.

[28] طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۳۴.

[29] خمینی، توضیح المسائل، ۱۳۹۱ش، ص۱۱۲.

[30] خمینی،تحریرالوسیله، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۱ و ۱۶۲.

[31] مؤ ّسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت علیهم السّلام، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السّلام، ج۳، ص ۴۸۵و۴۸۶.

[32] خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۸۵ش، ص۱۶۲و۱۶۳.

[33] امام خمینی، تحریرالوسیله، ۱۳۹۲ش، ج۱، ص۱۶۱-۱۶۳.

[34] نجفی،أنوار الفقاهه، ص۴۱۰و۴۱۱.

[35] نجفی، أنوار الفقاهه، ص۴۰۹-۴۱۱.

[36] نجفی، أنوار الفقاهه، ص۴۰۹.

[37] نجفی، أنوار الفقاهه، ص۴۰۹-۴۲۰ ؛ مدرسی، احکام مقدمات نماز، ص۱۳۸ ؛ فلاح زاده، احکام دین مطابق با فتاوای مراجع بزرگ تقلید، ص ۷۴.

[38] رساله توضیح المسائل امام خمینی، بخش احکام نماز لباس نمازگزار، مساله ۸۶۴.

[39] رساله توضیح المسائل امام خمینی، بخش احکام نماز لباس نمازگزار، مساله ۸۶۵.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]

[۲۳]

[۲۴]

[۲۵]

[۲۶]

[۲۷]

[۲۸]

[۲۹]

[۳۰]

[۳۱]

[۳۲]

[۳۳]

[۳۴]

[۳۵]

[۳۶]

[۳۷]

[۳۸]

[۳۹]

@@ خط ۳۴: / خط ۳۴: @@
 ===جنس لباس===
-بنا به فتوای فقها لباس نمازگزار نباید از اجزای حیوان حرام‌گوشت مانند پوست، مو، پشم و همچنین از اجزای مردار (میتة) حیوان حرام‌گوشت و حلا‌ل‌گوشت باشد.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۳۴.</ref>
+بنا به فتوای فقها لباس نمازگزار نباید از اجزای حیوان حرام‌گوشت و همچنین از اجزای مردارِ حیوان حرام‌گوشت و حلا‌ل‌گوشت باشد.<ref>طباطبایی یزدی، العروة الوثقی، ۱۴۱۷ق، ج۲، ص۳۳۴.</ref>
 ==شرایط لباس نمازگزار==