نماز قضا

نماز قَضا (در مقابل نماز اَدا) هر نمازی که خارج از وقتِ تعیین‌شده‌اش خوانده شود. از آنجا که نمازها به واجب و مستحب تقسیم می‌شوند، قضای آنها نیز بر این دو قسم است. در برخی موارد، قضای نماز، از گردن انسان ساقط می‌شود، مثل زن حائض و فرد نابالغ. پس از وفات فرد مکلّف، شخصی دیگری می‌تواند عهده‌دار قضای نماز آن فرد شود.

تعریف نماز قضا

نماز قضا به نمازی گفته می‌شود که در وقت خود خوانده نشده و به جبران نمازی باشد که اقامه نشده باشد یا اینکه به طور صحیح انجام نشده باشد.

وقت ادای نماز

اگر حتی یک رکعت نماز در وقت مقررشده خوانده شود آن نماز، ادا است. وقت مقرر شده برای نماز صبح از طلوع فجر تا طلوع آفتاب؛ برای نماز ظهر از اذان ظهر تا پنج رکعت مانده تا اذان مغرب (طبق نظر آیات عظام امام خمینی، گلپایگانی، اراکی، فاضل، صافی، نوری و زنجانی) یا غروب آفتاب (طبق نظر آیات عظام خامنه‌ای، خویی، بهجت، مکارم و وحید)، برای نماز عصر از نماز ظهر تا یک رکعت پیش از اذان مغرب یا غروب آفتاب (طبق تفصیل گفته‌شده)؛ برای نماز مغرب از اذان مغرب تا پنج رکعت مانده به نیمه شب شرعی و برای نماز عشاء از نماز مغرب تا یک رکعت مانده به نیمه شب شرعی است.

اقسام نماز قضا

نماز قضا بر دو قسم است:

• قضای نماز واجب که ممکن است نمازهای روزانه باشد یا نمازهای دیگر مانند نماز آیات و نماز طواف
• قضای نماز مستحب

موارد عدم وجوب نماز قضا

بر برخی اشخاص، قضای نمازهایی که نخوانده، واجب نیست:

1. افراد نابالغ
2. زنان حائض و نفساء
3. افراد مجنون
4. افرادی که بی‌اختیار بیهوش شده‌اند
5. کافر پس از مسلمان شدن

نماز قضای والدین

یکی از نمازهای واجب، قضای نماز پدر است که بر پسر بزرگتر (بزرگترین پسر در زمان وفات پدر) واجب است. برخی (آیات عظام خامنه‌ای، گلپایگانی، اراکی، مکارم، نوری، فاضل، بهجت، صافی) قضای نماز مادر را نیز بر پسر بزرگ واجب می‌دانند.

برخی احکام نماز قضا

• کسی که چند نماز از او قضا شده و تعداد آنها را نمی‌داند، چنانچه مقدار کمتر را بخواند کافی است.
• نماز قضا وقت معینی ندارد و می‌توان آن را در هر فرصتی انجام داد.
• اگر بعد از وقت نماز بفهمد نمازی را که خوانده باطل بوده، باید قضای آن را بخواند.
• قضای نمازها را باید به همان کیفیت قضا شده انجام داد.
• قضای نماز هر فرد، برعهده همان فرد است؛ تا زمانی که وفات یابد و شخص نمی‌تواند قضای نماز فرد دیگری که زنده است را انجام دهد.

پانویس

الگوی پانویس غیرفعال شده است. لطفا از الگوی پانوشت استفاده شود

منابع

• منبع اصلی: کتاب نماز قضا، نوشته مهدی نخعی و محمد قاضی، تهیه اداره پاسخ‌گویی به سؤالات دینی مرکز آستان قدس رضوی، مشهد، آستان قدس رضوی، چاپ اول، ۱۳۹۳ شمسی